Włochy. Wieczne Miasto Rzym

Mało jest miejsc, które budziłyby taki szacunek i podziw odwiedzających jak Rzym. Zróżnicowane i wielowarstwowe oblicze nowoczesnego miasta przyciąga na równi ze starożytną przeszłością, wspaniałymi pomnikami renesansu czy skarbami watykańskich muzeów.
Rzym zabytki - Fontanna di Trevi, Włochy Rzym zabytki - Fontanna di Trevi, Włochy Shutterstock

Włochy. Rzym - wieczne miasto

Rzym bywa nazywany Wiecznym Miastem. Trudno dociec, czy nazwa ta nawiązuje do jego roli jako stolicy imperium rzymskiego, czy centrum katolicyzmu, a może stolicy Włoch bądź jednego z głównych celów pielgrzymek chrześcijan z całego świata. Każdy z kolejnych etapów historii nosi walor wiecznotrwałości, ale to ich ciąg i kontynuacja stanowią o niezmiennej sile przyciągania Rzymu.

Wędrujących po centro storico (historycznym centrum) uderza ogrom i wspaniałość budowli skupionych wzdłuż wąskich, krętych ulic. Rzymianom udaje się jakoś żyć w otoczeniu własnej historii bez zwracania na nią uwagi, poświęcając się codziennym sprawom, i między innymi na tym polega urok tego miasta.

Koloseum, Rzym, Włochy Koloseum, Rzym, Włochy Koloseum/Fot. Shutterstock

Włochy. Rzym starożytny i średniowieczny

Obojętność mieszkańców na niezwykłość otoczenia wynika z przyzwyczajenia i bogactwa. Rzym wznosi się na pozostałościach wcześniejszych budowli: średniowieczne kościoły wyrastają na fundamentach starożytnych domów, renesansowy pałac balansuje nad Teatrem Marcellusa i przylega do apartamentowca. Przebieg ulic i kształt placów nierzadko oddaje wcześniejszy układ przestrzenny, zapewniając na każdym kroku wrażenie kolejnego odkrycia.

Rzym starożytny i średniowieczny

Mimo że oblicze miasta kształtowało się przez trzy tysiące lat, można wyodrębnić kilka wyraźnych etapów jego budowy. Znaczna część budowli starożytnych powstała między I w. p.n.e. a III w. Liczne obiekty w centrum kryją w swych fundamentach fragmenty starożytnych ruin. Wykorzystywano je w średniowieczu, gdy zasoby budulca były ograniczone.

Od momentu powrotu papieża z niewoli awiniońskiej w 1377 r. rozpoczął się okres budowania i renowacji, który trwał aż do czasów renesansu. Po odnowie kilku akweduktów wzbogacanie przestrzeni publicznych fontannami i sadzawkami stało się w Rzymie wręcz obsesją...

Bazylika św. Piotra, Rzym, Włochy Bazylika św. Piotra, Rzym, Włochy Bazylika św. Piotra, Rzym, Włochy/ 123rf.com

Włochy. Rzym. Renesans i barok

Ogromna liczba klejnotów rzymskiej architektury wywodzi się z epoki renesansu (od połowy XV do XVII w.), gdy Rzym ponownie stał się centrum kulturalnym w sercu Europy. Był to czas powstawania niezliczonych pałaców, ulic, placów i kościołów, bo arystokraci rywalizowali ze sobą i starali się wzajemnie prześcignąć we wspaniałości tworzonych na ich zlecenie dzieł. Kulminacją sztuki barokowej są śmiałe i teatralne w wyrazie dzieła Gianlorenza Berniniego. Rzym Berniniego to żywe muzeum fontann, fasad i giętkich krzywizn.

Via Condotti, Rzym, Włochy Via Condotti, Rzym, Włochy Via Condotti, Rzym/ Fot. Shutterstock

Włochy po zjednoczeniu

Wspaniałe bulwary i ogromne obiekty publiczne powstały dopiero w czasach po zjednoczeniu Włoch w latach 70. XIX w. Oblicze Rzymu zostało ponownie odmienione wskutek uregulowania Tybru, rozbudowy przedmieść oraz wyburzenia średniowiecznych dzielnic w celu wzniesienia nowoczesnych obiektów i wytyczenia prostych arterii w nowej stolicy. Koncepcję tę podjęto ponownie w czasach faszystowskich rządów Mussoliniego, który pragnął nie tylko, by okazała architektura wyrażała jego ideały, ale także by odzwierciedlała postęp przemysłowy.

XX wiek

Po II wojnie światowej odbudowano z tanich materiałów duże dzielnice, by stworzyć niedrogie domy mieszkalne. Dzielnice Rzymu zniszczone w wyniku nalotów alianckich zostały odtworzone, a restauracje i sklepy wyposażono w stylu lat 60. XX w. w podłogi z płyt, boazerie i chromowane elementy.

XXI wiek

W ostatnich latach w mieście powstały efektowne nowe budowle.

rzym, fontanna rzym, fontanna Fot. Shutterstock

Włochy. Rzym.

Oblicze miasta zostało ukształtowane w wyniku jego naturalnej topografii. Rzym został założony na sławnych siedmiu wzgórzach na lewym brzegu wijącego się malowniczo Tybru. Awentyn, Kapitol, Celius, Eskwilin, Palatyn, Kwirynał i Wiminal oraz doliny między nimi były zamieszkane od co najmniej 1000 r. p.n.e. Teren ten nadal stanowi rdzeń miasta, ale przez wieki Rzym rozrósł się i wchłonął wzgórza Pincio na północy oraz Janikulum (Gianicolo) na przeciwległym brzegu rzeki. Centro stolico jest skupione na stosunkowo niewielkim obszarze w obrębie murów aureliańskich z III w. Zwarte i możliwe do zwiedzenia pieszo, obejmuje swym zasięgiem także Zatybrze.

Rozbudowa miasta w XX wieku

Zjednoczenie Włoch było impulsem, dzięki któremu na początku XX w. powstały takie dzielnice jak Prati, Via Veneto, Castro Pretorio, Salario i pełne uroku Parioli. Znaczny wzrost liczby ludności po II wojnie światowej spowodował dalszy rozwój miasta w kierunku południowym wzdłuż Via Ostiense oraz północnym do obwodnicy GRA (Grande raccordo anulare). Miasto satelickie EUR, czyli Esposizione Universale Romana, powstało w latach 30. XX w. jako realizacja faszystowskiej utopii. Upadek Mussoliniego zahamował budowę, ale w dzielnicy mieszka obecnie kilka pokoleń rzymian.

Miasto portowe

W czasie upalnego lata Rzym nie stwarza wrażenia położonego nad wodą, a przecież jest miastem portowym. Pobliska Ostia leży u ujścia Tybru, przy wylocie nadrzecznej równiny zalewowej, obok wspaniałej śródziemnomorskiej plaży. Ostia Antica była głównym portem starożytnego Rzymu. Atmosfera miasta nad rzeką była nieodłącznym elementem życia w mieście i jeszcze sto lat temu jego mieszkańcy udawali się łódkami na ryby lub wiosłowali po Tybrze. Miasto odwróciło się od rzeki po wzniesieniu obmurowań przeciwpowodziowych na brzegach Tybru.

Rzym, włochy Rzym, włochy Fot. Shutterstock

Włochy. Rzym. Mieszkańcy Rzymu i rzymski styl życia

Zważywszy, że Rzym jest stolicą Włoch, można uznać liczbę jego mieszkańców za dość niską. Wynosi ona w samym Rzymie około 2,7 mln mieszkańców, a w obszarze metropolitalnym osiąga 4 mln. Nie jest niespodzianką, że wśród rzymian przeważają katolicy. W ostatnim czasie zaznaczył się jednak napływ legalnych imigrantów z Afryki Północnej, Chin, Azji Południowo-Wschodniej, krajów dawnej Jugosławii oraz Ameryki Środkowej, który wpływa na oblicze miasta i charakterystykę jego mieszkańców.

Rzymski styl życia

Rzym żyje we własnym rytmie, który wydaje się wymykać wszelkim definicjom zarządzania czasem oraz pragmatyzmu. Swobodne podejście do wielu spraw często budzi wrażenie, że rzymianie nie przywiązują wagi do ograniczeń czasowych swych gości. Taki osąd może być jednak głęboko mylny. Jeśli uda się wniknąć głębiej pod pozornie obojętną fasadę zachowań Włochów, można zyskać wiernych przyjaciół. Kluczem do tego powinna być zasada: gdy jesteś w Rzymie, zachowuj się jak rzymianie. Naleganie na zmianę miejscowego sposobu bycia jest kwitowane wzruszeniem ramion, a na pytanie, dlaczego tak jest, rzymianin po prostu odpowie: e cosi, bo tak.

 

Więcej o Rzymie w przewodniku "Step by Step Rzym", Wydawnictwa Berlitz

Więcej o: