Beskid Śląski - rezerwaty przyrody

Beskid Śląski, jak całe Beskidy Zachodnie, zbudowany jest z formacji skalnej zwanej fliszem. Są to naprzemianległe warstwy piaskowców, zlepieńców i łupków, powstałe w dość głębokim morzu, w okresie od około 140 milionów do 25 milionów lat temu. Materiał skalny, bardzo różnej grubości, nanoszony przez rzeki do morza osadzał się na jego dnie.

W ciągu wielu milionów lat ten luźny materiał skalny przekształcał się w zwięzłe skały. I tak z żwirów tworzyły się zlepieńce, z piasków - piaskowce, a z iłów - łupki. Grubość skał fliszowych przekracza kilka kilometrów. Około 25 milionów lat temu nastąpiło na tym terenie wielkie nasilenie ruchów górotwórczych. Pod wpływem nacisku przesuwającej się od południa Płyty Panońskiej na Platformę Europejską te olbrzymie masy skalne zostały sfałdowane, odkłute od podłoża i pchnięte na północ. W wyniku tego procesu powstały duże jednostki tektoniczne zwane płaszczowinami.

Roślinność układa się w charakterystyczne piętra, zmieniające się wraz z wysokością. Występujące do wysokości około 500 m n.p.m. piętro pogórzy - zostało prawie w całości zagospodarowane przez człowieka. Pierwotnie występujące tu wielogatunkowe lasy mieszane, najczęściej grądy dębowo - grabowe, zostały w większości wycięte i zastąpione przez łąki, pola uprawne i zabudowania. Pozostałości po tych lasach, ze znacznie zmienionym składem gatunkowym można szukać w okolicach Dzięgielowa i Cisownicy. Powyżej, na wysokości od 500 m n.p.m. do około 1100 m n.p.m., występuje piętro regla dolnego. Pierwotnie było ono porośnięte przez lasy bukowo - jodłowe, z domieszką świerka, jawora. W zależności od wysokości, stopnia nasłonecznienia, żyzności gleby proporcje występowania poszczególnych gatunków zmieniały się. Najczęstszym zbiorowiskiem była buczyna karpacka. Ze względu na duże zacienienie warstwa podszycia jest bardzo uboga, w runie występują natomiast rośliny kwitnące wczesną wiosną, przed rozwinięciem liści buków, bądź też dobrze znoszących zacienienie. Do roślin tych zaliczyć należy żywiec gruczołowaty, żywokost sercowaty, zawilec gajowy. Fragmenty buczyn zachowały się między innymi w rejonie doliny Wapienicy -rezerwat Stok Szyndzielni, w rejonie Czantorii. W miejscach żyźniejszych występowały znaczące domieszki jaworów, natomiast na uboższych glebach, w zacienionych miejscach występowały lasy świerkowe, mające w takich miejscach bardzo dobre warunki do rozwoju. Przykładem takich świerczyn są lasy w rejonie uroczyska "Bystre" na południowym stoku Kiczor. Rosnące tam tzw. "świerki istebniańskie" osiągają wysokość do 54 m.

Rezerwaty przyrody w regionie

Lasek miejski nad Olzą: rezerwat florystyczny. Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym. Utworzony w 1961 r., pow. 3,23 ha

Lasek miejski nad Puńcówką: rezerwat florystyczny. Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym. Utworzony w 1961 r., pow. 6,79 ha

Góra Tuł: rezerwat florystyczny. Stanowiska storczyków i innych gatunków chronionych w zbiorowiskach łąkowych i zarośli kserotermicznych. Utworzony w 1948 r., pow. 15,89 ha

Zadni Gaj: rezerwat leśny. Naturalne stanowisko cisa w drzewostanie świerkowym z domieszką drzew liściastych. Utworzony w 1957 r., pow. 5,77 ha

Czantoria: rezerwat leśny. Dolnoreglowe zbiorowiska leśne z udziałem drzewostanów jaworowych, jesionowych i klonowych. Utworzony w 1996 r., pow. 97,71 ha

Wisła: rezerwat faunistyczny. Ochrona pstrąga potokowego w naturalnych warunkach bytowania (Biała i Czarna Wisełka). Utworzony w 1959 r., pow. 176 ha

Barania Góra: rezerwat leśny. Górski las mieszany, przechodzący w bór wysokogórski, tereny źródliskowe Białej i Czarnej Wisełki. Utworzony w 1953 r., pow. 383,04 ha

Kuźnie: rezerwat przyrody nieożywionej. Zgrupowanie wychodni skalnych, jaskiń oraz dorodny drzewostan świerkowy. Utworzony w 1996 r., pow. 7,22 ha

Dolina Łańskiego Potoku : rezerwat leśny. Podgórski łęg jesionowy i nadrzeczna olszyna górska. Utworzony w 2000 r.,pow. 46,89 ha

Stok Szyndzielni : rezerwat leśny. Fragment naturalnego lasu bukowego z domieszką jawora, świerka i jodły, położony na granicy regla dolnego i górnego. Utworzony w 1953 r., pow. 57,92 ha

Jaworzyna : rezerwat leśny. Fragment naturalnego lasu górskiego. Utworzony w 2003 r. Pow. 40,03 ha