Polska, jakiej nie znacie. Zamki i pałace Śląska

Śląsk kojarzy się z industrialnymi pomnikami historii, kopalniami, kamienicami w Katowicach i hałdami porośniętymi trawą. I z zamkami. Nie wierzycie? Oto tekst dla niedowiarków oraz wielbicieli zamków i pałaców zarazem: właśnie na Śląsku znajdują się prawdziwe architektoniczne perły. Śląsk spokojnie nadaje się zresztą na tygodniowy urlop, gdyż wbrew powszechnemu myśleniu, naprawdę jest tutaj co robić.
zamek w będzinie, będzin, zamek, polska zamek w będzinie, będzin, zamek, polska Fot. Shutterstock

Zamek w Będzinie - zaskakujące widoki i zabawy z bronią

Zamek w Będzinie powstał w XI wieku, a już od 1241 roku był notorycznie poddawany historycznej próbie - począwszy od najazdu Tatarów, a na hitlerowcach skończywszy. W efekcie dziejowych zawieruch zarówno samą budowlę, jak i okalającą ją twierdzę wielokrotnie odbudowywano. Obecnie w zamku w Będzinie znajduje się Muzeum Zagłębia (powstałe w 1956 roku), w którym można zobaczyć kolekcję starej broni, zaznajomić się z historią Będzina, a także innych zamków, które, podobnie jak opisywany, znajdowały się na szlaku Orlich Gniazd, stanowiącym niegdyś system obronny Królestwa Polskiego.

 

Muzeum zamkowe otwarte jest codziennie oprócz poniedziałków. W kasie poza biletami można kupić pamiątki i ciekawą literaturę uzupełniającą zwiedzanie. Jeśli planujemy fotografowanie, musimy niestety zapłacić - otrzymamy stosowna plakietkę, dzięki której nikt nas nie będzie upominał. Osobny bilet obowiązuje na wieżę, warto na nią wejść, aby ujrzeć widok mocno kontrastujący z otoczeniem - panorama jest dość industrialna, ale niewątpliwie ciekawa.

 

Jeśli trafimy do Będzina w weekend, możemy wziąć udział w pokazach i turniejach rycerskich, albo organizowanych przez Bractwo Kurkowe zabawach z bronią. Na terenie wokół zamku często organizowane są także targi staroci.

 

Polska jest fajna! Pomorskie zamki: opanuj Gniew

Zamek w Gliwicach Zamek w Gliwicach Fot. Shutterstock

Zamek w Gliwicach - niszcząca potęga... wyobraźni

O ile próżno już szukać jakichkolwiek pozostałości po zamku książęcym w Bytomiu, o tyle wizyta w Gliwicach jest w stanie nam to wynagrodzić. Znajduje się tam zamek piastowski, który, podobnie jak zamek w Będzinie, wymagał gruntownego remontu, choć nie za sprawą brutalnych napaści. Kolejni mieszkańcy, ród Piastów, a następnie Fryderyk von Zetritz,  mieli naprawdę bogatą wyobraźnię. Realizacja następujących po sobie zamysłów architektonicznych stanowiła wyzwanie dla murów zamku. Wreszcie, w 1959 roku, konieczny był generalny remont, w wyniku którego zachowano w pełni nietypowy, renesansowo-gotycki styl zamku. Obecnie zamek w Gliwicach stanowi element tzw. Muzeum w Gliwicach, jednego z najstarszych muzeów, skupiających atrybuty Górnego Śląska.

 

Nie wybierajmy się tu w poniedziałek, gdyż muzeum zamkowe będzie na pewno nieczynne. Na stałej wystawie zobaczymy eksponaty przedstawiające historię Gliwic i pradzieje Ziemi Gliwickiej. W położonej niedaleko stąd Willi Caro znajdziemy imponującą kolekcję dziewiętnastowiecznych mebli i zapoznamy się z oryginalnym wzorcem ówczesnego wystroju wnętrz.

 

Plebiscyt "Polska na wakacje". Wybieramy najpiękniejszy polski zamek

zamek stary w żywcu, zamek, żywiec, polska zamek stary w żywcu, zamek, żywiec, polska Fot. Paweł Sowa / AG

Zamek w Żywcu - a nawet dwa zamki!

Żywiec może się pochwalić aż dwoma zamkami - Starym i Nowym. Nietrudno się domyślić, że wart polecenia jest Stary Zamek, głównie za sprawą uroku szesnastowiecznej architektury, co jest zasługą dawnych właścicieli - Komorowskich herbu Korczak. To dzięki nim w 1567 roku powstał bajeczny wręcz, renesansowy dziedziniec, charakteryzujący się widowiskowymi arkadami. W przeciwieństwie do majestatycznego Nowego Zamku, Stary Zamek z zewnątrz sprawia wrażenie skromnej budowli, skrywającej swe bogactwo w środku.

 

W Starym Zamku mieści się interesująca ekspozycja stała. W dziale historii i sztuki prezentowane są dokumenty rękopiśmienne dotyczące dziejów miasta, wśród nich eksponowany jest Dziejopis Żywiecki Andrzeja Komonieckiego z 1704 roku. Ciekawa jest także kolekcja pamiątek cechowych (jedna z największych w Polsce) - obesłania, pieczęcie, księgi oraz skrzynie. Podziwiać można tu także stroje mieszczan żywieckich i zabytkowe meble regionalne. Najcenniejsze zbiory Muzeum to kolekcja sztuki sakralnej pochodząca z Kościoła Św. Krzyża w Żywcu.

 

Plebiscyt Polska na wakacje. Wybieramy najpiękniejszy zamek w Polsce - część II

bielsko-biała, zamek, polska bielsko-biała, zamek, polska Gaj777/CC/Wikimedia

Zamek w Bielsku-Białej - strażnik granic

Interesującym punktem na mapie zamków śląskich jest Bielsko-Biała. Zamek przez wieki stanowił centralny punkt miasta. Jak podaje legenda, to książę opolski Kazimierz odpowiada za jego zaistnienie. Przez wiele lat zamek pełnił funkcję strategiczną - poza byciem ośrodkiem kolejnych władz miasta chronił także granicę czesko-polską, a następnie austriacko-polską. Po roku 1945 jego rola ograniczyła się wyłącznie do bycia ośrodkiem kultury -  od roku 1983 w zamku w Bielsku-Białej znajduje się Muzeum, będące Instytucją Kultury Samorządu Województwa Śląskiego.

 

Muzeum jest nieczynne w poniedziałki, w pozostałe dni tygodnia można zwiedzać je do godziny siedemnastej, w piątki czynne jest krócej - do piętnastej. W ramach wystaw stałych znajdziemy tu kolekcję  archeologiczną, pokazującą unikatowe wykopaliska z tutejszych ziem. Interesujące jest także lapidarium, ukazujące relikty architektoniczne za pomocą odsłoniętych "in situ" ekspozycji, czyli odkrywki architektoniczno-archeologiczne. Ekskluzywne i wspaniale odrestaurowane meble zobaczymy w salonie muzycznym, Saloniku Damskim i Gabinecie Pana. Bardzo ciekawa jest także kolekcja militariów.

 

Polska. Szlaki zamków krzyżackich

zamek w pszczynie, polska zamek w pszczynie, polska Ksawery Góral/CC/Wikimedia

Książęca Bażantarnia - uwaga, bażanty dla księcia!

W Pszczynie-Porębie znajduje się wybudowana w latach 1792-1800 tzw. Książęca Bażantarnia. Etymologia nazwy nie jest przesadnie skomplikowana - w roku 1770 rodzina książąt Anhalt-Kothen postanowiła założyć gospodarstwo, w którym hodowano by bażanty. Precyzując, był to pomysł Fryderyka Erdmanna, księcia pszczyńskiego. Obecnie pałac pełni rolę typową dla niewielkich dworków - można go zarówno zwiedzać, wynajmować sale na wytworne okazje, jak i skorzystać z jednego z trzech dostępnych apartamentów.

 

Idealnym miejscem do spacerów jest Park Zamkowy, w którym znajduje się  ta okazała rezydencja książąt pszczyńskich. W części zwanej "Zwierzyńcem" powstała Pokazowa Zagroda Żubrów. W parku na wysepce znajduje się Herbaciarnia, obecnie sezonowa kawiarenka, natomiast na zboczu parku dworek Ludwikówka, wybudowany w 1840 roku.

 

W Pszczynie można zorganizować sobie ekskluzywny weekend z noclegami w odnowionych wnętrzach, słynących także ze znakomitej kuchni tutejszej restauracji. Miejsce jest też znakomitą bazą wypadową, a obsługa hotelowa z przyjemnością pomoże w zorganizowaniu interesujących wycieczek po okolicy.

 

Polska. Szlak Orlich Gniazd

polska, Pałac w Świerklańcu polska, Pałac w Świerklańcu PetrusSilesius/CC/Wikimedia

Pałac w Świerklańcu - dla kawalerów lubiących wygody

Stosunkowo nowym, jak na opisywane tu miejsca, przybytkiem jest Pałac Kawalera w Świerklańcu. Utrzymana w stylu neobarokowym niegdysiejsza rezydencja rodu Donnersmarcków została wybudowana w roku 1906. Czterdzieści lat później, tj. po zakończeniu II wojny światowej, stanowiła ona punkt, w którym znajdował się górniczy ośrodek szkoleniowy. Dziś znajduje się tam hotel i restauracja. Pałac przekonuje do siebie zjawiskowym połączeniem barokowego przepychu z tonującym go elementem klasycznym, co w sporym stopniu ułatwia zastosowanie się do wyrytego nad wejściem napisu Memento vivere (Pamiętaj o życiu) - można w nim do woli nacieszyć zmysły, unikając jednocześnie elementu przytłaczającego.

 

Poza ekskluzywnymi wnętrzami hotelowymi mamy do dyspozycji także bazę taniego wypoczynku w domkach kempingowych oraz na polach namiotowych nad zalewem Nakło - Chechło, gdzie można oddać się radości uprawiania sportów wodnych lub nieskrępowanemu lenistwu na plaży.

 

Pomimo działalności usługowej prowadzonej w pałacu można (za zgodą obsługi) nieco go pozwiedzać, odbywają się tu także różnego rodzaju imprezy kulturalne, a nawet sportowe. W parku pałacowym gościł między innymi pokaz zawodów Strong Man.

 

Weekend z dziećmi: zoo w Opolu i bajkowy zamek w Mosznej

polska, siedlce, pałac polska, siedlce, pałac Fot. Ygd/CC/Wikimedia

Pałac w Siedlcach - dla niezdecydowanych

Osobom niezdecydowanym, czy chcą zwiedzić stabilny pałac czy też podziwiać ruiny zamku, polecamy pałac w Siedlcach. Początki budowli sięgają drugiej połowy XVI wieku, kiedy to wybudowano utrzymany w stylu renesansowym dwór dla rodziny von Nositz. Wiele lat później jeden z członków tegoż rodu, Caspar Otto, przemienił dwór w barokowy pałac. W roku 1751 nowym właścicielem stał się Ludwik Anton von Wechmar,od którego rozpoczęła się podróż pałacu przez ręce kolejnych spadkobierców, by zakończyć się dopiero na osobie Hansa Henricha von Wechmar. W tym czasie obiekt poddano całkowitej renowacji. Kolejne lata osłabiły kondycję budowli sprawiając, że w roku 1980 ledwo trzymał się dach, a dziś o niegdysiejszej obecności pałacu świadczą jedynie ruiny ścian, pokryte gęstą, dziką roślinnością. Jednak zarówno ruiny jak i okolice są szalenie malownicze i przyjemnie jest spędzić tu czas w słoneczny dzień.

kamieniec ząbkowiecki, zamek, polska kamieniec ząbkowiecki, zamek, polska Fot. Shutterstock

Zamek w Kamieńcu Ząbkowickim - z kobiecym rozmachem

Zamek w Kamieńcu Ząbkowickim zbudowano z iście kobiecym rozmachem, a to za sprawą jego fundatorki - księżnej niderlandzkiej Marianny Luisy Orańskiej, która swą drobną rączką doskonale komenderowała architektami. Projekt Karola Fryderyka Schinkela, urzeczywistniony przez Ferdynanda Martiusa, to powalająca wizualnie budowla neogotycka nawiązująca i do architektury romańskiej, i do wspaniałego włoskiego gotyku. Na zewnątrz zamku znajdziemy stajnie i pomieszczenia gospodarskie, a wszystkie te doskonale zachowane elementy otacza przepiękny park.

 

Zamek w Kamieńcu Ząbkowickim pozostający własnością prywatną był przez ostatnie lata rekonstruowany, niestety śmierć właściciela spowodowała wyhamowanie prac. Mieści się tu hotel i przyjemna kawiarnia, ale brakuje możliwości zorganizowanego zwiedzania tej wspaniałej niegdyś posiadłości.

Zamek w Mosznej. Zamek w Mosznej robi wrażenie na każdym. Trzy, powstałe w różnych latach, części zamku prezentują styl barokowy, neorenesansowy i neogotycki. To połączenie sprawiło, że zamek w Mosznej jest z pewnością jedną z najpiękniejszych tego typu budowli w tej części Europy. W zamku znajduje się 365 pomieszczeń, a na zewnątrz naliczyć można aż 99 wież i wieżyczek. To zamek jak z bajki. Zamek w Mosznej. Zamek w Mosznej robi wrażenie na każdym. Trzy, powstałe w różnych latach, części zamku prezentują styl barokowy, neorenesansowy i neogotycki. To połączenie sprawiło, że zamek w Mosznej jest z pewnością jedną z najpiękniejszych tego typu budowli w tej części Europy. W zamku znajduje się 365 pomieszczeń, a na zewnątrz naliczyć można aż 99 wież i wieżyczek. To zamek jak z bajki. Zamek w Mosznej/Fot. Shutterstock

Zamek w Mosznej - WOW!

Zamek w Mosznej jest doskonale znany miłośnikom polskiego horroru. To właśnie tutaj kręcono sceny do filmu "Lubię nietoperze". Nieprzypadkowo zresztą, gdyż główna bohaterka filmu była pacjentką naprawdę znajdującego się tutaj Centrum Terapii Nerwic. Przy zamku działa także hotel z bogatą ofertą zabiegów kosmetycznych i leczniczych. Tereny wokół zamku sprzyjają rekreacji - w pobliżu znajduje się stadnina koni, szlaki rowerowe i piękne tereny spacerowe.

 

Sama budowla w Mosznej onieśmiela. Przyzwyczajeni do w miarę spójnej i przewidywalnej architektury polskich zamków nie oczekujemy bowiem tak niesamowitego zjawiska architektonicznego. Trzy powstałe w różnych latach części zamku prezentują styl barokowy, neorenesansowy i neogotycki. To połączenie sprawiło, że zamek w Mosznej jest z pewnością jedną z najbardziej oryginalnych tego typu budowli w tej części Europy. W zamku znajduje się 365 pomieszczeń, a na zewnątrz naliczymy aż 99 wież i wieżyczek. Część zamku dostępna jest jedynie dla kuracjuszy i gości hotelowych, ale kilka sal udostępniono zwiedzającym. Jeśli jednak nie uda nam się dostać do środka, spacer po wspaniałym parku i podziwianie zamku z zewnątrz także będą niezłą atrakcją.

