Grupy etniczne Grodna i okolic

Białoruś jest jednym z większych skupisk Polaków poza granicami Polski. W przededniu wybuchu II wojny światowej na obecnym terytorium Białorusi mieszkało ok. 1 mln 100 tys. Polaków, co stanowiło 13% ludności tego obszaru.

Polacy

Obecnie, według oficjalnego spisu ludności, Białoruś zamieszkuje ok. 400 tys. ludności pochodzenia polskiego (4% ludności Białorusi), a jak szacuje Konstanty Tarasewicz, prezes Rady Naczelnej Związku Polaków na Białorusi, w wywiadzie zamieszczonym w "Głosie znad Niemna" z 4 czerwca 2004 r., liczba ta jest znacznie większa i sięga 1,2-1,5 mln:

"Oczywiście, znaczna część Polaków mieszkających na wschodzie Białorusi nie zna języka i nie bardzo ją interesuje sprawa swego pochodzenia. Nadal trwa tu proces wynarodowienia, asymilacji. I jest to bardzo przykre. Jest to dla nas sprawa bardzo ważna i aktualna, musimy pomóc tym ludziom zrozumieć, "skąd nasz ród". Myślę, że da się to zrobić, ponieważ zachowali wiarę przodków, pielęgnują tradycje polskie".

Mimo że Grodno, podobnie jak cały kraj, dotknęła po II wojnie światowej sowietyzacja, Grodzieńszczyzna stanowi największe skupisko ludności pochodzenia polskiego. Porozumiewanie się w języku polskim nie sprawia tutaj większego problemu. Większość zna go przynajmniej w stopniu biernym.

W Grodnie, gdzie mieszka ok. 60 tys. Polaków, prężnie działa Związek Polaków na Białorusi. Na dźwięk nazw ulic, gdzie jest zlokalizowany - u zbiegu 17 Września i Dzierżyńskiego - wielu rodakom przechodzą ciarki po plecach.

Odwiedzając Białoruś, trzeba się jednak przyzwyczaić do symboliki, która w Polsce jest jednoznacznie kojarzona z terrorem i latami sowieckiej okupacji. Jednym z ośrodków, wokół którego toczy się życie kulturalne mniejszości polskiej w Grodnie, jest właśnie ZPB. Wydaje on tygodnik "Głos znad Niemna" oraz kwartalnik społeczno-kulturalny "Magazyn Polski". Organizuje imprezy okolicznościowe, wycieczki szlakami polskich zabytków po Białorusi. Jest tu polska biblioteka, kółko teatralne.

W Grodnie działa jedna z dwóch polskich szkół istniejących na Białorusi. Druga znajduje się w Wołkowysku.

Innym. ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i religijnego Polaków w Grodnie jest bazylika katedralna, gdzie redagowane jest "Słowo Życia" - gazeta religijno-informacyjna diecezji grodzieńskiej.

Pozostałe narodowości i grupy etniczne

Rosjanie

Rosyjski to język narodowy na równi z białoruskim. Po rosyjsku mówi się w szkołach, na uczelniach, urzędach państwowych, radiu, telewizji. W Grodnie działa stowarzyszenie "Rosyjski Styl", propagujące rosyjską kulturę.

Tatarzy

Zwarta mniejszość tatarska zamieszkuje na Grodzieńszczyźnie m.in. Nowogródek i Lidę. W Grodnie stanowią 0,1% populacji, a w całym obwodzie - 0,2% (daje to niewiele ponad 2 tys. osób). W 1990 r. założyli Grodzieńskie Centrum Kultury Tatarskiej, planują też w mieście budowę meczetu.

Ukraincy

W obwodzie grodzieńskim mieszka ponad 20 tys. Ukraińców , czyli niecałe 2% ogółu mieszkańców. W Grodnie mają oni swoje stowarzyszenie "Barwinek", zajmujące się organizacją imprez kulturalnych.

Litwini

Stanowią zaledwie 0,2% ludności obwodu (blisko 3 tys. osób). Dzieci Litwinów mieszkających w Grodnie uczą się litewskiego w szkole niedzielnej. W 1995 r. powstało Stowarzyszenie Litwinów Grodzieńszczyzny "Tewine" - jego głównym zadaniem jest działalność oświatowa.

Żydzi

W obwodzie mieszka blisko 1 tys. Żydów , większość z nich w Grodnie. W mieście powstało Obwodowe Stowarzyszenie Kultury Żydowskiej im. Lesba Najdusa (zmarłego w 1918 r. w Grodnie autora zbiorów poetyckich O przyrodzie , Melodie intymne ) oraz organizacja charytatywna "Chesed Nochum", przy której działa szkoła niedzielna prowadząca naukę języka hebrajskiego.

Więcej o: