Aby skorzystać z przysługujących ci praw musisz być zarejestrowana w przychodni NHS. Jeśli zapisanie się do lokalnej przychodni okaże się trudne, np. z powodu braku miejsc dla nowych pacjentów możesz zarejestrować się w jednej klinik planowania rodziny tzw. Family Planning Clinics (w skrócie FPC) lub Sexual Health Clinics. Placówki te działają zazwyczaj przy szpitalach oraz w większych przychodniach.
Listę lokalnych placówek FPC można znaleźć między innymi na stronie Family Planning Association
Porad w sprawie antykoncepcji udziela w Wielkiej Brytanii lekarz pierwszego kontaktu (GP) lub specjalista w klinice planowania rodziny. Preparaty dobierane są do indywidualnych potrzeb, a wybór darmowych środków jest bardzo szeroki.
Po nagłą poradę
Nie zarejestrowani w przychodni, a potrzebujący szybkiej porady lekarskiej, mogą udać się do najbliższego tzw. Walk-in-Centre (lub Walk-in-Clinic). W ośrodkach tych nie ma potrzeby wcześniejszego umawiania się na wizytę, dokonuje się tylko szybkiej rejestracji. W niektórych placówkach Walk-in-Centre nie jest nawet wymagane posiadanie ubezpieczenia. Kliniki Walk-in udzielają porad na podstawie kolejności zgłoszenia. Czas oczekiwania na przyjęcie przez lekarza jest różny, maksymalnie może wynieść do trzech godzin (zgodnie z normami ustalonymi przez NHS).
Informacje o najbliższym ośrodku można znaleźć na stronie internetowej NHS lub dzwoniąc pod numer NHS Direct: 0845 4647.
Ach, te hormony...
Najpopularniejszym obecnie środkiem antykoncepcyjnym jest pigułka (ang. contraceptive pill). Recepty na kolejne opakowania są wystawiane bez konieczności ponownej wizyty lekarskiej - można je zamówić przez telefon, a recepty lub gotowe pigułki odbierzemy w recepcji przychodni nawet następnego dnia.
Jeśli nie chcesz zażywać pigułek możesz poprosić o tzw. patch, czyli plasterek, Coraz częściej młode kobiety wybierają ten rodzaj antykoncepcji głównie z uwagi na wygodę - plaster stosuje się raz w tygodniu.
Jeśli nie masz cierpliwości do codziennego przyjmowania pigułek (zawsze o tej samej godzinie!) lub po prostu nie odpowiada ci noszenie plastra, możesz otrzymać progesteron w formie zastrzyku. Preparat jest wstrzykiwany pod skórę, co powoduje stopniowe uwalnianie się hormonów do krwi. Metoda ta wystarcza na 8 - 12 tygodni. Wszystko zależy od składu preparatu. Skuteczność wg NHS wynosi 99%.
Zrób to mechanicznie
Wkładka domaciczna lub wewnątrzmaciczna (potocznie zwana spiralą) - ang. Intrauterine device (IUD), czasem zwana "coils" to środek antykoncepcyjny wykonany z tworzywa sztucznego, często z domieszką np. miedzi czy srebra. Spirala zakładana jest do jamy macicy przez lekarza. Ponieważ jest wykonana z giętkiego tworzywa, dostosowuje się ona kształtem do jamy macicy. Działa na zasadzie powstrzymywania spermy przed dostaniem się do komórki jajowej. Wkładka domaciczna działa natychmiast po założeniu i wykazuje długotrwałą skuteczność (do kilku lat).
Stosowanie wkładki odradza się kobietom, które jeszcze nie rodziły - ze względu na efekty uboczne. Stosowana jest najczęściej w przypadkach kiedy kobieta ma już dzieci i nie planuje kolejnej ciąży.
Wewnątrzmaciczny system hormonalny - ang. Intra - Uterine System (IUS) to małe wkładki w kształcie literki T wykonane z tworzywa sztucznego i zawierające hormon progesteron. Działają na zasadzie powstrzymywania spermy przed dostaniem się do komórki jajowej. IUS jest nowszą metodą kontroli urodzeń od IUD. Działa natychmiast po założeniu. System może pozostać w organizmie do 5 lat i jest odwracalną metodą antykoncepcji, gdyż może być usunięta przez lekarza w każdym momencie.
Tak jak IUD, IUS nie jest powszechnie zalecany kobietom młodym i tym, które jeszcze nie miały dzieci.
Jeśli nie interesuje cię antykoncepcja hormonalna (np. chcesz zajść w ciążę w bardzo niedalekiej przyszłości), możesz poprosić swojego lekarza o prezerwatywy.
"Emergency Contraception" czyli mamy wypadek!
Tzw. emergency contraception (potocznie: "pigułki następnego dnia") to środki, które przyjmuje się krótko po odbyciu stosunku).
Pigułkę możesz otrzymać od lekarza nieodpłatnie, ale gdy szybka wizyta lekarska nie jest możliwa, możesz otrzymać pigułkę bez recepty, ale już odpłatnie w aptece. Najbardziej znana jest tabletka o nazwie Lavonelle (koszt ok. 25 funtów) - warunkiem zakupu jest ukońenie 16 lat.
Ofiary przemocy seksualnej otrzymują pigułkę na posterunku policji czy w szpitalu, wkrótce po zgłoszeniu przestępstwa, przy aprobacie lekarza. W tych okolicznościach pigułka jest bezpłatna i warunek ukończenia 16 lat może zostać pominięty.
Pamiętaj! Emergency contaception nie może być stosowana regularnie, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach, bowiem nagła zmiana w gospodarce hormonalnej organizmu nie pozostaje bez konsekwencji. Przy zażyciu Lavonelle mogą wystąpić skutki uboczne jak: ból, mdłościami czy gorączka, które powinny ustąpić po kilkunastu godzinach od zażycia tabletki. Przy każdej kolejnej pigułce te objawy mogą się znacząco nasilić.
Na stałe
NHS w darmowych pakiecie oferuje również trwałe metody regulujące płodność: podwiązanie jajników (female sterilisation) i podwiązanie nasieniowodów (male sterilisation). W przeciwieństwie do Polski w Wielkiej Brytanii są to zabiegi w pełni legalne.
Metody te dają trwałe efekty zalecane są głównie parom, które już założyły rodzinę i nie chcą mieć więcej dzieci. Warto odnotować, że po odwróceniu skutków zabiegu tylko ok. 40% osób odzyskuje płodność.
Wszelkich porad na temat skutków i przebiegu całego zabiegu udziela lekarz w przychodni. Tego rodzaju metody zaleca się jednak zazwyczaj mężczyznom, jako że tzw. male sterilisation jest znacznie mniej inwazyjne niż tzw. female sterilisation.
A co dla Panów?
NHS informuje o trwających badaniach nad męską antykoncepcją hormonalną. Specjalne zastrzyki powinny być dostępne w ciągu kilku najbliższych lat. Póki co, cały ciężar odpowiedzialności w dalszym ciągu spoczywa na kobietach.
Podczas wizyty lekarskiej związanej z dobraniem odpowiednich środków antykoncepcyjnych lekarz z pewnością zada ci kilka pytań dotyczących twojego stanu zdrowia. Koniecznie powiadom lekarza jeśli:
- masz nieregularny cykl, dolegliwości bólowe lub zanik miesiączki,
- masz nadciśnienie, chorobę serca lub cukrzycę,
- chcesz zajść w ciążę w bliskiej przyszłości,
- jest podejrzenie, że już jesteś w ciąży,
- bierzesz antybiotyki lub środki antydepresyjne,
- miałaś ostatnio operację laserowej korekty wzroku,
- cierpisz na zaburzenia przyjmowania pokarmu, np. anoreksja czy bulimia.
Tekst pochodzi z polonijnego portalu dla kobiet: www.polkadot.pl