tychy, pałac, zamek tychy, pałac, zamek Fot. Ewkaa/CC/Wikimedia

Zespół pałacowo-parkowy w Tychach - zamek, któremu zielono

Prawdziwą gratką dla koneserów budowli wpisanych w zieleń jest jednak zespół pałacowo-parkowy w Tychach. W jego skład wchodzi Park Browarniany wraz z usytuowanym wewnątrz barokowym pałacem. Sam pałac został wybudowany w roku 1685, a niemal sto lat później rozbudowany z polecenia Fryderyka Erdmanna (tego samego, który był odpowiedzialny za powstanie Bażantarni). Dziś, w wyniku kolejnych przetargów, właścicielem obiektu jest firma pragnąca w najbliższym czasie otworzyć tam centrum konferencyjne a z uwagi na pobliskość browaru, w piwnicy usytuować piwne spa. Korzystając z uroków popołudnia, możemy także udać się na zwiedzanie samego tyskiego browaru i zdegustować sławny tutejszy napitek. Naprawdę warto.

Więcej o:
Komentarze (16)
Polska, jakiej nie znacie. Zamki i pałace Śląska
Zaloguj się
  • Gość: dD

    Oceniono 6 razy 6

    We wspomnianym Domu Kawalera(a nie siedzibie rodu, jak w opisie), przebywał Cesarz Wilhelm II, kiedy odwiedzał księcia von Donnersmarck - swojego kumpla ;) Polowali razem w lasach toszeckich - własności księcia, jednego z największych posiadaczy ziemskich na Śląsku, jednego z najbogatszych ludzi w Europie. Książę von Donnersmarck wybudował ten "dom" specjalnie dla Cesarza Niemiec. W Parku Świerklanieckim znajdują się też fundamenty dawnego pałacu zwanego Małym Wersalem - to była prawdziwa siedziba rodu von Donnersmarck. Wybudował ją książę dla swojej małżonki - Blanki de Paiva. Poprzednią siedzibę, położoną zaledwie kilkaset metrów dalej zburzyli pod koniec wojny Rosjanie, a potem ruiny wysadziło w powietrze Wojsko Polskie. Władzy Ludowej nie podobało się, że chodzą słuchy o tym, że na zamku straszy Biała Dama... Zamek był XII-wieczny, Piastowski.

  • vegeta_x

    Oceniono 4 razy 4

    Agatko to głupota czy chęć prowokacji sprawiło że W temacie zamki Śląska na pierwszym miejscu jest Będzin? Mogłaś dodać jeszcze Ogrodzieniec, Sosnowiec, Rabsztyn czy Wawel.

  • Leslaw Łydkowski

    Oceniono 3 razy 3

    Centrum Terapi Nerwic na zamku już niema,sale są udostępnione dla zwiedzających.

  • i-unka

    Oceniono 2 razy 2

    A gdzie Pszczyna?

  • ira_07

    Oceniono 4 razy 2

    Żywiec jest na Śląsku? Ciekawe... Nie całe woj. śląskie to Śląsk, a Śląsk Cieszyński (Bielsko-Biała) to kulturowo, religijnie, językowo zupełnie inny region, choć może historycznie to kolebka Śląska. Więc może pisząc o zamkach Śląska warto by się dowiedzieć gdzie są jego granice?

  • lw73

    Oceniono 1 raz 1

    Polecam poznajpolske.blogujacy.pl

  • Gość: mapek

    Oceniono 3 razy 1

    Siedlce są w mazowieckim. W jaki sposób się tutaj znalazły?

  • Gość: Dawid

    Oceniono 1 raz 1

    Zdjęcia zdewastowanych pałaców i dworów znajdziecie na http://zdewastowane.wordpress.com/

  • sittingbull1

    Oceniono 3 razy 1

    @ira_07, moze sie straszliwie myle, ale zawsze mi sie wydawalo, ze historyczny Śląsk to przede wszystkim Wrocław i Opole , oczywiscie z przyleglosciami, a teraz sie dowiaduje, ze historyczna kolebka Slaska to Cieszyn, ciekawe.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX