Czeskie zamki: Na północ od Pragi

W malowniczym Mielniku, stolicy czeskiego wina, turyści z tarasu widokowego mogą przyglądać się ujściu Wełtawy do Łaby. Na północ Czech rozciąga się Kokorinsko - kraina wzgórz, skał i lasów kryjących iście bajkowy zamek w Kokorinie. Nieco na zachód wznosi się góra Rip, a bliżej stolicy Czech o dawnych czasach przypominają dwa zamki: Nelahozeves i Veltrusy.

Dwa zamki, strzegące obydwu brzegów Wełtawy dziejowym zrządzeniem losu znalazły się w pobliżu mało interesującego przemysłowego miasta Kralupy nad Vltavou. Ciekawszą, choć mniejszą od zamku Nelahozeves, zgrabną barokową rezydencję w Veltrusach otacza olbrzymi park ze ścieżkami prowadzącymi do skrytych w lesie pawilonów.

Czechy zamki - Veltrusy

Piękna lesista okolica pałacu do dziś zwana jest w Czechach "wyspą", ponieważ niegdyś obejmowały ją dwa ramiona Wełtawy. Przedstawiciel zamożnego, awansującego wówczas w arystokratycznej hierarchii rodu Chotków - Václav Antonin - rozpoczął budowę letniej rezydencji na początku XVIII w. W 1754 r. odbyły się tu Wielkie Targi Płodów Rolnych Królestwa Czeskiego, na których gościła sama cesarzowa Maria Teresa. Podczas II wojny światowej Chotkowie kolaborowali z hitlerowcami, co przypłacili po wojnie koniecznością opuszczenia pałacu z nakazu rządu Czechosłowacji. Ponadto zmuszeni byli wyprzedać większość mebli, aby spłacić gigantyczne długi, dlatego na dzisiejsze wyposażenie obiektu składają się przedmioty pochodzące z różnych obiektów.

Po katastrofalnej powodzi w Czechach w 2002 r. zwiedzanie zamku przez kilka lat było niemożliwe (udostępniono jedynie park). Obiekt przypomina wiejską rezydencję z Francji albo Włoch. Uwagę przykuwa atrakcyjny układ architektoniczny pałacu - mała barokowa budowla centralna na planie skośnego krzyża, z tzw. sala terrena pośrodku na dole i salą główną na piętrze. Środkową część budowli przykrywa kopuła (przechodzi się pod nią do parku), pokryta od wewnątrz malowidłami przedstawiającymi cztery pory roku. Komnaty i korytarze utrzymane są w stylach barokowym i rokoko. Salon męski został wykorzystany w filmie Amadeusz. Na trasę I (30 min) składają się główny hol, salon Marii Teresy (w parku jest również pawilon imienia cesarzowej) i prywatne komnaty Chotków. Trasa II (60 min) prowadzi przez więcej pomieszczeń, m.in. Wielką Bibliotekę i jadalnię.

Boczne skrzydła obejmują uroczy dziedziniec ozdobiony kwiatami, ławeczkami i szemrzącą fontanną. Wokół rezydencji rozpościera się 120 ha pięknego parku. Warto przeznaczyć trochę czasu na przechadzkę po tej wyjątkowo spokojnej okolicy. Odchodzące od zamku długie ścieżki prowadzą m.in. do Pawilonu Egipskiego (ze sfinksem) i Pawilonu Przyjaźni.

Czechy zamki - Nelahozeves

Zamek zbudował w połowie XVI w. wpływowy dworzanin, sekretarz króla Czech Ferdynanda I, Florián Griespek z Griespachu. Budowla - wspaniały przykład renesansowej architektury warownej - dziś jest własnością prywatną, ponieważ w latach 90. XX w. wróciła do przedwojennych właścicieli - Lobkowiczów. Można ją jednak zwiedzać, a także kupić miejscowe wino oraz piwo z prywatnego browaru. Na zewnątrz przyciągają wzrok bogate, lecz nieco zaniedbane sgraffitowe dekoracje. Trzy arkadowe skrzydła otaczają duży, brukowany dziedziniec, wychodzący z czwartej strony na park (widoczny przez otwory w murze). W środku zgromadzono m.in. cenną kolekcję malarstwa, w tym prace Pietera Bruegla Starszego, Rubensa, Canaletta i Velázqueza. Znajdują się one w galerii na drugiej kondygnacji (dostępnej w ramach I trasy). Ponadto w salach na pierwszym i drugim piętrze zwracają uwagę drewniane kasetonowe stropy, liczne sztukaterie, kamienne renesansowe portale, kominki oraz piękne malowidła ścienne o tematyce mitologicznej. Najcenniejszym pomieszczeniem jest Sala Rycerska na pierwszym piętrze (II trasa) z oryginalnymi renesansowymi malowidłami naściennymi i stiukowymi płaskorzeźbami na sklepieniu oraz kominkiem z piaskowca. Dostępne w ramach tej samej trasy pomieszczenia północnego i wschodniego skrzydła zamku zawierają kolekcję portretów Lobkowiczów oraz ich psów i koni, a także zbiory azjatyckiej i europejskiej porcelany.

W Nelahozevsi urodził się Antoni Dworzak (1841-1904), najwybitniejszy kompozytor Czech. Rodzice początkowo chcieli, by został rzeźnikiem, dopiero dzięki namowom dyrektora szkoły zdecydowali się posłać syna do szkoły organistów w Pradze. Dom rodzinny artysty to klasycystyczny, nieco przyszarzały biało-niebieski budynek stojący przy głównej drodze, naprzeciwko kaplicy, około 200 m od zamku (który jest stąd ładnie widoczny). Urządzono tu niewielkie muzeum.

Czechy zamki - zamek Okor

Malownicze ruiny zamczyska górują nad wsią o tej samej nazwie, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Pragi. Wioska nie figuruje jednak na popularnych mapach Czech, dlatego można mieć problemy z trafieniem do niej. Najbliższa nieco większa miejscowość, Tuchomirice, leży na południowy wschód, w sąsiedztwie autostrady do Slanego. Na niektórych mapach zaznaczono Velké Prilepy, parę kilometrów na wschód od Okora.

Zamek stanął na skale w połowie XIV w. Wcześniej (w II poł. XII w.) zbudowano kaplicę, która jest najbardziej romantyczną częścią kompleksu. Później obiekt często zmieniał właścicieli i wielokrotnie był przebudowywany, toteż w pozostałościach można dopatrzyć się elementów gotyku, renesansu i baroku. Budowla, opuszczona pod koniec XVIII w., rychło popadła w ruinę, by w XIX stuleciu, zgodnie z duchem epoki, inspirować uwielbiających malownicze ustronia poetów romantycznych. Do dziś wywołuje wielkie wrażenie - mury zachowały się na tyle, że pozwalają odtworzyć w wyobraźni dawny wygląd zamczyska. Nad wszystkim dominuje niebotyczna wieża, nasuwająca skojarzenia ze świątyniami Majów. Warto przyjechać tu w czasie, gdy odbywa się tradycyjna Bitva pod Okori (termin lepiej sprawdzić telefonicznie).

Więcej o: