Na Suwalszczyźnie działa ok. 300 gospodarstw agroturystycznych, w tym kilkadziesiąt na terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Wiele z nich zrzesza Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna (http://www.suwalki-turystyka.info.pl ). Różnią się standardem i ceną - od kilkudziesięciu do kilkuset złotych za nocleg. Gościńce coraz częściej prowadzą ludzie pochodzący z dużych miast, nastawieni na zamożnych klientów oraz obcokrajowców. Oto cztery takie gospodarstwa - pierwsze trzy znajdują się w Suwalskim Parku Krajobrazowym, ostatnie dzieli odeń kilkanaście kilometrów.

Gościniec Jaczno leży na półwyspie nad jeziorem Jaczno. Jego właścicielka Katarzyna Miller kilka lat temu - zmęczona warszawskim trybem życia - przeniosła się z rodziną na Suwalszczyznę. Jej gospodarstwo agroturystyczne to dwa nowe, drewniane budynki pokryte tradycyjnym wiórem. Z okien rozpościera się widok na Jaczno, a każdy pokój ma inną nazwę. W deszczowe dni goście odpoczywają w sali kominkowej, grają w bilard, ping-ponga albo ćwiczą w siłowni, jest też sauna fińska i bania. Czyste wody Jaczna znakomicie nadają się do kąpieli, wędkowania i pływania łódką. Zimą jezioro skuwa tak gruba warstwa lodu, że bezpiecznie można jeździć na łyżwach.

<i> Gościniec Jaczno: 30 miejsc, dwójka standard 230-260, apartament 390-450 (w cenie bufet śniadaniowy), obiad 35, kolacja 25. Jaczno 3, 16-404 Jeleniewo, tel. 087 568 35 90, tel.fax 0 87 568 35 91 </i>, jaczno@jaczno.pl , www.jaczno.pl

Gospodarstwo Łopuchowo należące do warszawskiego adwokata dzieli tylko krótki spacer od wysokich i stromych brzegów Hańczy. Po drodze mijamy Głazowisko Łopuchowskie, rezerwat geologiczny o powierzchni 16 ha, z głazami narzutowymi.

Gospodarstwo zajmuje czubek wzgórza otoczonego przez pola i łąki, wiedzie do niego wybrukowana droga. Stoi tu drewniany dom na kamiennej podbudówce, chałupa, pomieszczenie użytkowe i stodoła. Budynki otaczają okrągły dziedziniec. Obiad przygotowujemy sobie w przestronnej kuchni, można też korzystać z sali kominkowej oraz dużego ogrodu ze stolikiem pod jabłonią. Z okna widać dwa pasące się na łące konie - w wolnej chwili wybierzemy się na przejażdżkę.

Gospodarstwo Łopuchowo: 3 pokoje 4-osobowe, nocleg 150 zł, śniadanie 20, obiad 30. Łopuchowo 13, 16-404 Jeleniewo. Pokoje można rezerwować u pani Alicji Milewskiej, tel. 0 512 22 30 18, tel. 087 562 11 36

Gościniec Drumlin we wsi Udziejek swoją nazwę wziął od owalnego polodowcowego wzgórza, na którym jest położony. Właściciel, pan Marek Giersz, w Warszawie był technikiem dentystycznym. Na Suwalszczyźnie odkrył w sobie nową pasję - odrestaurował, a w dużej części odbudował w formie skansenu wiejską zagrodę.

W drewnianej chałupie z dwuspadowym dachem krytym wiórem osikowym są trzy pokoje, a na poddaszu apartament Dwie Rzeczki (niedaleko płyną Jaczniówka i Szeszupa). Z okien widać Cisową Górę i morenowe wzgórza. Jadalnia mieści się w glinianym świronku, czyli spichlerzu. Tu na poddaszu mogą też zamieszkać cztery osoby. Na śniadanie (wliczone w cenę pokoju) dostaniemy m.in. kindziuk, domowy pasztet i kozie sery.

Na trawniku między chałupą a świronkiem baraszkują trzy kozy: Klara, Lala i Róża. Tegoroczną nowinką jest kawiarenka urządzona w drewnianej karczmie krytej trzciną, odtworzonej na oryginalnej, kamiennej podwalinie z drugiej połowy XIX w.

<i> Gościniec Drumlin: 15 miejsc, pokój dwuosobowy od 150 zł, apartament 350-400, obiad 30, kolacja 20 (czynny od 1 maja do 15 września). Udziejek 11a, 16-404 Jelniewo, tel. 087 568 32 86</i>, poczta@drumlin.pl , www.drumlin.pl

Zagroda na Cisowym Wzgórzu leży 11 km od jeziora Hańcza, wiedzie tu leśna droga. Od najbliższych sąsiadów i sklepu dzieli ją co najmniej 3,5 km. Dwa nowe, dopracowane w każdym calu drewniane domy przypominają chatki z piernika. Leżą wśród zielonych pagórków, na wysokości około 190 m n.p.m. Pan Michał Okraska pochodzi z Łowicza. Zanim wybrał życie na Cisowym Wzgórzu, był kierowcą.

Mieszkanie Porannego Brzasku w pierwszym domu to stylowo urządzony pokój z kominkiem, aneks kuchenny, łazienka i czteroosobowa sypialnia. Sąsiednie Mieszkanie Niespokojnych Okiennic jest nieco mniejsze. Naprzeciwko stoi Dom Długich Wieczorów - na parterze aneks kuchenny, dwuosobowa sypialnia i salon z kominkiem, schody prowadzą do sypialni czteroosobowej, jeden taras wychodzi do sadu, a drugi do ogrodu.

Na Cisowym Wzgórzu można pograć w siatkówkę, pojeździć na rowerach, zbierać grzyby albo bujać się w hamaku pod starą jabłonią.

<i> Gościnna Zagroda na Cisowym Wzgórzu, 16 miejsc noclegowych od 140 do 250 zł od osoby. 16-406 Rowele 35, Rutka Tartak, tel. 600 831 134, 698 342 811,<rowele@cisowewzgorze.pl, www.cisowewzgorze.pl

Park jakich mało

Liczący 6284 ha Suwalski Park Krajobrazowy w dorzeczu Niemna, do którego spływają wody Czarnej Hańczy i Szeszupy, obejmuje tereny otaczające najgłębsze w Polsce jezioro Hańcza (108,5 m). Park to duże, otwarte przestrzenie odsłaniające rzeźbę polodowcową - wzgórza morenowe, doliny rzeczne, mnóstwo głazów narzutowych. Prawie 65 proc. jego powierzchni stanowią tereny rolnicze, głównie pola i łąki, dlatego z wielu miejsc można dostrzec najcharakterystyczniejsze wzniesienie - Górę Cisową, 256 m n.p.m. Tutejsze jeziora o kryształowo czystej wodzie uchodzą za najpiękniejsze w Polsce. Szczególną urodą odznacza się liczące 34 ha Jaczno.

Termometr na wabia

Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna chce wybudować w Wiżajnach największy termometr świata. Musiałby on być jednak wyższy od obecnego rekordzisty z amerykańskiego miasteczka Baker na pustyni East Mojave, który liczy 40,8 m (skonstruowanie go w 1991 r. pochłonęło 750 tys. dol.). Termometr w Wiżajnach miałby zachęcać turystów do wyprawy na polski biegun zimna (rekord: minus 39 stopni C). Tuż obok miałoby powstać Centrum Interpretacji Pogody i Muzeum Termometru. Pomysłodawcy poszukują chętnych inwestorów, starają się też o dotacje z UE.