Przyroda w Polsce: Pieniny i Przełom Dunajca

Pieniny to niezwykłej urody pasmo górskie w południowej Polsce i północnej Słowacji. To góry o zupełnie innym charakterze niż Tatry,  ich zbocza pocięte są głębokimi dolinami potoków i porośnięte lasem. Najbardziej znane atrakcje Pienin to szczyt Trzy Korony oraz przełom Dunajca, popularny ze względu na organizowane tu spływy na tratwach z flisakami.

Wapienne podłoże, niedostępne turnie i sprzyjający klimat sprawiają, że w Pieninach występuje wiele rzadkich gatunków roślin. Najbardziej znane atrakcje Pienin to szczyt Trzy Korony oraz przełom Dunajca.

Pieniny - Trzy Korony

Trzy Korony, najwyższy szczyt Pienin środkowych to popularna trasa pieszych wycieczek (tak popularna, że na sam szczyt latem ustawiają się kolejki). Prowadzą tu liczne szlaki min. z Krościenka, Szczawnicy i Czorsztyna. Wszystkie łączą się na tzw. Siodle i dalej prowadzą na platformę widokową, skąd przy ładnej pogodzie rozciąga się oszałamiający widok na Pieniny, przełom Dunajca, Tatry oraz Beskid Sądecki i Żywiecki.

Pieniny - Sokolica

Innym charakterystycznym szczytem Pienin jest Sokolica, której nazwa podobno wzięła się stąd, że niegdyś na górze gniazdowały sokoły. Północne zbocza Sokolicy porastają lasy bukowo-jodłowe, a bliżej szczytu występują reliktowe sosny, wyrastające jakby wprost ze skał nad samą przepaścią. Sosny te są pozostałościami dawnych lasów porastających Pieniny w okresie ostatniego zlodowacenia. Na południowym stoku góry skalne uskoki opadają prawie pionowo w ponad 300-metrową przepaść, aż do samego przełomu Dunajca. Najwyższy uskok Sokolicy to prawie pionowa 100-metrowa ściana. Pod nią znajduje się charakterystyczna ostro zakończona skała nazywana Głową Cukru.

Pieniny - Dunajec

Główną rzeką regionu jest Dunajec, który wije się malowniczo między skałami. Jego słynny przełom to odcinek między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą, na którym rzeka pokonuje przeszkodę w postaci wapiennych skał Pienin. Nurt tworzy tu wiele ostrych zakoli, a wznoszące się po obu stronach ściany skalne sięgają 300 metrów. Ta dramatyczna sceneria inspiruje ludzi od lat. Jedna z legend ludowych na temat przełomu głosi, że swoim mieczem wyrąbał go w skale Bolesław Chrobry, inna, że wił się tędy gigantyczny wąż. Już w XIX wieku na Przełomie Dunajca organizowane były spływy, m.in. dla gości zamków w Czorsztynie i Niedzicy. Obecnie Przełom Dunajca to chyba  najbardziej znany spływ i jedno z najpiękniejszych miejsc w Polsce.

Przełom Dunajca - spływy na tratwach

Spływy na tratwach organizowane są regularnie. Pierwszym odcinkiem płynie się ok. 2-3 godziny, rozpoczynając w Sromowcach Kątach i kończąc w Szczawnicy, drugi odcinek jest krótszy, trwa ok. pół godziny i kończy się w Krościenku.

Przełom Dunajca można także zwiedzić rowerem lub pieszo, wybierając się na wycieczkę tzw. Drogą Pienińską, która ciągnie się wzdłuż brzegu rzeki, ze Szczawnicy do Czerwonego Klasztoru. Jeśli planujemy dłuższe wycieczki rowerowe doskonałym terenem będą pobliskie Małe Pieniny lub Dolina Białej Wody.

Pieniny - Przełom Białki

Skoro mowa o przełomach, będąc w okolicy warto podjechać kawałek w stronę miejscowości Nowa Biała i Krempachy i odszukać przełom  Białki. To magiczne miejsce, z dala od znanych szlaków, gdzie krystalicznie czysta górska rzeka (jedna z najczystszych w Polsce)  przedziera się przez wapienne skały tworząc naturalne baseny. Białka to też najzimniejsza rzeka w Polsce, więc zanurzenie się w niej to nie lada wyczyn, ale amatorów tej przyjemności nie brakuje, szczególnie w letnie upały. Okolica przełomu jest bardzo urokliwa, ze szczytów skał widać panoramę Tatr i Jezioro Czorsztyńskie.

Pieniny - zamek w Niedzicy

Będąc w okolicy nie można przegapić zamku w Niedzicy, największej atrakcji historycznej tej części Małopolski. Ta średniowieczna warownia z początków XIV wieku leży na prawym brzegu Zbiornika Czorsztyńskiego we wsi Niedzica-Zamek. Zamek był planem wielu filmów, w tym Zemsty, Janosika i Wakacji z Duchami. Dzisiaj mieści się w nim muzeum i hotel. Zwiedzić można  tzw. komnaty Salamonów, salę myśliwską, izbę straży, taras widokowy oraz lochy z izbą  tortur. W dolnym zamku i na dziedzińcu mieszczą się kawiarnia oraz restauracja.

Pieniny - zamek w Czorsztynie

Za to po drugiej stronie Dunajca, nad jeziorem wznoszą się ruiny gotyckiego zamku w Czorsztynie. Budowla pełniła ważną funkcję obronną a przebywali w niej min. Kazimierz Wielki, królowa Jadwiga i Władysław Warneńczyk.