Odkrywcą, który wkrótce stał się wielkim amatorem archeologii, był Władysław Litwińczuk. W 1960 roku jego zbiory były już tak liczne, że założył Muzeum Społeczne. Od dziesięciu lat, od chwili jego śmierci, muzeum - teraz już archeologiczne - prowadzi jego syn Wiktor Józef Litwińczuk, równie wielki pasjonat.
Zbiory w muzeum są przebogate i tak różnorodne, że aż trudno uwierzyć, że znajdują się w prywatnym posiadaniu. Co można w muzeum zobaczyć?
Zbiory podzielone są na kilka grup:
U Wyroby z krzemienia i kamieni z okresu neolitu: groty do strzał, skrobaki, kamienne siekierki i radła, maczugi kamienne, broń ludów pierwotnych sprzed tysięcy lat;
U Paleobiologia: prezentująca odciśnięte rośliny, zwierzęta i muszle, dzięki którym można poznać florę i faunę sprzed milionów lat;
U Religia na terenach suraskich: stare płyty nagrobne z okresu pogańskiego do obecnych czasów;
U Ceramika: naczynia ręcznie zdobione, urny z okresu ciałopalnego (zbiory pochodzą z okresu ostatnich 5 tys. lat);
U Narzędzia i wyroby kościane: harpuny, igły ościane i szydła;
U Antropologia: czaszki wymarłych zwierząt (niedźwiedź brunatny, jaskiniowy, tur);
U Hutnictwo: pozostałości stopów rudy darniowej narwiańskiej z suraskich dymarek;
U Wyroby z metalu: dzidy, włócznie, bagnety, topory, czekany, kule, szable, bagnety, topory katowskie;
U Etnografia: obrazy malowane na drewnie, tkaniny suraskich tkaczek, hafciarstwo, drewniane narzędzia do obróbki lnu, maselnice, cepy do młócenia zboża, sprzęt rybacki z wikliny i wiele podobnych;
Są także: tatarskie ozdoby uprzęży koni, makieta zamku suraskiego, eksponaty z I i II wojny światowej, zbiory numizmatyczne i medalierskie, stare dokumenty (m.in. akta potwierdzające nadanie szlachectwa, mapy starostwa suraskiego z 1761 roku oraz statut cechu szewców suraskich z 1638 roku) i biblioteka.
Prywatne Muzeum Archeologiczne (ul. Białostocka 6, tel. 085 650 31 16) jest czynne codziennie, w godz. 8-20
