Wielu doznało tu licznych łask, co udowodnione jest w aktach parafialnych. W archiwum znajdują się protokoły z 915 cudownymi łaskami uzdrowień z lat 1673-1785. Być może wśród przybywających tu pielgrzymów był także sam król Jan III Sobieski?
Troszkę historii
Pierwsze wzmianki o Płonce sięgają już 1203 roku! Książę Konrad Mazowiecki wystawił wówczas dokument nadający biskupowi płockiemu Gunterowi dobra ziemskie, wymienił tam Płonkę dwukrotnie - jako wieś należącą do biskupa oraz jako miejscowość, w której miał on prawo do pobierania opłaty za przejazd przez most. Stopniowo napływali tu osadnicy, głównie z Mazowsza. Istnieje pisana wzmianka, że w 1446 roku Płonka była już parafią. Nie posiadała jeszcze wówczas ziemi, dopiero w 1502 roku dziedzice Płońscy zapisali jej 40 mórg (dlatego niektórzy historycy uważają, że parafia istnieje dopiero od tego momentu).
W 1664 roku rozebrano istniejący tutaj drewniany kościółek i rozpoczęto budowę kolejnego, również drewnianego. W 1678 roku biskup Kazimierz Zwierz dokonał jego konsekracji. Na początku XX wieku powstały fundamenty obecnej świątyni, do użytku przekazano ją w 1913 roku. Miała dwie 55-metrowe wieże, które zostały wysadzone minami w 1944 roku. Spowodowało to zniszczenia dachu, sklepienia, organów i wyposażenia kościoła. Odbudowa trwała 20 lat.
Warto zobaczyć:
Sanktuarium Maryjne z cudownym obrazem;
Zabytkowa kaplica grzebalna (dawna dzwonnica) z 1800 roku;
Stary cmentarz obok kościoła, istniejący od początku parafii, otoczony murem z XVII wieku;
Droga krzyżowa wokół starego cmentarza;
Pomnik Jana III Sobieskiego;
Cudowne źródełko przy drodze do wsi Płonka-Matyski.
Info turystyczne:
Dojazd: z Białegostoku autobusem albo pociągiem do pobliskich Łap lub Uhowa (skąd można np. dotrzeć rowerem);
Wyżywienie: sklep spożywczy;
Nocleg: kwatery prywatne.
Cudowny obraz
Sanktuarium w Płonce należy do najżywszych miejsc kultu maryjnego w północno-wschodniej Polsce. Cudowny obraz przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny został ofiarowany miejscowemu kościołowi w 1638 roku przez tutejszego parafianina Bartłomieja Roszkowskiego. Autorstwo malowidła jest przypisywane niejakiemu Teodorowi Łosickiemu. Obraz malowany farbami na płótnie przedstawia Maryję w świetlistej aureoli i z koroną na głowie unoszoną przez czterech aniołów ku niebu. Jej postać wspiera się na srebrnym półksiężycu. U dołu namalowana jest scena rodzajowa, przedstawiająca procesję wiernych, a po prawej stronie stary kościółek i herb szlachecki Roszkowskich.
W 1979 roku odbyły się w Płonce wielkie uroczystości 300-lecia sanktuarium, a 30 czerwca 1985 roku - uroczystość koronacji obrazu koronami papieskimi.
Cudowne źródełko
Płonka ma szczęście do cudownych darów. Około pół kilometra od kościoła, drogą z piętnastoma różańcowymi kapliczkami dotrze się do źródła z cudowną wodą na Łasku. Podanie głosi, że źródło wytrysnęło w czasie, gdy przy cudownym obrazie NMP zaczęły dziać się cuda. Od ponad trzech stuleci wierni przybywający do Płonki na odpusty odwiedzają też źródełko. Obmywają w nim chore członki, czerpią wodę i zabierają do domu.
Dlaczego w Płonce znajduje się pomnik Jana III Sobieskiego?
Jan III Sobieski rządził w latach 1674-1696, a wówczas w Płonce panowało właśnie duże ożywienie religijne w związku z obrazem. Król przed wyprawą wiedeńską odwiedził Częstochowę i inne cudowne miejscowości. Płonkowianie uznali, że mógł także odwiedzić i ich miejscowość, choć brak na to dowodów. W 1983 roku, w 300-lecie wiktorii wiedeńskiej, parafia postawiła królowi okazały pomnik na placu znajdującym się na skrzyżowaniu dróg. Jest to jedyny pomnik tego króla na wschód od Wisły.
