List z Sycylii. Misteri ruszają z Purgatorio

W Trapani odbywają się najsłynniejsze na Sycylii wielkanocne procesje, które łączą atmosferę żałoby i smutku z teatralnym przepychem i celebracją

Sercem Trapani (fenickie Drepanon) jest port, z którego odpływają promy i wodoloty, m.in. na pobliskie wyspy Egadi, a znakiem rozpoznawczym - tuńczyk. Największa z wysp archipelagu Egadi - Favignana - przypominająca kształtem motyla, słynie z tradycji jego połowu, zwanej mattanza.

***

W północnej części Trapani, idąc ciągnącym się kilometrami nabrzeżem, dotrzemy na Piazza del Marcato del Pesce, pełnego życia i kolorów, a na Lungomare Dante Alighieri 22 skosztujemy tuńczyka w cieszącej się największą sławą Taverna Paradiso.

O uroku Trapani stanowi również wznosząca się w oddali góra Erice. Na jej szczycie znajduje się średniowieczne miasteczko o tej samej nazwie. Bardzo często spowite kłębowiskiem chmur, od niepamiętnych czasów było uważane za miejsce święte. Obecnie w Erice działa Centrum Nauki "Ettore Majorana", które przez cały rok organizuje seminaria i wykłady naukowe, goszcząc najlepszych naukowców z całego świata.

Morze, Erice i liczne wieże (Torre dell'Orologio, Porta Botteghelle, Bastione Impossibile, Castello di Terra) wyznaczają granice Trapani, a jego osią są dwie główne arterie - tzw. Rua Grande (obecnie Corso Vittorio Emanuele), wytyczona w 1300 r. przez Jakuba II Aragońskiego oraz Rua Nuova (obecnie via Garibaldi), XVI-wieczna i patrycjuszowska, z bogatymi pałacami arystokracji i dygnitarzy. Corso Vittorio Emanuele otwiera XVII-wieczny pałac Senatorio oraz jezuicki kościół del Colleggio wraz z zakonem (dziś liceum klasyczne). Po Trapani trzeba chodzić z głową zadartą do góry. Dopiero wtedy zobaczymy ozdobione bogatą sztukaterią fasady, smukłe kolumny, rozłożyste kapitele, maszkarony, putta i girlandy zdobiące wejścia do kościołów, np. olbrzymią rozetę na fasadzie kościoła Sant' Agostino, a pod nią wnękę z figurą Madonny. Warto też uważnie przyglądać się drzwiom. Skrzydło drzwi pałacu Fardella Mokarta na via Garibaldi zdobi np. miedziana głowa psa.

***

Szczególnym miejscem w Trapani jest kościół del Purgatorio (Czyściec). Przechowuje się tutaj figury świętych używane podczas najdłuższej i jednej z najstarszych we Włoszech procesji wielkanocnych - La Processione dei Misteri - ma ponad 400 lat. W prawie wszystkich sycylijskich miastach procesje, misteria i uroczystości wielkanocne trwają przez cały Wielki Tydzień. Ale to właśnie ceremonia w Trapani ściąga co roku najwięcej turystów, choć jest dedykowana głównie Matce Boskiej i Jezusowi w celu okazania im miłości i przywiązania. Procesję organizują wciąż aktywne bractwa religijne - najstarsze jest Bractwo Michała Archanioła założone w XVI w.

Tzw. Misteri to 18 grup figur przedstawiających pasję i śmierć Jezusa oraz dwie pojedyncze figury martwego Chrystusa i Matki Boskiej Boleściwej. Procesja rozpoczyna się o godz. 14 w Wielki Piątek i trwa nieprzerwanie 24 godziny - aż do soboty. Wyrusza z kościoła del Purgatorio (do którego potem powraca, zataczając obszerne koło) i prowadzi głównymi ulicami miasta, wśród łez, zawodzenia i żarliwych modlitw mieszkańców. Mężczyźni i kobiety ubrani na czarno z trwogą i autentycznym cierpieniem na twarzach obserwują dostojny przemarsz procesji. Figury z XVII i XVIII w. ozdobione srebrnymi ornamentami i kompozycjami z kwiatów stoją na platformach zwanych vara , a te z kolei na drewnianych rusztowaniach okrytych czarnym płótnem. Niesie je dziesięciu mężczyzn, tzw. massari . Wśród postaci dostrzec można hiszpańskich żołnierzy z XVII w., a ich oblicza przypominają znienawidzonych przez Sycylijczyków dowódców.

To jedyna taka ceremonia, pełna dewocji, wiary i folkloru. Nigdzie indziej mistyka nie jest tak wyczuwalna jak tu. Teatralna dramatyczność pokazywanych scen, twarze uczestniczących w procesji osób, ich gesty i zawodzenia są tak ekspresyjne, jakby tu i teraz odbywała się prawdziwa Męka Pańska. To chyba najbardziej fascynujący i wzruszający przejaw sycylijskiej religijności. Uczestnicząc w wielkanocnej procesji, poznajemy prawdziwą duszę tej ziemi, przenosząc się w świat dawno zapomnianych żarliwych modlitw, religijnych namiętności i bezkresnej nadziei na lepsze jutro.

W sieci

Misteria w Trapani

Trapani

Procesje

Więcej o: