10 fascynujących rzeczy, których nie wiesz o kosmosie

Jak duże jest słońce, która planeta umie pływać, kto może nazwać gwiazdę i co się dzieje z człowiekiem w przestrzeni kosmicznej? 10 ciekawostek o kosmosie.
10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie / fot. Shutterstock

Słońce - większe od Ziemi 109 razy

Słońce jest największym obiektem w Układzie Słonecznym, większym od Ziemi o 109 razy!
Średnica słońca to 1 390 000 km,  natomiast masa wynosi 1,989,000,000,000,000,000,000,000,000,000 kg co stanowi 99.8% całego Układu. Temperatura jądra słońca wynosi 15 milionów st. Celsjusza.

10 rzceczy, których nie wiesz o kosmosie. Ziemia

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Ziemia / fot. Shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, ktorych nie wiesz o kosmosie. Saturn / fot. Shutterstock

Saturn - jedyna planeta, która umie pływać

Cechą charakterystyczną Saturna są pierścienie (jest ich 9) składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. Dotychczas odkryto 62 księżyce krążące po orbicie planety, nazwano - 53 z nich. Do tego dochodzą setki miniksiężyców w pierścieniach planetarnych. Jeden z księżyców Saturna - Tytan, to drugi co do wielkości księżyc w Układzie Słonecznym. Jest on większy nawet od planety Merkury i jest jedynym księżycem w Układzie Słonecznym posiadającym gęstą atmosferę.

Co ciekawe, Saturn jest jedyna planetą naszego układu słonecznego, która mogłaby unosić się na wodzie. Jego gęstość jest mniejsza niż gęstość wody, dyby więc istniało wystarczająco duże naczynie z wodą, Saturn unosił by się na powierzchni.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Stacja kosmiczna10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Stacja kosmiczna / fot. Shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Mgławica / fot. Shutterstock

Kosmiczny bar 10 tysięcy lat świetlnych od Ziemi

Mgławica G34.3 ma średnicę ponad 1000 razy większą niż Układ Słoneczny i otacza młodą gorącą gwiazdę, ale nie to jest najciekawsze. Bowiem głównym składnikiem chemicznym, z którego jest zbudowana jest alkohol etylowy!
Naukowcy brytyjscy oszacowali, że mgławica zawiera tyle alkoholu, ile wystarczyłoby do zrobienia 200 bilionów bilionów piwa. Internauci natomiast obliczyli, że ludzkość mogłaby się tym alkoholem upijać dłużej, niż wynosi przewidywany czas istnienia Wszechświata.
Jest tylko jeden problem - "gwiezdna gorzelnia" oddalona jest o10 tysięcy lat świetlnych od ziemi.

10 rzeczy, których nie wiesz o lataniu. Gwiazdy, mglawice i galaktyki10 rzeczy, których nie wiesz o lataniu. Gwiazdy, mglawice i galaktyki / fot. Shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie / fot. Shutterstock

Wulkan na Marsie - wyższy niż Mount Everest

Myślicie, że Mount Everest jest wysoki? Olympus Mons (łac. Góra Olimp), wygasły wulkan znajdujący się na Marsie mierzy około 26 000 metrów wysokości, 3 więcej niż najwyższa góra Ziemi i tym samym jest rekordzistą wysokości w całym układzie słonecznym!
Olympus Mons jest wygasłym wulkanem tarczowym, co oznacza, że powstał w wyniku powolnego i długotrwałego wycieku lawy, przez co jego zbocze jest nachylone pod małym kątem. Wulkany podobnego typu można spotkać na Ziemi, np. na Hawajach (wulkan Mauna Kea).
Dlaczego Olympus Mons jest tak wysoki? Naukowcy twierdzą, że osiągnął taką wysokość dzięki temu, że na Marsie nie ma płyt tektonicznych, co pozwoliło wypływać gorącej lawie przez czas o wiele dłuższy, niż przeciętna aktywność wulkanu na Ziemi.

10 rzeczy, ktorych nie wiesz o kosmosie. Galaktyka spiralna 10 rzeczy, ktorych nie wiesz o kosmosie. Galaktyka spiralna / fot. Shutterstock



10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Stacja kosmiczna na tle Wenus 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Stacja kosmiczna na tle Wenus 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Stacja kosmiczna na tle Wenus / fot. Shutterstock

Wenus - planeta, na której dzień trwa dłużej niż rok

Dzień dłuższy niż rok? Tak właśnie jest na Wenus. Planeta, by okrążyć słońce potrzebuje 225 ziemskich dni, a aby wykonać pełen obrót wokół własnej osi - 243 ziemskich dni. Wynika z tego, że wenusjański dzień jest dłuższy niż wenusjański rok. Co ciekawe, Wenus obraca się w przeciwną stronę niż reszta planet!
Wenus jest trzecim  - po Słońcu i Księżycu - pod względem jasności ciałem niebieskim widocznym na niebie.
Swoją nazwę Wenus zawdzięcza rzymskiej bogini miłości o tym samym imieniu. Innymi nazwami, którymi potocznie określa się Wenus, są: Gwiazda Poranna (inaczej: Jutrzenka) lub Gwiazda Wieczorna. Skąd taka rozbieżność? Wenus widoczna jest na niebie zaraz zachodzie słońca lub tuż przed świtem.

10 rzeczy, ktorych nie wiesz o kosmosie. Obserwacja nieba10 rzeczy, ktorych nie wiesz o kosmosie. Obserwacja nieba / fot. Shutterstock

Jest szansa, że Polska Agencja Kosmiczna będzie miała swoją siedzibę w Gdańsku Jest szansa, że Polska Agencja Kosmiczna będzie miała swoją siedzibę w Gdańsku 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Neptun - tu wieją najsilniejsze wiatry / fot. Shutterstock

Neptun - najbardziej wietrzna planeta Układu Słonecznego

Najbardziej wietrzną planetą naszego układu słonecznego jest Neptun. Wiatr wieje tam z prędkością 2575 km/h, czyli 9 razy szybciej niż najsilniejszy wiatr na ziemi.

Neptun jest jedyną planetą, której istnienia nie dowiedziono poprzez obserwację na niebie, ale na drodze obliczeń matematycznych! Naukowcy, obserwując odchylenia w ruchu orbitalnym Urana stwierdzili, że musi na niego wpływać inna, nieznana planeta. Kiedy wiadomo było już teoretycznie gdzie powinien się znajdować (przewidział to Urban Le Verrier) , został zaobserwowany przez Johanna Galle. Neptun został odwiedzony przez tylko jedną sondę kosmiczną Voyager 2, która przeleciała w pobliżu planety 25 sierpnia 1989 roku.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Nocne niebo10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Nocne niebo / fot. Shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Pod południowym rogiem byka tio gwiazda o najdłuższej nazwie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Pod południowym rogiem byka tio gwiazda o najdłuższej nazwie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Pod południowym rogiem byka tio gwiazda o najdłuższej nazwie / fot. Shutterstock

Shurnarkabtishashutu - gwiazda o najdłuższej nazwie w całym Wszechświecie

Gwiazda, która ma najdłuższą nazwę to Shurnarkabtishashutu, co po arabsku oznacza: Pod południowym rogiem byka.

Większość gwiazd, zamiast imion, ma tylko numery katalogowe. Jedynie te  najjaśniejsze otrzymują nazwy w pełnym znaczeniu tego słowa. Nazwy gwiazd najczęściej wywodzące się z łaciny lub (tak, jak najdłuższa nazwa gwiazdy) z języka arabskiego. Nazwy odnoszą się często do mitologii, lub też czasu i miejsca, w którym gwiazda pojawia się na niebie w ciągu roku. Na przykład nazwa Syriusz w języku greckim oznaczająca "skwarny", "ognisty", wzięła od czasu letnich upałów, kiedy gwiazda ta pojawia się na niebie.

Kto może nadawać imiona gwiazdom? Zgodnie z prawem kosmicznym jedyną organizacją posiadającą kompetencje i prawo do nazywania gwiazd oraz innych ciał niebieskich jest Międzynarodowa Unia Astronomiczna. Zdarza się jednak, że instytucje i firmy prywatne oferują - za niebagatelne kwoty -  kupno prawa do nazwania gwiazdy. Działania takie są bezprawne i podlegają karze.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. 8. Gwiazda o najdłuższej nazwie10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Gwiazdy/ fot. shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie / fot. Shutterstock

Bitwa pod Grunwaldem na żywo

Bitwa pod Grunwaldem na żywo?
Kiedy obserwujemy gwiazdy, obraz, który widzimy, tak naprawdę pochodzi sprzed wielu lat - tylu, o ile lat świetlnych oddalona jest od nas dana gwiazda. Jeśli gwiazda oddalona jest od ziemi o 50 lat świetlnych, to oznacza, że światło potrzebuje 50 lat by do nas dotrzeć - czyli, oglądamy jej obraz sprzed 50 lat. W rzeczywistości gwiazda może wyglądać zupełnie inaczej, lub nawet nie istnieć. Działa to oczywiście również w drugą stronę. Z niektórych miejsc w kosmosie widać ziemię sprzed wielu lat. Oznacza to, że z miejsca w kosmosie oddalonego od ziemi o 604 lata świetlne, można na żywo obejrzeć Bitwę pod Grunwaldem.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie / fot. Shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. W przestrzeni kosmicznej bez skafandra? 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. W przestrzeni kosmicznej bez skafandra? 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. W przestrzeni kosmicznej bez skafandra? / fot. Shutterstock

W kosmosie bez skafandra

Co się stanie z kosmonautą, który znajdzie się w przestrzeni kosmicznej bez skafandra? Eksploduje, natychmiast starci przytomność, jego krew zacznie wrzeć? Nic z tych rzeczy. Według naukowców, którzy przeprowadzili takie symulacje, organizm będący wystawiony na działanie odkrytego kosmosu nie dozna natychmiastowych obrażeń. Mogą natomiast zaistnieć inne zjawiska - oparzenie słoneczne, opuchlizna skóry, nabrzmienie tkanek, które pojawią się po około 10 sekundach lub później. Mniej więcej w tym samym czasie człowiek zaczyna powoli tracić przytomność z powodu braku tlenu i różne obrażenia wewnętrzne poczynają się kumulować. Śmierć następuje dopiero po około minucie lub dwóch.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Kosmos, nowy serial na kanale NG10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Kosmos, nowy serial na kanale NG / fot. shutterstock

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Droga mleczna 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Droga mleczna 10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Droga mleczna / fot. Shutterstock

Czy kiedyś nastąpi koniec Wszechświata?

Co do tego, że Wszechświat narodził się około 15 miliardów lat temu na skutek Wielkiego Wybuchu, naukowcy są zgodni. Badani potwierdzają, że od momentu powstania, Wszechświat nieustannie się rozszerza. Ale czy kiedykolwiek nastąpi koniec Wszechświata, a jeśli tak, to w jaki sposób? Tutaj już naukowcy nie potrafią się zgodzić. Powstały trzy alternatywne twierdzenia obrazujące przyszłość Wszechświata:

1. Jeśli Wszechświat będzie rosnąć wiecznie, będzie się też stopniowo się ochładzał, a odrywane od siebie mniejsze struktury zmierzać będą w zimne odosobnione przestrzenie umarłych gwiazd i czarnych dziur.
2. Jeśli kiedyś przestanie się rozciągać, nastąpi Wielka Zapaść (Wszechświat skurczy się do granic nieskończoności).
3. Ostatni scenariusz przedstawia Wszechświat, który stopniowo spowalnia swoją ekspansję. W ten sposób zostanie zachowana równowaga. Tylko na jak długo?

Chcesz wiedzieć więcej? Oglądaj "Kosmos" nowy serial dokumentalny na kanale National Geographic. Producentem serialu jest Seth MacFarlan - producent kultowej animacji "Family Guy".  Serial emitowany jest od 16 marca, w każdą  niedzielę  o 22:00.

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Nocne niebo nad Hiszpanią10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Nocne niebo nad Hiszpanią / fot. Shutterstock

 

10 rzeczy, których nie wiesz o kosmosie. Czy Wszechświat kiedyś się skończy? / fot. shutterstock

Więcej o:
Komentarze (6)
10 fascynujących rzeczy, których nie wiesz o kosmosie
Zaloguj się
  • zewszad_i_znikad

    Oceniono 7 razy 7

    To bardzo nieścisłe, jakoby Neptun "został odkryty na drodze obliczeń matematycznych". Odkryty został dopiero wtedy, kiedy faktycznie udało się go zaobserwować. Natomiast rzeczywiście wcześniej astronomowie przypuszczali na podstawie zakłóceń w ruchu Urana, że powinna istnieć dodatkowa planeta.
    "W rzeczywistości gwiazda może wyglądać zupełnie inaczej, lub nawet nie istnieć." - szalenie efektowne, ale też nieścisłe. W promieniu 50 lat świetlnych od Ziemi nie ma wielkich gwiazd, ktore mogłyby rychło przestać istnieć. Olbrzymy takie jak Betelgeza czy Eta Carinae są owszem na granicy wybuchu supernowej; bardzo możliwe, że już wybuchły, tylko światło jeszcze do nas nie dotarło... ale znajdują się dużo dalej.

  • crichton1

    Oceniono 5 razy 3

    Tylko 100 razy większe od Ziemi? Objętość Słońca (objętość jest chyba najbardziej miarodajną miarą wielkości) jest milion razy większa od objętości Ziemi (10^18 / 10^12).

  • brsdtv

    Oceniono 9 razy -1

    Te 10 rzeczy to takie odkrywcze wiadomości, że większość wie już gimnazjalista.

    No ale redaktor pewnie się zdziwił gdy to usłyszał.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX