Zamki w Polsce - wybierz swój ulubiony [SONDAŻ 2012]

Małe i duże. Odnowione i podupadłe, ale wciąż intrygujące. Piękne i po prostu ciekawe. W centrach miast i pośród przyrody. Macie swój ulubiony zamek w Polsce? Zagłosujcie w naszym wielkim letnim sondażu!
Książ, Zamek Książ Książ, Zamek Książ BE&W/Marek Maruszak

Zamek Książ

Zamek Książ

Książ to zamek-legenda. Jeden z najbardziej okazałych zamków w Polsce i zarazem największy zamek na Dolnym Śląsku. By się z nim zmierzyć, trzeba jechać do Wałbrzycha. Zamek Książ leży na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Powstawał w latach 1288-1292 z inicjatywy Bolka I Surowego. Po 1392 r. wraz z księstwem świdnicko-jaworskim zamek Książ stał się lennem czeskiego króla. W 1509 r. przejęli go Hochbergowie, którzy władali zamkiem do początku II wojny światowej. W czasie wojny zamek Książ został poddany radykalnej przebudowie w ramach projektu Kriese. Po zakończeniu wojny, do 1956 r., w zamku stacjonowało radzieckie wojsko. Zamek Książ wielokrotnie poddawano renowacji. Dziś jest jedną z największych atrakcji turystycznych na Dolnym Śląsku.

Dla zwiedzających przygotowano specjalną trasę turystyczną "Śladami tajemnic II wojny światowej". Można zwiedzić zamkową wieżę, skąd roztacza się przepiękna panorama Sudetów. Inne atrakcje zamku Książ to: taras kaskadowy, zwany też różanym, słynący z fontanny wbudowanej w skałę, baszty prochowe z gotyckim portalem wejściowym i ceramicznym dachem, figuralne fontanny wykonane przez rzeźbiarza ze Świebodzic, baszty Jerzego z elementami neoromańskiego wystroju i rzeźby lwów znajdujących się między basztą Jerzego a basztą Białą, podtrzymujące herbowy kartusz rodziny von Hochberg.

Zamek Książ odwiedzany jest chętnie przez miłośników zagadek II wojny światowej i wielbicieli "Tajemnicy Twierdzy Szyfrów". Podczas zwiedzania można obejrzeć miejsca, gdzie powstawały zdjęcia do tego serialu.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Gniew, Zamek Gniew Gniew, Zamek Gniew BE&W/Gebus Tomasz

Zamek Gniew

Zamek Gniew

Zamek w Gniewie to najpotężniejsza twierdza krzyżacka na lewym brzegu Wisły. Zakon Krzyżacki przejął ziemię gniewską w 1283 roku i wtedy też rozpoczęto budowę wielkiego zamku pod siedzibę konwentu i komtura. W czasach zakonnych zamek w Gniewie był głównym ośrodkiem politycznym i gospodarczym komturstwa. Strategiczne położenie pozwalające na kontrolę szlaku wodnego i lądowego wyznaczało wyjątkowe militarne cechy budowli i systemu fortyfikacyjnego miasta i zamku.

Po przejęciu Gniewu przez króla polskiego zamek stał się siedzibą starostów. W XIX wieku, był wielokrotnie przebudowywany (spichlerz, więzienie), ostatecznie spłonął w Wielkim Pożarze w 1921 roku. Jego całkowitą  odbudowę podzielono na dwa etapy: I w latach 1968-1974 i II w1992 roku.

Organizowane w Gniewie od 1992 roku spektakle i inscenizacje historyczne oraz turnieje rycerskie sprawiły, że gniewski zamek uznawany jest za jeden z głównych ośrodków krzewienia tradycji średniowiecznej w Polsce.

Obecnie zamek w Gniewie znajduje się w rękach prywatnych. W zamku działa hotel i restauracje (można wziąć udział w pełnej atrakcji uczcie rycerskiej) oraz muzeum. Niezwykłym doświadczeniem są organizowane dla dzieci i dorosłych "Wakacje z duchami" - w zamkowym wnętrze, przy zgaszonym świetle odgrywane jest multimedialne przedstawienie pełne duchów i zjaw pełzających po ścianach, szczęku mieczy i płomieni.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Kórnik, Zamek w Kórniku Kórnik, Zamek w Kórniku BE&W/Włodarczyk Jan

Zamek w Kórniku

Zamek w Kórniku

Początki kórnickiego zamku sięgają średniowiecza, kiedy właścicielami Kórnika byli Górkowie - znana rodzina wielkopolskich możnowładców. Dobra kórnickie przeszły później w posiadanie Czarnkowskich, a od roku 1610 - Grudzińskich. W 1623 w zamku gościł król Zygmunt III Waza z żoną i królewiczem Władysławem. W 1676 roku majątek został sprzedany Zygmuntowi Działyńskiemu. W rękach tego rodu Kórnik znajdował się aż do roku 1880. W tym czasie kórnicki zamek przebudowano dwukrotnie.

Ostatnia właścicielka Kórnika, Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka, przekształciła swoją siedzibę w rezydencję barokową, a od strony południowej założyła ogród francuski. To właśnie z nią związana jest legenda "Białej Damy". Podobno nocą Teofila schodzi z portretu i podtrzymując dłońmi zwiewną białą szatę idzie do parku, gdzie czeka na nią jeździec na karym koniu. Wędrują wspólnie po tonących w mroku alejkach, by zniknąć, gdy zapieje pierwszy kur.

Czego Teofila szuka w parku? Kiedyś nieopodal kórnickiego zamku znajdował się średniowieczny zameczek myśliwski. W jego podziemiach Górkowie, ostatni właściciele zamku, ukryli ponoć ogromne bogactwa. Skarby przejęły jednak we władanie złe duchy. Znana ze swojej gospodarności i dbałości o okoliczną ludność Teofila rozkazała rozebrać ruiny zameczku aż do fundamentów. Z uzyskanej cegły mieszkańcy Kórnika mogli postawić w swoich domach murowane kominy zabezpieczające domostwa przed pożarami. Złe moce zemściły się za to na Teofili, każąc ją błądzeniem po parku do czasu, gdy odkryte zostaną stare skarby Górków. Wówczas dopiero władza diabelska straci nad Teofilą moc.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Otmuchowie Zamek w Otmuchowie Zamek w Otmuchowie/Fot. Shutterstock

Zamek w Otmuchowie

Zamek w Otmuchowie

Zamek w Otmuchowie powstał w drugiej połowie XIII w. Ta potężna warownia średniowieczna, pozostająca przez 600 lat we władaniu biskupów wrocławskich, wzniesiona została na wzgórzu na lewym brzegu Nysy Kłodzkiej. Po sekularyzacji zamek w Otmuchowie trafił w ręce Hohenzollernów, którzy u jego stóp utworzyli bardzo ciekawe założenie ogrodowe. Warownia bez szwanku przetrwała II wojnę światową. Zachowane do dziś dwa połączone budynki (posiadające aż cztery kondygnacje, na najwyższej widać okrągłe strzelnice) i wieża, to zaledwie połowa zamku z czasów jego dawnej świetności.

Na dziedzińcu zamku w Kórniku stoi studnia obudowana altanką oraz pawilonik wejściowy prowadzący szerokimi schodami (zwanymi końskimi) do wnętrza. Unikatowe szerokie schody zbudowane zostały przez biskupa, a później kardynała Ludwika Filipa Sinzendorfa w I połowie XVIII wieku. Nazwa jest myląca, schody nie miały nic wspólnego z końmi, po prostu biskup był chory i musiał być wnoszony do zamku w lektyce.

Z zachowanych wnętrz pozostały: sala rycerska oraz cele więzienne w wieży, nietypowo usytuowane na piętrze. W sali głodowej widać zagłębienia wydłubane paznokciami w murze przez skazańców. Pod nią znajduje się cela z zapadnią, przez którą uśmiercano więźniów.

W sali rycerskiej, w kominku za tylną ścianką, odkryto tajne przejście do niewielkiej komnaty. Przypuszcza się, że pokoik służył do podsłuchiwania gości przebywających w reprezentacyjnej sali.

Obecnie warownia biskupia w Kórniku jest placówką hotelowo-konferencyjną, zarządzaną przez prywatną spółkę, więc w zamku można spędzić noc. Koniecznie należy się wybrać na wieżę, gdzie znajduje się punkt widokowy.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Szydłowcu Zamek w Szydłowcu BE&W/Kozioł Slawomir

Zamek w Szydłowcu

Zamek w Szydłowcu

Początki szydłowieckiego zamku sięgają XIII wieku - zamek miał wówczas charakter obronny i był siedzibą rycerzy z rodu Odrowążów. W XV w. rycerska rodzina zmieniła nazwisko na Szydłowieccy. W latach 1509-32 Mikołaj Szydłowiecki, kasztelan radomski i podskarbi koronny, przekształcił średniowieczny zamek w renesansową rezydencję. Po śmierci Mikołaja zamek często zmieniał właścicieli. W1821 roku kupiła go Anna Sapieżyna, ale już kilka lat później odsprzedała zamek rządowi Królestwa Polskiego. Do końca XIX wieku w zamku w Szydłowcu znajdował się browar. W czasie I wojny światowej z dachu zamku zdjęto dachówkę, aby przykryć kościół parafialny. W drugiej połowie XIX wieku zamek w Szydłowcu pozostawał pod opieką prywatnych właścicieli i popadł w ruinę. W roku 1949 rozpoczęto zabezpieczenie zamkowych murów, a w latach 1951-52 przeprowadzono częściową odbudowę.

Dziś zamek w Szydłowcu mieści Szydłowieckie Centrum Kultury - Zamek, Bibliotekę Publiczną, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych oraz kawiarnię.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Ciechanowie Zamek w Ciechanowie Zamek w Ciechanowie/Shutterstock

Zamek w Ciechanowie

Zamek w Ciechanowie

Zamek w Ciechanowie to jeden z dwóch zachowanych w całości zamków średniowiecznych znajdujących się na Mazowszu. Największe wrażenie robią dwie baszty obronne warowni. Początkowo, w latach 20. XV wieku, miały one tylko ok. 10 metrów wysokości, jak całe założenie wybudowane z inicjatywy Janusza I Starszego księcia mazowieckiego.

Po pożarze miasta i zamku w 1467 roku z polecenia Janusza II przystąpiono do rozbudowy twierdzy w Ciechanowie. Podwyższono wtedy obie baszty, a także dobudowano piętro pałacu znajdującego się w północnej części zamku.

Po inkorporacji Mazowsza zamek przejęła królowa Bona, która doprowadziła budowlę do świetności. Z jej polecenia przebito nową bramę w zachodniej kurtynie murów, dobudowano przedbramie, a drogę do zamku wyposażono w drewniany podjazd. Baszty zostały przystosowane do funkcji obronnej. Pałac mieszkalny otrzymał renesansowy wystrój.

Mimo tak szeroko zakrojonych prac modernizacyjnych, już w końcu XVI wieku zamek w Ciechanowie stopniowo tracił znaczenie. Po zdobyciu Ciechanowa przez Szwedów ciechanowski zamek nigdy więcej nie pełnił już funkcji obronnych - był używany przez starostów jako sąd i archiwum. W 1795 r Prusacy rozebrali pałac książęcy znajdujący się przy zamku, pozostawiając mury i baszty, które można podziwiać do dziś.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Nowym Wiśniczu Zamek w Nowym Wiśniczu BE&W/Zandecki Łukasz

Zamek w Nowym Wiśniczu

Zamek w Nowym Wiśniczu

Zamek Kmitów i Lubomirskich to bez wątpienia główna atrakcja Nowego Wiśnicza i zarazem jedno z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury rezydencjonalno-obronnej.

Najstarsza część zamku została wzniesiona w XIV wieku przez rodzinę Kmitów. W XVI wieku najsłynniejszy z rodu, Piotr V, marszałek wielki koronny na dworze Zygmunta Starego, nadał budowli cechy stylu renesansowego. Kolejna przebudowa zamku nastąpiła w latach 1615-1621 za czasów Stanisława Lubomirskiego, wg planów Macieja Trapoli. Około 1700 roku miała miejsce dalsza rozbudowa. Zamek, opuszczony po pożarze w roku 1831, na kompleksową restaurację musiał poczekać do 1949 roku.

Korpus zamku w Nowym Wiśniczu, wczesnobarokowy z fragmentami renesansowymi, zbudowany jest na planie czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem i zwieńczony czterema basztami w narożach. Po północno-wschodniej stronir znajduje się kaplica z 1621 roku, a w południowo-wschodniej tzw. Kmitówka. Na II piętrze zamku przy sali rycerskiej mieści się galeria widokowa.

Wystrój zamkowych wnętrz obejmuje barokowe portale, obramowania okienne, dekoracje stiukowe, polichromie. Pałac otoczony jest fortyfikacjami bastionowymi o 5-bocznym narysie, mieszczącymi w kurtynie wschodniej wczesnobarokową bramę wjazdową.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Niepolomice Niepolomice BE&W/Fot. Jan Wlodarczyk

Zamek w Niepołomicach

Zamek w Niepołomicach

Zamek Królewski znajduje się w samym centrum Niepołomic, obok Rynku, przy zabytkowych plantach. Swój rozkwit przeżywał za czasów Władysława Jagiełły, który w Niepołomicach organizował spotkania z radą i polowania. Po 1506 roku Zygmunt Stary rozpoczął rozbudowę rezydencji, ale ostateczny renesansowy kształt nadał zamkowi król Zygmunt August, usuwając równocześnie szkody po pożarze z 1550 r. Zamek był własnością królewską do śmierci Stefana Batorego w 1586 roku, a następnie pełnił funkcję siedziby starostów. Ucierpiał podczas wojen ze Szwedami i rozbioru. Odbudowę rozpoczęto w XIX w. Dziś, pięknie odrestaurowany, jest prawdziwą ozdobą niewielkiego, średniowiecznego, uroczego miasteczka.

Przez kilka wieków niepołomicki zamek był wypoczynkową rezydencją królewską, zwaną "drugim Wawelem". Obecnie, pieczołowicie odrestaurowany, stanowi perłę renesansowej  architektury, dowód niebywałego kunsztu Tomasza Grzymały oraz włoskiego rzeźbiarza Santi Gucciego. Zamek założony na planie czworoboku, z obszernym, zbliżonym do kwadratu arkadowym dziedzińcem oraz krużgankami, służy dziś kulturze i sztuce. W komnatach zamkowych powstało Muzeum Niepołomickie bogate w eksponaty myśliwskie i łowieckie zbiory Włodzimierza Puchalskiego oraz Muzeum Narodowego. Zwieńczeniem prac renowacyjnych w Niepołomicach było otworzenie luksusowego hotelu butikowego oraz centrum konferencyjnego pozostającego pod zarządem Fundacji Zamek Królewski w Niepołomicach

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Siewierz, Zamek w Siewierzu Siewierz, Zamek w Siewierzu BE&W/Gebus Tomasz

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu

Historia zamku w Siewierzu sięga najprawdopodobniej XII wieku, kiedy to stary gród siewierski zlokalizowany wokół kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela został przeniesiony w okolice obecnego Rynku, a w jego pobliżu powstała pierwsza drewniano-ziemna budowla obronna. Na początku XIV w. książęta bytomscy w miejscu warowni rozpoczęli budowę murowanego zamku w stylu gotyckim. W owym czasie zamek składał się z wieży ostatniej obrony, tzw. stołpu, zwieńczonego murami obronnymi i z budynku mieszkalnego.

Zamek w Siewierzu pozostał w rękach książąt śląskich do 1443 roku, kiedy to wraz z całym przyległym obszarem został sprzedany ówczesnemu biskupowi krakowskiemu - Zbigniewowi Oleśnickiemu. Pod rządami duchownych zamek pełnił rolę administracyjnej i politycznej siedziby Księstwa Siewierskiego. W tym okresie zamek został rozbudowany. Biskupi krakowscy dążyli do nadania mu renesansowego wystroju. Z czasem wzmocniono funkcje militarne budowli poprzez budowę wieży ogniowej, barbakanu i murów obronnych, okalających zamek u jego podstawy. Obiekt został przystosowany do wykorzystania broni palnej, na stałe wyposażono go w 10 armat. Mury obronne oblewała fosa zasilana wodami z pobliskiej Przemszy. Zamek w Siewierzu był wielokrotnie wykorzystywany militarnie w okresie wojen, jakie przetoczyły się przez te tereny w wieku XVII i XVIII. Charakter obronno-rezydencjonalny nadany zamkowi przez kolejne przebudowy jest widoczny do dziś. Budowla  stanowi obecnie tzw. trwałą ruinę z zachowanym pełnym obwodem murów, wieżą bramną i zrekonstruowanym barbakanem. Przez ostatnie lata systematycznie prowadzono intensywne prace remontowo-konserwatorskie, które nie tylko znacznie ograniczyły dalszą dewastację obiektu, ale także przywróciły mu część dawnego uroku. Powstała między innymi platforma widokowa wraz ze schodami w wieży bramnej zamku. Zrekonstruowano działający drewniany most zwodzony wraz z kładką dla pieszych, wybrukowano dziedziniec zabezpieczając przy tym jego oryginalne fragmenty, odbudowano i zabezpieczono kolejne części murów, przebudowano płytę nad piwnicą zamku z dostosowaniem stropu do użytkowania jako scena oraz odrestaurowano pomieszczenia piwniczne, w których eksponowane są odkrycia archeologiczne.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamki w Bobolicach i Mirowie. Zamki w Bobolicach i Mirowie to dwa sąsiednie zamki na Szlaku Orlich Gniazd, które jeszcze niedawno były w opłakanym stanie. Po 12 latach remontu zamek w Bobolicach stał się prawdziwą perełką. W Mirowie prace wciąż trwają. Metamorfoza niezwykle cennych historycznie zamków to zasługa rodziny Laseckich - prywatnych właścicieli zamków w Bobolicach i Mirowie. Zamki w Bobolicach i Mirowie. Zamki w Bobolicach i Mirowie to dwa sąsiednie zamki na Szlaku Orlich Gniazd, które jeszcze niedawno były w opłakanym stanie. Po 12 latach remontu zamek w Bobolicach stał się prawdziwą perełką. W Mirowie prace wciąż trwają. Metamorfoza niezwykle cennych historycznie zamków to zasługa rodziny Laseckich - prywatnych właścicieli zamków w Bobolicach i Mirowie. Mirów/BE&W/Gebus Tomasz

Zamek w Mirowie

Zamek w Mirowie

Trudno dziś jednoznacznie ustalić, kiedy powstał zamek w Mirowie. Zamek-kamieniec (typ zamku bezwieżowego) musiał istnieć już od połowy XIV w. Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1405 r., kiedy naczelnikiem wojennym (burgrabią) mirowskiego zamku był Sasin. W drugiej połowie XIV wieku oraz w wiekach XV i XVI zamek był stale rozbudowywany.

Po ataku Szwedów w połowie XVII w. zamek w Mirowie został częściowo odbudowany, a ok. 1787 roku całkowicie opuszczony. Południowo-zachodnia ściana wieży mieszkalnej runęła w 1937 r. W latach 60-tych XX w. przeprowadzono częściowe prace konserwatorskie.

Pomimo stałej rozbudowy niewielkiej budowli na szczycie skały, zamek w Mirowie zachował średniowieczny charakter. Obecnie zachowane są mury bez stropów i schodów. Zamek górny posiada ściany do trzech kondygnacji oraz wysoką wieżę. Zamek dolny otoczony jest od zachodu i północy półokrągłym murem obronnym, a od wschodu murem kurtynowym, który łączy dwie wieże, posiada widoczne obecnie ślady ganków straży, okienka strzelnicze i gotyckie obramienia okienne. Po południowej stronie przetrwały resztki wieży bramnej. Resztki wieży mieszkalnej o pięciu kondygnacjach ozdobione dwoma gotyckimi portalami kamiennymi oraz jednym renesansowym.

Uwaga! Wejście na zamek górny jest zabronione z powodu zagrożenia życia, o czym informuje zamocowana na skale tablica informacyjna!

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Bobolicach, Polska Zamek w Bobolicach, Polska Zamek w Bobolicach/Fot. Shutterstock

Zamek w Bobolicach

Zamek w Bobolicach

Zamek w Bobolicach jest częścią Szlaku Orlich Gniazd. W czasach swojej świetności należał do systemu obronnego zachodniej granicy Królestwa Polskiego - miał być ochroną przed najazdami od strony Śląska, będącego terytorium granicznym Królestwa Czech. Z zamkiem w Bobolicach, wzniesionym najprawdopodobniej ok. 1350-1352 roku dla króla Kazimierza Wielkiego,  łączy się wiele legend. XV-wieczne kroniki mówią o przedstawicielu rodu Krezów, który porwał i więził w bobolickim zamku swoją bratanicę. Podobno do dziś straszy ona na murach warowni jako biała dama. Inna legenda wspomina o dwóch braciach bliźniakach, właścicielach zamków w Mirowie i Bobolicach. Według ludowych podań wykopali oni tunel między dwoma warowniami, aby móc częściej ze sobą rozmawiać w odosobnieniu. Pewnego dnia bracia posiedli wielki skarb, ukryli go w tunelu, a na straży postawili odrażającą czarownicę, odstraszającą swym wyglądem potencjalnych złodziei. Bracia doskonale się rozumieli i gotowi byli zrobić dla siebie wszystko. Ich przyjaźń została jednak wystawiona na ciężką próbę, gdy jeden z nich przywiózł z wyprawy wojennej piękną dziewczynę. Jeden z braci podejrzewając bliźniaka o podkochiwanie się w kobiecie, zamknął pannę w podziemiach obok wspomnianego skarbu. Pewnego razu, pod nieobecność czarownicy, która wieczorami udawała się na sabat na Łysej Górze, zazdrosny brat nakrył parę kochanków w skarbcu. Rozgniewany zamordował swego bliźniaka, a dziewczynę zamurował w lochach zamku. Do dziś ma ona straszyć na zamkowej baszcie.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Głogówku Zamek w Głogówku Jerzy Strzelecki/CC/Wikimedia

Zamek w Głogówku

Zamek w Głogówku

Choć Głogówek należy do najstarszych miast Śląska (pierwsza wzmianka o nim sięga roku 1076), to najwcześniejsze informacje o tamtejszym zamku pochodzą dopiero z XV wieku. Najprawdopodobniej początkowo była to jedynie wieża obronno-mieszkalna otoczona fosą. Wzniesiono ją na stromej skarpie rzeki Osobłogi, wspierając dodatkowo podporami w narożnikach. Jak i kiedy wieża przekształciła się w gotycką warownię - nie wiadomo. Prawdopodobnie przyczynił się do tego potężny pożar, który strawił zamek w 1478 roku.

W 1532 roku, po śmierci księcia Jana, wygasła opolska linia Piastów i księstwo przeszło pod panowanie Habsburgów. Ci zastawili je jednak margrabiemu brandenburskiemu Jerzemu Hohenzollernowi. W 1553 roku ziemie wykupił cesarz Ferdynand. W tym czasie Głogówek wraz z zamkiem był własnością rodu von Zedlitz. Dzięki małżeństwu z Christiną, córką ostatniego z Zeidlitzów, od 1561 roku zamek stał się siedzibą Jana Oppersdorffa i w posiadaniu tej rodziny pozostawał do 1945 roku. Po zniszczeniach II Wojny Światowej zamek został zabezpieczony, ale do dziś nie znalazł właściciela.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Łęczycy Zamek w Łęczycy BE&W/Leśniak Janusz

Zamek w Łęczycy

Zamek w Łęczycy

Fundatorem zamku w Łęczycy był król Kazimierz Wielki, jednak dzisiaj bardziej znany jest on jako główna siedziba diabła Boruty, słynącego w okolicy ze swoich licznych wcieleń. Na terenie zamku najczęściej można go spotkać jako szlachcica z rogami, w kontuszu i z szablą u boku albo jako sowę strzegącą skarbów w zamkowych lochach. Wymownym świadectwem pozycji, jaką ten dawny słowiański demon leśny cieszy się w łęczyckiej warowni, jest zgromadzona w niej największa w Polsce kolekcja ludowej rzeźby "diabelskiej", licząca ponad 400 eksponatów, z których część można oglądać na stałej wystawie etnograficznej.

Twierdza łęczycka okres swojej największej świetności przeżywała za panowania Władysława Jagiełły i jego syna Kazimierza Jagiellończyka, którzy przebywali tutaj bardzo często, m.in. w związku z rozgrywającymi się w tym okresie wojnami polsko-krzyżackimi. Po bitwie grunwaldzkiej w zamku w Łęczycy przetrzymywano wziętych do niewoli rycerzy krzyżackich i zagranicznych gości zakonu.

W średniowieczu zamek w Łęczycy miał formę nieregularnego prostokąta z potężną wieżą ostatniej obrony. Od czasów "potopu szwedzkiego" zamek w Łęczycy stopniowo popadał w ruinę, był też rozbierany, aż w drugiej połowie XIX w. pozostały już tylko niezbyt wysokie fragmenty murów obwodowych. Generalnej odbudowy i częściowej rekonstrukcji zamku w Łęczycy dokonano na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, z przeznaczeniem na siedzibę istniejącego od 1948 r. muzeum. Odtworzono potężną wieżę główną z charakterystycznym renesansowym krenelażem oraz zachodni fragment nie mniej imponującego muru obronnego z wieżą bramną i renesansowym domem mieszkalnym. Obecnie w planach jest odbudowa gotyckiego skrzydła zamku.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Niedzicy Zamek w Niedzicy Zamek w Niedzicy/Fot. Shutterstock

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Pięknie położony nad Dunajcem okazały zamek w Niedzicy (nazywany również Dunajcem) zbudowano w XIV w. Wygląd otoczenia zamku został znacznie zmieniony w latach 80. XX wieku, gdy na rzece ukończono budowę potężnej zapory. Ten węgierski niegdyś zamek oraz pobliska polska warownia w Czorsztynie efektownie górowały nad okolicą i przypominały typowe "orle gniazda".

Zamek w Niedzicy zachował się praktycznie w całości. Najwyższa, a zarazem najstarsza część zbudowana z kamienia wapiennego, z wysoką kwadratową wieżą, to zamek górny. Składa się on ze wspomnianej wieży, kaplicy (widać resztki polichromii), niewielkiej części mieszkalnej i małego dziedzińca z głęboką na 90 m zstudnią. Wg legendy kopali ją jeńcy tatarscy i posiadała ona połączenie z Dunajcem.

Pod zamkiem górnym znajdowało się więzienie, w którym podobno więziony był Janosik, można tam dziś jeszcze zobaczyć dyby.

Zamek dolny, powstały na dawnym przedzamczu zamku gotyckiego, jest otynkowany. Posiada w sumie trzy baszty i basteje: narożną i kapliczną oraz bramną. W baszcie kaplicznej pozostały resztki po dawnej bramie wjazdowej z końca XV w. Mury obwodowe zwieńczone są renesansową attyką. Między zamkami dolnym i górnym znajduje się zamek średni z zabudową mieszkalną. Do zwiedzania z przewodnikiem udostępnione są komnaty na zamku górnym i średnim, zawierające ekspozycje związane z historią zamku oraz wyposażeniem siedziby szlacheckiej. Z dwóch tarasów widokowych rozciąga się wspaniały widok na okolicę: Pieniny, zaporę, zamek czorsztyński a nawet Tatry. Na dole jest też restauracja. Niestety nie ma wejścia do większości zakamarków zamku dolnego z dwiema basztami, ponieważ ten obszar jest użytkowany przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki oraz hotel, co jest dużą stratą dla turystów. W sezonie do zwiedzania udostępniony jest także spichlerz ze sztuką ludową Spisza.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Baranowie Sandomierskim Zamek w Baranowie Sandomierskim Zamek w Baranowie Sandomierskim/Fot. Shutterstock

Zamek w Baranowie Sandomierskim

Zamek w Baranowie Sandomierskim

Nazwa Baranów wywodzi się prawdopodobnie od... baranów, które hodowano na tych terenach w przeszłości. Niewielka osada przerodziła się w gród obronny w średniowieczu (Baranów otrzymał prawa miejskie w 1354 r.).

Baranów należał do Baranowskich, Kurozwęckich herbu "Poraj", wielkopolskich Górków , a od 1569 r. do Rafała Leszczyńskiego. To właśnie Rafał i Andrzej Leszczyńscy wznieśli manierystyczną rezydencję oraz kościół pw. św. Jana. Baranów słynął z handlu zbożem i wyrobu sukna. Był ośrodkiem kalwinizmu. Po Leszczyńskich Baranowem władali Wiśniowieccy, Lubomirscy, Sanguszkowie, Izabella Małachowska, Józef Potocki, Krasiccy i Dolańscy.

W czasie II wojny światowej Baranów, położony przy historycznej przeprawie przez Wisłę, stanowił centrum przyczółka baranowskiego zarówno dla wojsk Armii "Kraków", jak i oddziałów Armii Radzieckiej. W czasie okupacji był ważnym ośrodkiem konspiracyjnym.
Baranowski zamek, wzniesiony w typie "palazzo in forteca", należy do najznakomitszych dzieł Santi Gucciego. Wnętrza zdobią m.in. sztukaterie - dzieło Jana Baptysty Falconiego, liczne polichromie, obrazy i dzieła rzemiosła artystycznego. Po zniszczeniach II wojny światowej i kilkunastu lat powojennych w latach 60 tych XX w. zamek poddano gruntownej restauracji.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Będzinie Zamek w Będzinie Zamek w Będzinie/Shutterstock

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie

Historia Będzina jest długa. Ze względu na przechodzący przez okolicę szlak handlowy ze wschodu na zachód, drewniany gród istniał tu już w XI w. W 1241 r. gród został spalony przez Tatarów, a niecały wiek później Kazimierz Wielki zbudował w jego miejsce nową murowaną warownię będącą częścią systemu obronnego zwanego dziś Orlimi Gniazdami. Strategiczne położenie zamku w Będzinie było przyczyną wielokrotnych najazdów i  zniszczeń. Pierwotnie będziński zamek składał się z okrągłej wieży - stołpu, graniastej wieży i budynku mieszkalnego. Dookoła biegła fosa i podwójna linia murów. Dodatkową ochronę stanowiło trzecie pasmo murów będących częścią miejskich fortyfikacji.

Dziś zamek w Będzinie wciąż prezentuje się imponująco, a zawdzięcza to XIX-wiecznej przebudowie w duchu romantyzmu i powojennej rekonstrukcji. Warownia składa się zamku górnego i rozległego przedzamcza z pozostałościami murów obwodowych i nieistniejącą już dziś bramą wjazdową poprzedzoną mostem zwodzonym. Na zamku górnym stoi budynek mieszkalny, czyli przebudowana czworoboczna wieża mieszkalno-obronna oraz ponad 20-metrowa (pierwotnie 30-metrowa) okrągła baszta - stołp. Na jej szczycie znajduje się punkt widokowy z lunetą. Rozciąga się z niej rozległy widok na całą okolicę. Dawniej wieża spełniała różne funkcje: latarni oświetlającej drogę flisakom, więzienia dla skazańców, a podczas wojny ostatniego punktu obrony.

Zamek w Będzinie otacza fosa oraz wysoki podwójny mur obwodowy. Pomiędzy murami biegnie ścieżka z ławkami, są tam też reflektory, które oświetlają mury nocą. Zewnętrzne mury wsparte są szkarpami, a wewnętrzne - podobnie jak baszta - zwieńczone blankami.
W zamku w Będzinie od 1956 r. istnieje  Muzeum Zagłębia z bardzo bogatą kolekcją broni. Jest też ekspozycja związana z historią Będzina i innych zamków na szlaku Orlich Gniazd. Muzeum zarządza także nieodległą rezydencją Mieroszewskich, którą można zwiedzać razem z zamkiem. Poza tym na dziedzińcu warowni znajduje się stylowa karczma rycerska, a obok zamku grodzisko. W planach jest odbudowa przedzamcza (zamku dolnego) z bramą i mostem zwodzonym.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Chęcinach Zamek w Chęcinach Zamek w Chęcinach/BE&W/Kozioł Sławomir

Zamek w Chęcinach

Zamek w Chęcinach

Budowę zamku w Chęcinach rozpoczęto na przełomie XIII i XIV wieku, a wśród inicjatorów tego przedsięwzięcia najczęściej wymienia się króla czeskiego Wacława II, biskupa Krakowa Jana Muskatę, Mikołaja Sieciesławowicza herbu Odrowąż i Władysława Łokietka (przed koronacją). Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1306 r.

Zamek w Chęcinach pełnił istotną rolę - często bywał tu król oraz odbywały się zjazdy rycerstwa. Za czasów panowania Kazimierza Wielkiego zamek w Chęcinach stał się siedzibą starostów grodowych i rezydencją rodzin królewskich. Przebywała tu księżniczka Adelajda, druga żona Kazimierza, zesłana tu "za karę" za swoją bezpłodność.

Za Jagiellonów funkcje militarne i rezydencjonalne zamku rozszerzono o funkcje więzienne.
W 1465 roku na zamku w Chęcinach wybuchł groźny pożar, a od drugiej połowy XVI wieku, czyli momentu, gdy wyprowadziła się królowa Bona, chęciński zamek zaczął tracić swój blask i znaczenie. Najwięcej zniszczeń przyniósł zamkowi w Chęcinach wiek XVII. W 1607 r. podczas rokoszu Zebrzydowskiego spalono twierdzę i ograbiono zbrojownię. W 1655 roku zamek został splądrowany ponownie, tym razem przez Szwedów. Warownia przestała być rezydencją starostów i została opuszczona w 1707 roku po kolejnej dewastacji przez Szwedów.

Po tych wydarzeniach zamek opustoszał. Po raz ostatni działa zamkowe wystrzeliły w 1787 r. na wiwat wjeżdżającego do miasta króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Od tego czasu mury średniowiecznej warowni służy okolicznym mieszkańcom jako źródło materiałów budulcowych. W latach I wojny światowej ruiny wykorzystywane były przez wojska rosyjskie. Wtedy to w wyniku austriackiego ostrzału artyleryjskiego poważnie uszkodzone zostały zamkowe wieże. Po II wojnie światowej zamek w Chęcinach został wpisany do rejestru zabytków kategorii pierwszej i rozpoczęła się jego odbudowa.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Cieszynie Zamek w Cieszynie BE&W/Marek Maruszak

Zamek w Cieszynie

Zamek w Cieszynie

Najstarsze ślady osadnictwa w Cieszynie sięgają VI-V w p.n.e. Z czasem cieszyński gród tylko zyskiwał na znaczeniu. W XII wieku został podniesiony do kasztelanii, a wiek później stał się stolicą samodzielnego księstwa cieszyńskiego, odgrywając ważną rolę jako ośrodek administracji państwowej pierwszych Piastów oraz strażnica graniczna. W XIV wieku drewniany zamek zyskał nową gotycką postać - kamiennego obiektu obronnego.

Zamek dzielił się na dwie części: górną i dolną. Część górna, otoczona murem z basztami, składała się z budynków mieszkalnych. Tu mieściła się także kaplica zamkowa oraz  zachowana do dzisiaj wieża obronna zwana Piastowską. W części dolnej mieściły się pomieszczenia gospodarcze, mieszkania służby dworskiej, zbrojownia, stajnie, a także lochy dla więźniów.

Niestety kolejne wieki nie były łaskawe dla cieszyńskiego zamku. Wojna trzydziestoletnia (1618-1648 r.) oraz wygaśnięcie linii Piastów cieszyńskich (1653 r.) przypieczętowały upadek książęcej rezydencji. Zamek stał się własnością Habsburgów. Dopiero w XIX wieku  (1840 r.) cieszyńskie wzgórze przebudowano na modłę klasycystyczną według projektu Józefa Kornhäusla. Na fundamentach zamku dolnego powstał letni Pałacyk Myśliwski, w którym mieściły się pokoje gościnne arcyksięcia cieszyńskiego i kancelaria Komory Cieszyńskiej. W pozostałej części zaaranżowano park, w którym zachowano Wieżę Piastowską i rotundę św. Mikołaja. Przed I wojną światową na pozostałościach po wieży obronnej wybudowano "sztuczne ruiny", którym w XX wieku przywrócono dawny kształt.

Do końca 1918 roku na zamku w Cieszynie rezydowała Rada Nadzorcza Księstwa Cieszyńskiego, a następnie Zarząd Lasów Państwowych. Od 1947 część pomieszczeń dawnego Pałacyku Myśliwskiego wykorzystuje Państwowa Szkoła Muzyczna. Dzięki dotacjom z Funduszy Strukturalnych UE obiekt przeszedł remont, od podstaw zrekonstruowano Oranżerię Pałacową. W 2005 zaczęło tu działać regionalne centrum designu, Zamek Cieszyn.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Czersku Zamek w Czersku Zamek w Czersku/BE&W/Jaczewski Piotr

Zamek w Czersku

Zamek w Czersku

Na całym obszarze zajmowanym obecnie przez zamek w Czersku w XI wieku istniał obronny gród. Wał przebiegał mniej więcej w miejscu zamkowych murów, a sam gród przetrwał tylko jedno stulecie.

Zamek ceglany wybudował w tym miejscu najprawdopodobniej książę Janusz I Starszy. Rozpoczęta w 1388 r. budowa trwała do początku XV w., jednak w następnych latach kolejni właściciele warowni rozbudowywali ją jeszcze trzy razy. W XIV w. Czersk utracił swoje funkcje na rzecz nowego ośrodka, Warszawy.

W XV w. zamek stał się własnością Bolesława IV, wnuka Janusza I, a następnie przeszedł w ręce innych książąt mazowieckich. W wyniku inkorporacji księstwa czerskiego do Korony (1526 r.) czerski  zamek stał się własnością królewską i od 1547 r. podlegał królowej Bonie.

Zamek prezentował się bardzo okazale i miał duże znaczenie militarne. Mury zewnętrzne czerskiego zamku miały grubość 2 m, a wysokość ok. 8 m. Szczytem murów biegły ganki strażnicze.

W połowie XVII wieku zamek w Czersku został wysadzony przez Szwedów, jednak w latach 1762-1766 marszałek F. Bieliński próbował go odbudować. Ostatecznie warownia została opuszczona po upadku Rzeczypospolitej, a w kolejnych latach wykorzystywano ją jako kamieniołom.

Na dziedzińcu zamku w Czersku co roku odbywają się zapadające na długo w pamięci turnieje rycerskie.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zemek Wrocław - Leśnica Zemek Wrocław - Leśnica Zemek Wrocław - Leśnica/Agencja Gazeta

Zemek Wrocław - Leśnica

Zemek Wrocław - Leśnica

Leśnica stanowi dziś północno-zachodnią dzielnicę Wrocławia, oddaloną od centrum o 12 km. Nie zawsze jednak tak było. Najprawdopodobniej już w 1132 r. powstał w tym miejscu dwór książęcy, przekształcony w XV w. w murowany zamek. Od 1339 r. Leśnica stanowiła własność mieszczan wrocławskich. Już w pierwszej połowie XVI w. zamek został przebudowany przy okazji zmiany właścicieli. Wojna trzydziestoletnia doprowadziła do zniszczenia niedawno ukończonej budowli. W 1651 r. zamek został sprzedany wrocławskiemu zakonowi Krzyżowców. Całkowita zmiana wyglądu warowni nastąpiła w XVIII w., kiedy przekształcono go w barokowy pałac. Budowla spłonęła w 1945 r. w czasie działań wojennych na terenie Dolnego Śląska, lecz została odbudowana pod koniec lat 60-tych XX w. Obecnie w zamku mieści się Dom Kultury. Do stałych imprez zamku wpisał się Festyn Jadwiżański, liczne wystawy, galerie oraz turnieje łucznicze odbywające się zimą.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Żywcu Zamek w Żywcu Zamek w Żywcu/BE&W/Marek Maruszak

Zamek w Żywcu

Zamek w Żywcu

Obecny zamek w Żywcu powstał prawdopodobnie po 1477 r., kiedy stary zamek został zniszczony przez wojska polskie Kazimierza Jagielończyka, chcące powstrzymać ród Komorowskich przed przekazaniem zamku w ręce Macieja Korwina. Mimo takiej zdrady, król ponownie oddał miasto we władanie Komorowskim, którzy w jego centrum wybudowali nowy zamek i park w stylu angielskim. W 1624 roku za czasów panowania rodziny Komorowskich zamek wyraźnie odmieniono. Pod koniec XV w. budowla stała się obronną fortecą (cztery wieże mieszkalne z dziedzińcem wewnętrznym, mury obronne z czterema narożnymi basztami). Żywiec przejęła królowa Konstancja, a następnie Jan Kazimierz. W drugiej połowie XVI wieku średniowieczne zamczysko przeistoczyło się w renesansową rezydencję (krużganki, dachy z attykami i dekoracją sgraffito, nowa kamieniarka okien i portali). Potem zamek zdobyli i zniszczyli Szwedzi. Kolejnymi właścicielami zamku byli Wielopolscy, książę Albrecht saski, a od 1838 roku Habsburgowie. Ci ostatni przebudowali go gruntownie i zamieszkiwali do 1939 r.

Dziś Stary Zamek jest siedzibą Muzeum Miejskiego w Żywcu. W ramach wystaw stałych muzeum oglądać można m.in. ekspozycję etnograficzną, stanowiącą uzupełnienie szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego. Najcenniejsze zbiory muzeum to kolekcja sztuki sakralnej pochodząca z Kościoła Św. Krzyża w Żywcu: rzeźba - Święta Anna Samotrzecia z ok. 1380 r. oraz obraz temperowy - "Opłakiwanie" z poł. XV wieku. Na wystawie prezentowane są stroje mieszczan żywieckich, zabytkowe meble, ikonografia miasta Żywca oraz pamiątki związane z Żywieckimi Habsburgami.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Ogrodzieńcu Zamek w Ogrodzieńcu Zamek w Ogrodzieńcu/Shutterstock

Zamek w Ogrodzieńcu

Zamek w Ogrodzieńcu

Zamek ogrodzieniecki w Podzamczu to najbardziej imponujące Orle Gniazdo spośród wszystkich zamków Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Zbudowany z twardego wapienia i dolomitów przetrwał wieki, będąc długo niezdobytą twierdzą piastowskich orłów na Krakowie, a później kolejnych potężnych i znamienitych magnackich rodów.

Drewniany gród zamkowy istniał na Górze Janowskiego już w XII w. Wówczas zamkiem rządził stary rycerski ród Włodków herbu Sulima. Kiedy w 1241 roku gród został splądrowany i spalony podczas najazdu Tatarów, Włodkowie wznieśli gotycki zamek z kamienia, który do 1470 roku był ich siedziba rodową. W kolejnych latach zamek w Ogrodzieńcu zmieniał właścicieli, aż do roku 1523 kiedy stał się własnością Jana Bonera. Jego bratanek, Seweryn Bonar, w latach 1532-1547 rozbudował zamek w Ogrodzieńcu czyniąc z niego imponującą renesansową siedzibę obronną, w owych czasach dorównującą swoim przepychem Wawelowi. Następny właściciel, Jan Firlej, marszałek wielki koronny, wojewoda i starosta krakowski oraz kolejni przedstawiciele wielkich patriotów, wybitnych polityków i mecenasów sztuki władali Ogrodzieńcem ponad 100 lat - nadal rozbudowywali zamek nadając wnętrzom pyszny barokowy styl. Najazd Szwedów w 1655 roku poważnie uszkodził południowe mury zamkowe.

Kolejny najazd Szwedów w 1702 r. oraz pożar wzniecony przez najeźdźców rozpoczął upadek potężnej twierdzy. Ostatni właściciele opuścili zamek w Ogrodzieńcu w 1810 r. Ruiny służyły okolicznym chłopom jako budulec. Po II wojnie światowej postanowiono zadbać o zachowanie zamku w Ogrodzieńcu w formie trwałej ruiny. Prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 1949-73, a ich efekty możemy podziwiać do dziś. Obecnie zamek w Ogrodzieńcu nie oddaje rzeczywistego wyglądu tej siedziby magnackiej z okresu jej świetności, ale i tak jest częstym celem wycieczek i wciąż robi duże wrażenie.

Z zamkiem w Ogrodzieńcu łączy się też ciekawa legenda o czarnym psie.

Starsi ludzie mówią, że na Zamku Ogrodzienieckim w Podzamczu w nocy straszy ogromny czarny pies, który ciągnie za sobą długi na trzy metry, brzęczący łańcuch. Owo tajemnicze zwierzę widywali ojcowie i dziadkowie już przed pierwsza wojną światową. Wspominali, że nocą żaden koń nie ośmielił się przejść zamkowej bramy, mimo iż zewnętrzny dziedziniec pachniał soczystą, świeżą trawą. Czarnego psa widziało zbyt wiele osób, by mówić o zwykłej fantazji. Owo dziwne stworzenie pojawia się w niezmienionej postaci od co najmniej kilkudziesięciu lat. Wyjaśnienia tajemniczego zjawiska, którego świadkami było wielu mieszkańców Podzamcza, należy szukać w historii ogrodzienieckiego zamczyska. W 1669 roku Mikołaj Firlej sprzedał Ogrodzieniec Stanisławowi Warszyckiemu. Był to bardzo zamożny, pierwszy dostojnik Rzeczpospolitej, który nigdy nie poddał się Szwedom, od początku wiernie stojąc u boku Jana Kazimierza. Jednak charakter miał ciężki, a dla poddanych nie był bynajmniej dobrym panem. Według legendy narożną grotę na dziedzińcu ogrodzienieckiego zamku kazał zamienić na męczarnię zwaną odtąd "męczarnią Warszyckiego". To w tej grocie kasztelan osobiście nadzorował torturowanie opornych poddanych. Warszycki nie znosił sprzeciwu z żadnej strony i pewnego dnia kazał na oczach całej służby wychłostać swoja żonę, a sam wsłuchiwał się w jęki nieszczęsnej. Legenda głosi, że Warszycki nie umarł śmiercią naturalną, lecz za życia został porwany przez diabły do piekła. Zamieniony w czarnego psa straszy do dzisiaj na ogrodzienieckim zamku.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

. . Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie/BE&W/Włodarczyk Jan

Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie

Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie

Zamek Książąt Pomorskich usytuowany jest na Wzgórzu Zamkowym w Szczecinie, w sąsiedztwie Odry. Przed 1124 rokiem na szczecińskim wzgórzu zamkowym znajdował się gród słowiański z drewnianym dworem księcia Warcisława I.

Początki dzisiejszego zamku sięgają 1346 roku, kiedy Barnim III wniósł na wzgórzu zamkowym kamienny dwór. W 1428 roku w mieście wybuchł bunt wywołany przez biedotę i rzemieślników. W podzięce za stłumienie buntu książę Kazimierz V otrzymał od Rady Miejskiej znaczną sumę na rozbudowę i umocnienie kamiennego dworu - zamek nabrał wówczas stylu późnogotyckiego. Po pożarze w 1530 roku rozpoczęto przebudowę zamku w stylu renesansowym. Powstała  dwupiętrowa budowla z dwuspadowym dachem i wieżą zegarową.

W latach 1573-1582 książę Jan Fryderyk dokonał generalnej przebudowy szczecińskiego zamku. Zburzono kamienny dom i kościół św. Ottona. Do zamku doprowadzono także wodociąg.

Podczas panowania pruskiego zamek w Szczecinie wielokrotnie przebudowywano, dostosowując go do urzędującego w obiekcie garnizonu. Usunięto wiele ozdób. Największej dewastacji zamku dokonał garnizon pruski w XIX wieku. Po opuszczeniu zamku przez garnizon w 1902 roku, zamek popadał stopniowo w ruinę. Roboty renowacyjne mające przywrócić zamkowi wygląd dawnej rezydencji podjęto w 1925 roku, jednak zaprzestano ich rok później. Mimo wielu planów, władze niemieckie do wybuchu II wojny światowej nie podjęły się kompleksowej renowacji zamku.

W 1944 zamek został poważnie zniszczony podczas nalotów. W 1946 roku rozpoczęto zabezpieczanie ruin zamku, odkrywając wówczas m.in. kryptę książęcą. W 1948 roku na dziedzińcu zamku rozpoczęły się prace archeologiczne. W latach 1958-1980 zamek został odbudowany. Przywrócono mu XVI-wieczny, renesansowy wygląd.

Obecnie w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie mieści się Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, Opera na Zamku w Szczecinie, sala koncertowa (Sala Bogusława), sale wystawowe, kino "Zamek", teatr "Krypta", sala ślubów Urzędu Stanu Cywilnego, dwie restauracje i małe muzeum. Na Zamku odbywa się większość szczecińskich wystaw tymczasowych, a na dziedzińcu imprezy kulturalne oraz koncerty.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Łańcucie Zamek w Łańcucie Zamek w Łańcucie/Shutterstock

Zamek w Łańcucie

Zamek w Łańcucie

Historia zamku w Łańcucie sięga wczesnego średniowiecza. Pierwsza siedziba "panów na Łańcucie" usytuowana była na wzgórzu w północnej części miasta. Obecny zamek wzniesiony został na polecenie Stanisława Lubomirskiego w latach 1629-1642. Była to wówczas nowoczesna rezydencja typu "palazzo in fortezza". W 2 połowie XVIII w. ówczesna właścicielka Łańcuta, Izabella z Czartoryskich Lubomirska, przekształciła fortecę w zespół pałacowo - parkowy. Najważniejsze zmiany wprowadzono w układzie i wyposażeniu zamku. Powstała fosa i aleja spacerowa obsadzona lipami. Pod koniec XVIII w Łańcut zaliczał się do najwspanialszych rezydencji w Polsce.

W latach 1889-1911 na zamku w Łańcucie przeprowadzono generalny remont połączony z przebudową. Przebudowa objęła wszystkie kondygnacje. Założono m.in. instalację wodociągową i kanalizację oraz zelektryfikowano cały zamek. Powstała wtedy większość istniejących do dnia dzisiejszego wnętrz. Elewacje przekształcono w stylu neobaroku francuskiego. Powiększono ogród i otoczono go ogrodzeniem. Powstał Ogród Włoski i Ogród Różany.

Po tej gruntownej przebudowie i modernizacji, łańcucki zespół pałacowo - parkowy stał się jedną z najbardziej luksusowych rezydencji w Europie kontynentalnej. Często przyjeżdżali tutaj arcyksiążęta Rudolf oraz Franciszek Ferdynand. Bywało tu wielu przedstawicieli znakomitych rodów arystokratycznych oraz znanych dyplomatów. Na początku XX wieku ordynacja łańcucka zajmowała piąte pod względem obszaru miejsce w Polsce.

Kolejnym ordynatem na Łańcucie był od 1915 r. Alfred III Potocki. W latach dwudziestych XX w. przeprowadzono w Zamku modernizację centralnego ogrzewania, a w pomieszczeniach podziemi urządzono Łaźnię.

Zamek łańcucki stał się miejscem spotkań towarzyskich. Bywali tu przedstawiciele rodów królewskich, arystokracja polska i zagraniczna oraz politycy. Podejmowano tu m.in. króla rumuńskiego Ferdynanda z małżonką oraz Jerzego księcia Kentu z żoną i przyjaciółmi. W 1944 r. Potocki musiał opuścić Łańcut. Osiadł na emigracji w Szwajcarii gdzie zmarł w 1958 r.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Krasiczynie Zamek w Krasiczynie Zamek w Krasiczynie/Shutterstock

Zamek w Krasiczynie

Zamek w Krasiczynie

Położony na trakcie Przemyśl - Sanok, w pobliżu przeprawy przez San, zamek w Krasiczynie należy do najpiękniejszych obiektów polskiego renesansu. Jego budowę rozpoczął pod koniec XVI wieku Stanisław Krasicki, kasztelan przemyski. Marcin Krasicki, uznawany za jednego z najwybitniejszych wówczas mecenasów sztuki w Polsce, przekształcił wzniesiony przez ojca surowy zamek obronny we wspaniałą, wielkopańską rezydencję.

Zamek w Krasiczynie, pomimo licznych pożarów i wojen, zachował prawie niezmienioną sylwetkę, jaką nadano mu na początku XVII w. Wybudowany w formie czworoboku, wskazuje cztery strony świata. Jednym z najcenniejszych elementów architektonicznych zamku w Krasiczynie jest mieszcząca się w baszcie Boskiej kaplica, przyrównywana do kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. Na uwagę zasługują również bogato rzeźbione portale, loggie, arkady i unikalne dekoracje ścienne, tzw. sgraffita (ich całkowitą powierzchnię szacuje się na około 7000 m2).

Prace budowlane w Krasiczynie prowadzone były pod kierunkiem architektów włoskich, a prace zdobnicze i dekoracyjne wykonali artyści przemyscy.

O znaczeniu świetności zamku w Krasiczynie w przeszłości świadczy fakt, że gościli w nim królowie polscy: Zygmunt III Waza, Władysław IV, Jan Kazimierz i August II.

Po bezpotomnej śmierci Krasickich zamek i dobra krasiczyńskie zmieniały właścicieli. W 1835 roku zamek kupił książę Leon Sapieha. Sapiehowie, którzy byli w posiadaniu Krasiczyna do 1944 roku, przeprowadzili renowację zamku, założyli tartak, browar i fabrykę maszyn rolniczych. Aktywnie działali na polu rozwoju życia, gospodarczego i społecznego regionu.

Po przejęciu zamku i dóbr krasiczyńskich przez państwo, po II wojnie światowej znalazło w nim siedzibę Technikum Leśn, a w latach siedemdziesiątych mecenat nad obiektem przejęła Fabryka Samochodów Osobowych w Warszawie. W 1996 roku, w ramach procesu likwidacji FSO, Zespół Zamkowo-Parkowy w Krasiczynie przejęła Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. w Warszawie. Przeprowadzone przez ARP S.A. prace remontowo-budowlane i konserwatorskie doprowadziły do utworzenia w Zespole Zamkowo-Parkowym w Krasiczynie nowoczesnej bazy turystycznej, hotelowej i gastronomicznej.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Kurozwękach Zamek w Kurozwękach Zamek w Kurozwękach/Shutterstock

Zamek w Kurozwękach

Zamek w Kurozwękach

Nazwa miejscowości Kurozwęki, czyli "Kur dźwięki" według legendy wywodzi się od koguta, którego głośne pianie pozwoliło odnaleźć się drużynie książęcej zagubionej podczas polowania w okolicznych puszczach.

Pierwsza wzmianka o zamku gotyckim w Kurozwękach pojawiła się w dokumentach pisanych w 1400 r., jednak jego budowę przypisuje się kasztelanowi krakowskiemu Dobiesławowi, który piastował swój urząd w latach 1381-1395. Potomkowie Dobiesława byli właścicielami zamku aż do 1521 r., kiedy to przeszedł wraz z miastem we władanie Lanckorońskich. W latach 1752-1833 właścicielami zamku w Kurozwękach byli Sołtykowie, a następnie, aż do 1944 r., Popielowie. Na przestrzeni wieków zamek w Kurozwękach był wielokrotnie przebudowywany. Obecnie po długiej przerwie, ponownie jest własnością rodziny Popielów, którzy wciąż prowadzą prace rentowe. Na terenie znajduje się okazały park, zagroda bizonów, mini-zoo, stadnina koni arabskich. W zamku znajduje się hotel, a w restauracji można skosztować steku z bizona. Lochy zamku w Kurozwękach udostępnione są zwiedzającym.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek w Oporowie Zamek w Oporowie Zamek w Oporowie/Shutterstock

Zamek w Oporowie

Zamek w Oporowie

Zamek w Oporowie, mała późnogotycka rezydencja obronna wzniesiona około 1440 r., usytuowana na wyspie otoczonej fosą, jest jednym z niewielu tego typu zabytków zachowanych w Polsce. Zabudowa skupiona wokół czworobocznego dziedzińca składa się z domu mieszkalnego, wieży, baszty z kaplicą, połączonych murem obronnym.
Od początku  XVII w. zamek często zmieniał właścicieli i był przebudowywany, ale prace te nie zmieniły na szczęście późnośredniowiecznego wyglądu zamku. Pozostały po nich barokowe otwory okienne na piętrze, klasycystyczne sztukaterie, parkiety i przebudowana w XVIII i XIX w. część bramna. Z około 1840 r. pochodzi przybudówka na dziedzińcu, tzw. "Kredens" oraz neogotycki portal bramy wjazdowej i taras przed mostem. Zamek w Oporowie otacza krajobrazowy park założony w pierwszej połowie XIX w., w którym czytelne jest wcześniejsze założenie XVII-wiecznego ogrodu.

Obecny wygląd zamku w Oporowie to rezultat remontu i regotyzacji z lat 50-tych XX w.
Zamek w Oporowie od 1949 r. mieści muzeum z ekspozycją wnętrz dworskich. Tworzą ją dzieła sztuki i wyroby rzemiosła artystycznego prezentujące kulturę szlachecką od XVI do pocz. XX wieku. Nieliczne tylko eksponaty związane są z historią zamku. Należą do nich portrety rodziny Sołłohubów z XVIII w., lustra z żardinierami z pocz. XIX w., pistolety pojedynkowe z XVIII i XIX w. oraz naczynia fajansowe angielskie z Shelton XIX w.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Zamek we Fromborku Zamek we Fromborku Zamek we Fromborku/BE&W/Zaleski Igor

Zamek we Fromborku

Zamek we Fromborku

We Fromborku nigdy nie istniał zamek, lecz tutejsza budowla ma wyraźny charakter obronny. Pierwotny prowizoryczny gród krzyżacki lub biskupi powstał we Fromborku najprawdopodobniej w miejscu wcześniejszej osady pruskiej. Budowę kompleksu obronnego rozpoczęto na początku XIV w. Katedra powstała w latach 1330-1388, a wokół niej powstał cmentarz. Później powstał mur obwodowy, do którego dobudowywano zabudowania mieszkalne. Budowa trwała prawie nieprzerwanie do początku XVII w. Warowny zespół katedralny był niejednokrotnie oblegany i zdobywany przez wojska polskie, krzyżackie i zaciężne oddziały czeskie. Dotkliwe były zwłaszcza zniszczenia poczynione przez Szwedów w latach 1626-1630 i 1655-1660. W roku 1843 oraz 1856 rozebrano część fortyfikacji, a w 1945 r. kompleks został częściowo spalony i zdewastowany. Po wojnie we Fromborku przeprowadzono liczne prace konserwatorskie.

Najpiękniejszy polski zamek. GŁOSUJ!

Więcej o: