Zastanawiasz się, czy w Bałtyku wykąpiesz się bez obaw? Powstała mapa, która pokazuje czystość wody

W sezonie letnim wciąż słyszy się o sinicach i innych zanieczyszczeniach w morzu. Czasem aż odechciewa się jechać na wakacje, gdy wiemy, że i tak nie będziemy mogli wejść do wody. Ale jest możliwość sprawdzenia, czy woda i plaża są czyste.

Główny Inspektorat Sanitarny stworzył serwis kąpieliskowy na rok 2018. Tym, co jest szczególnie przydatne dla osób, które planują wakacje w Polsce, jest interaktywna mapa wszystkich zatwierdzonych kąpielisk w Polsce.

Kąpieliska zostały oznaczone na mapie kolorami. Na zielono zaznaczono te, w których woda nadaje się do kąpieli, na czerwono te, w których jest niezdatna, zaś na szaro te kąpieliska, w których nie dokonano pomiaru jakości wody lub sezon jeszcze się nie zaczął (oficjalny sezon kąpieliskowy w Polsce rozpoczyna się 1 czerwca i trwa do 30 września, ale w niektórych miejscach rozpoczyna się później - ważne, aby zmieścić się w tych ramach czasowych).

Czy sinice zawsze są groźne? [NaZdrowie]

Co ważne, mapa aktualizowana jest na bieżąco. W momencie, gdy piszemy ten tekst, większość kąpielisk w Polsce oznaczona jest kolorem zielonym. Ale jeszcze na początku lipca kilka kąpielisk w okolicach Ustki (dokładnie w Dębinie i Poddąbiu) „świeciło” na czerwono. Było to spowodowane nagłym pojawieniem się na tamtejszych plażach dużych ilości parafiny. Po oczyszczeniu plaży i przeprowadzeniu kolejnych pomiarów kąpieliska ponownie zostały oznaczone jako nadające się do kąpieli. Warto więc mapę sprawdzać na bieżąco, aby znać aktualną sytuację. Szczególnie że zawsze podawany jest powód, przez który nie można się kąpać, np. zakwit sinic czy występowanie bakterii Eescherichia coli (pałeczki okrężnicy).

Z mapy można wyczytać też wiele innych informacji. Po naciśnięciu znacznika, który was interesuje, pojawi się nie tylko nazwa kąpieliska i oznaczenie jakości wody, ale również informacje o tym, kiedy zaczyna się tam sezon, kiedy dokonano ostatnich pomiarów i na kiedy planowane są kolejne. Często wyświetlają się też informacje o infrastrukturze (np. czy kąpielisko ma ratownika, czy jest przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, czy są tam toalety i przebieralnie, czy jest wyznaczona strefa w wodzie lub czy można przychodzić z psami).

Przy niektórych kąpieliskach na mapie pojawia się też klasyfikacja wody. Jest ona czterostopniowa i oznaczona gwiazdkami. Zero gwiazdek oznacza, że jakość wody jest niedostateczna, jedna, że dostateczna, dwie oznaczają jakość dobrą, a trzy - doskonałą. Może się więc zdarzyć, że woda będzie zdatna do kąpieli, ale w jednym kąpielisku jej jakość będzie doskonała, a w innym tylko dostateczna. 

Polskie plaże wśród najczystszych na świecie

Gdy przyglądacie się oznaczeniom przy poszczególnych kąpieliskach, zwróćcie też uwagę na tzw. Błękitną Flagę. Wyróżnienie Błękitną Flagą oznacza, że plaża jest utrzymywana z poszanowaniem środowiska, dobrze wyposażona, oferuje dodatkowe atrakcje, a do tego jest czystsza i bezpieczniejsza niż inne. 

W tym roku na całym świecie wyróżniono w ten sposób 4,5 tysiąca plaż, z czego w Polsce 23. Poza tym Błękitną Flagę mogą otrzymać przystanie (w Polsce ma ją 10), a nawet organizatorzy rejsów – w naszym kraju żaden nie został w ten sposób wyróżniony.

Wszystkie polskie obiekty, które w tym sezonie zostały nagrodzone Błękitną Flagą, znajdziecie na oficjalnej stronie projektu

Dlaczego lepiej nie wchodzić do wody z sinicami?

Sinice (zwane też cyjanobakteriami) to jeden z powodów, dla których kąpieliska oznacza się jako nienadające się do kąpieli. O ich występowaniu w Morzu Bałtyckim mówi się praktycznie co roku. Należą do bakterii i występują nie tylko w morzach, ale też w wodach śródlądowych. Główny Inspektorat Sanitarny zapewnia, że gdy ich zagęszczenie w wodzie nie jest zbyt duże, są one ważnym elementem ekosystemów wodnych. Ponadto produkują tlen.

Gdy masowo się namnażają, co prowadzi do zmiany zabarwienia wody, mówi się o zakwicie sinicowym. Wówczas woda, w zależności od różnych czynników, może przybierać różny kolor: niebiesko-zielony, szaro-zielony, zielonkawo-brązowy oraz niekiedy czerwono-brązowy. Niektóre gatunki wydzielają specyficzny zapach stęchlizny.

Dlaczego sinice pojawiają się w wodzie? Wpływ na to mają m.in. warunki atmosferyczne: temperatura wody powyżej 16-20 stopni Celsjusza, brak opadów i słaby wiatr, co prowadzi do niewielkiego mieszania się wód.

Masowy zakwit sinic niezależnie do tego, czy wytwarzają toksyny (dotyczy to niektórych gatunków), czy nie wytwarzają, uważa się za niekorzystne zjawisko. Między innymi dlatego, że obniżają jakość wody, a przez to walory całego kąpieliska.

GIS podkreśla, że na podstawie wyglądu wody nie da się stwierdzić, czy zakwit jest niebezpieczny. Mimo to lepiej unikać kontaktu z wodą o zmienionej barwie i z kożuchem sinicowym. Nie wolno też poić taką wodą zwierząt domowych i podlewać warzyw.

Zaleca się, aby nie wchodzić do wody z zakwitem sinicowymZaleca się, aby nie wchodzić do wody z zakwitem sinicowym Fot. Przemysław Skrzydło / Agencja Gazeta

Objawami, które mogą wystąpić po kontakcie z taką wodą lub po jej wypiciu są: wysypka na skórze, swędzenie i łzawienie oczu, wymioty, biegunka, gorączka, bóle mięśni i stawów.

Zachęcamy więc do sprawdzania na bieżąco, gdzie aktualnie woda i plaża są czyste, a z walorów rekreacyjnych kąpieliska można korzystać bez przeszkód.

To też może cię zainteresować: Żeby wypocząć nad wodą, nie musisz jechać daleko. Oto kąpieliska blisko dużych miast, dojedziesz tam najwyżej w półtorej godziny