Polska. Pojezierze Drawskie

Środkowo-wschodnia część województwa zachodniopomorskiego to piękna kraina jezior i lasów... a ponadto pełna tajemnic i ciekawostek, jak odkrycie podrabianych monet na zamku Drahim, który zamieszkiwany był przez mnichów (Mnisi fałszerzami?)... Przedstawiamy kolejną propozycję wycieczki z naszego cyklu wycieczek po najładniejszych i najciekawszych polskich miejscach. Partnerem cyklu jest wydawnictwo Carta Blanca.

Polska. Pojezierze Drawskie - trasa

Oprócz śladów minionych dziejów, pozostawionych przez rycerskie zakony templariuszy i joannitów, można tu spotkać pamiątki z czasów znacznie bliższych, świadczące o stacjonowaniu na tych terenach armii radzieckiej. Warto odwiedzić nowoczesną cerkiew w zamieszkanym w dużej mierze przez Ukraińców Białym Borze, przemierzyć taflę malowniczego jeziora Drawsko czy też zobaczyć największy w Polsce głaz narzutowy znajdujący się w Tychowie.

 

Baza noclegowa najlepiej rozwinięta jest w większych miastach. W wioskach powstało w ostatnim czasie wiele gospodarstw agroturystycznych, oferujących noclegi w przystępnej cenie, a także często znakomitą tradycyjną kuchnię. Dorosłym gospodarstwa proponują możliwość odpoczynku w sielskiej atmosferze, a dzieciom wychowanym w mieście - poznanie wiejskiego życia.  Podział wycieczki na dwa dni powinien umożliwić odwiedzenie wszystkich opisanych miejscowości. W pierwszym dniu można zobaczyć część północną opisywanego terenu, na drugi dzień pozostawiając sobie serce Pomorza, czyli obszar od Połczyna-Zdroju po Szczecinek. Jeśli wycieczka planowana jest tylko na jeden dzień, warto przeznaczyć go na pokonanie trasy przewidzianej dla drugiego dnia.

***

Zobacz koniecznie:

1. elektrownię wodną w Żydowie

2. park zdrojowy w Połczynie?Zdroju

3. Szczecinek

4. zlot pojazdów militarnych w Bornem-Sulinowie

 

Wycieczka 9. (234 km): Biały Bór > Żydowo > Tychowo > Białogard > Rościno > Podwilcze > Świdwin > Połczyn-Zdrój > Stare Drawsko > Czaplinek > Borne?Sulinowo > Szczecinek

Biały Bór Biały Bór Biały Bór - Cerkiew greckokatolicka/Fot. Jerzy (Jurek) Durczak/CC/Wikimedia

Polska. Biały Bór i Żydowo

BIAŁY BÓR > 24 km Żydowo

Jest to niewielkie miasteczko, zamieszkałe w dużej mierze przez ludność ukraińską, przesiedloną tu przymusowo z południowo-wschodniej Polski w ramach akcji "Wisła" w roku 1947. W północnej części miasteczka wznosi się nowa cerkiew greckokatolicka (bizantyjsko-ukraińska) Narodzenia NMP, w 2007 r. podniesiona do rangi sanktuarium. Wewnątrz podziwiać można ikonostas autorstwa Jerzego Nowosielskiego. W pobliżu cerkwi stoi gmach zespołu szkół, w którym lekcje prowadzone są w języku ukraińskim, przed nim zaś, na niewielkim kopcu, ziemny pomnik ukraińskiego wieszcza Tarasa Szewczenki. Warto również zobaczyć neogotycki budynek dawnego sądu grodzkiego.

 

Pobliska stadnina stylizowana jest na dwór szlachecki, a ogiery z Białego Boru grały w wielu filmach, m.in. w "Panu Wołodyjowskim" i w "Karino". W pobliżu znajduje się wzgórze wysokości około 260 m, usypane z wydobywanego w okolicy żwiru.

 

ŻYDOWO > 40 km Tychowo

Warta obejrzenia jest wybudowana w latach 60. XX w. pierwsza w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa. Wykorzystano tu dwa zbiorniki wodne, położone w niewielkiej odległości od siebie - jezioro Kwiecko, z którego wypływa Radew, tworząca 80-kilometrowy szlak kajakowy, i leżące 80 m wyżej jezioro Kamień. Oba akweny zostały połączone otwartym kanałem i systemem rur o dużej średnicy. Istota działania elektrowni szczytowo-pompowej polega na wytwarzaniu energii elektrycznej przez generatory w szczycie, tj. okresie dużego zapotrzebowania na energię. Natomiast w okresie małego zapotrzebowania, gdy w sieci jest nadwyżka prądu, np. w nocy, generatory pracują jako pompy, tłocząc wodę do górnego zbiornika. Pozornie wygląda to nieracjonalnie - zawsze przecież do przepompowania wody do górnego zbiornika potrzeba więcej energii, niż otrzymuje się przy przepływie tej samej ilości wody ze zbiornika górnego do dolnego. Jako że zapotrzebowanie na energię elektryczną waha się znacznie w czasie doby, działanie tego typu elektrowni jest jednak uzasadnione ekonomicznie. Wzdłuż kanału elektrowni można podejść do krawędzi wysoczyzny, skąd roztacza się imponujący widok na jezioro Kwiecko z niewielką wyspą oraz okoliczne lasy i wzgórza. Na pierwszym planie widoczne są jednak potężne rury, doprowadzające wodę do elektrowni. Warto także zajrzeć do szachulcowego kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP postawionego w XVIII w.

 

 

ZOBACZ, gdzie wypoczywają warszawiacy!

Polska. Tychowo i Białogard

TYCHOWO > 23 km Białogard

Na miejscowym cmentarzu znajduje się największy w Polsce głaz narzutowy, przywleczony przez lodowiec ze Skandynawii. Wymiary ciemnoszarego kamienia to 13,7 m na 9,3 m. Obwód głazu ma około 50 m. Nazwa Trygław pochodzi od słowiańskiego bóstwa. Szachulcowy kościół Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych wzniesiony został na przełomie XV i XVI w. Uwagę zwraca XVI-wieczny ołtarz szafkowy. W krypcie rodowej kościoła pochowano właścicieli Tychowa - von Kleistów.

 

BIAŁOGARD > 6 km Rościno

To powiatowe miasto nad Parsętą do lat 90. ubiegłego wieku było nazywane sarkastycznie Betlejem, choć białogardzkie gwiazdy nie były betlejemskie, lecz czerwone - w Białogardzie stacjonowało bowiem kilka jednostek armii radzieckiej.

 

Najstarszą budowlą Białogardu jest gotycki kościół Narodzenia NMP. We wnętrzu trójnawowej bazyliki ze sklepieniami gwiaździstymi zachowały się ołtarz główny, ambona i organy z XVIII w. Znajdujące się we wnętrzu stalle pochodzą z kołobrzeskiej bazyliki i zostały skrócone, ponieważ nie pasowały do rozmiarów białogardzkiej świątyni. Przy odrestaurowanym rynku wznoszą się budynki ratusza z 1910 r. oraz klasycystycznego starego ratusza, obecnie ponownie siedziby muzeum. Zachował się niewielki fragment murów miejskich oraz gotycka, dwukondygnacyjna i zdobiona blendami Brama Wysoka, zwana też Połczyńską,

 

Bank w Ratuszu

W białogardzkim ratuszu nie urzędują burmistrz i rajcy, lecz... bank. W latach 90. miasto zaciągnęło pożyczkę pod zastaw ratusza. A że ze spłatą kredytu było kiepsko, to i bank nie ociągał się z przejęciem budynku. W ten sposób przyszło rajcom białogardzkim szukać nowej siedziby.

 

Zobacz także:

Co jeść na wakacjach? Egipt, Wyspy Kanaryjskie, Chorwacja, Baleary, Portugalia

Polska. Rościno, Podwilcze, Świdwin i Połczyn-Zdrój

ROŚCINO > 21 km Podwilcze

Ciekawym obiektem jest wybudowana w latach 1935-1936 pierwsza na świecie, a czynna do dziś, tzw. elektrownia podwodna. W betonowej zaporze znajdują się pomieszczenia elektrowni. Każda z dwóch zainstalowanych poniżej poziomu wody turbin Kaplana ma moc 120 kW.

 

PODWILCZE > 23 km Świdwin

W parku, w którym zobaczyć można kilka okazów drzew egzotycznych, wznosi się neogotycki pałac zbudowany na planie litery L, który należał do ewangelickiej linii rodu Podewilsów. Pałacowa wieża ma trzy kondygnacje i zwieńczona jest dachem w formie ostrosłupa. Korpus główny jest dwukondygnacyjny, a w jego narożniku znajduje się mała wieżyczka. Obydwa skrzydła pałacu kryte są dachami dwuspadowymi. Od strony południowej znajduje się weranda.

 

ŚWIDWIN > 24 km Połczyn-Zdrój

Warto obejrzeć świdwiński zamek, będący przez trzy stulecia siedzibą joannickiej komandorii. Nad czteroskrzydłową budowlą dominuje 35-metrowa wieża, usytuowana nad bramą wjazdową ozdobioną herbami joannitów, Wedłów i komendanta zamku hrabiego Wartenslebena. Ze szczytu wieży roztacza się piękny widok na miasto i okolicę. Zamek służy obecnie celom kulturalnym. Tuż obok niego wybudowano drewnianą osadę słowiańską. Nad centrum Świdwina dominuje masywna wieża gotyckiego kościoła Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. W trójnawowej bazylice zobaczyć można sklepienie gwiaździste. Niestety oryginalne wyposażenie nie zachowało się, a jedynym starszym elementem jest gotycka chrzcielnica z granitu. Z obwarowań miejskich pozostały do dziś dnia 14-metrowy odcinek murów miejskich nad Regą oraz gotycka Brama Kamienna. Wolną chwilę warto poświęcić na odwiedzenie świdwińskiego Aquaparku Relax, do którego atrakcji należą 105-metrowa zjeżdżalnia i sztuczna rzeka o długości 20 m.

 

Informacje praktyczne:

Zamek Świdwin, ul Niedziałkowskiego 17, tel. 94 365 22 77

Informacja turystyczna, ul. Niedziałkowskiego 17, tel. 94 365 47 18

 

Zobacz także:

Weekend z dziećmi: zoo w Opolu i bajkowy zamek w Mosznej

Czaplinek Czaplinek Czaplinek/Fot. Marek Czasnojc

Polska. Stare Drawsko, Czaplinek i Borne-Sulinowo

STARE DRAWSKO > 5 km Czaplinek

Na przesmyku pomiędzy jeziorami Żerdno (Srebrnym) i Drawsko, przeciętym rzeką Drawą, wznoszą się ruiny zamku Drahim - twierdzy zbudowanej przez kawalerów maltańskich, zwanych też joannitami. Od końca XIV w. aż po czasy potopu szwedzkiego była to najbardziej na północny zachód wysunięta forteca Królestwa Polskiego. Dziś zagospodarowane ruiny zamku są siedzibą niewielkiego muzeum oraz miejscem licznych imprez plenerowych, w tym turniejów rycerskich.

 

Mnisi fałszerzami?

W trakcie wykopalisk na zamku Drahim odkryto podrabiane monety, z czego wyciągnięto wniosek, iż zakonnicy-rycerze trudnili się fałszowaniem monet polskich, brandenburskich i pomorskich.

 

CZAPLINEK > 22 km Borne-Sulinowo

Największą atrakcją tego siedmiotysięcznego miasta, założonego przez tajemniczy rycerski zakon templariuszy (od nich pochodzi niemiecka nazwa Czaplinka - Tempelburg, czyli zamek templariuszy) jest Drawsko - drugie pod względem głębokości (82 m) jezioro w Polsce. Liczne zatoki, półwyspy i wyspy, w tym zamieszkała Bielawa, tworzą akwen o znakomitych warunkach dla żeglarzy. Położone nad brzegiem Drawska ośrodki wypoczynkowe oraz przystanie ułatwiają turystom korzystanie z okolicznych atrakcji. W Czaplinku co roku odbywa się Międzynarodowy Zlot Miłośników Harleya-Davidsona.

 

W centrum miasteczka znajduje się niewielki rynek, na środku którego stoi rzeźba rybaka. W narożnym budynku ma siedzibę izba pamięci. Północną pierzeję zamyka kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, wzniesiony jako zbór ewangelicki w 1830 r. według projektu znanego pruskiego architekta Karola Fryderyka Schinkla (autora m.in. Nowego Odwachu czy teatru na Gendarmenmarkt w Berlinie). Zachowała się empora organowa, natomiast wystrój malarski pochodzi z lat 50. XX w.

 

Najbardziej interesującym obiektem jest jednak zbudowany z granitowych głazów jednonawowy kościół Św. Trójcy. W obecnej formie pochodzi z połowy XVIII w. Wewnątrz zwracają uwagę barokowy ołtarz baldachimowy z obrazem "Koronacja NMP", zwieńczony rzeźbą Zmartwychwstałego Chrystusa, i klasycystyczna ambona. Strop pokryty jest XIX-wiecznymi malowidłami - w centrum Święta Trójca, doktorzy Kościoła oraz święci. Obok kościoła wznosi się wolnostojąca, drewniana dzwonnica. W północnej części miasta stanęła replika słowiańskiego grodziska - Sławogród.

 

Niewykupiony zastaw

W trakcie potopu szwedzkiego Polska zastawiła u elektora brandenburskiego Czaplinek i zamek Drahim za pożyczkę w wysokości 120 tys. talarów reńskich. Zastaw ten nigdy nie został wykupiony i w ten sposób Czaplinek znalazł się w rękach Brandenburgii, a potem Prus już ponad 100 lat przed pierwszym rozbiorem Polski.

 

BORNE-SULINOWO > 23 km Szczecinek

W latach 30. minionego wieku, na południowym brzegu jeziora Pile, na terenie założonej 300 lat wcześniej wioski Linde (po polsku Lipa) Niemcy wybudowali miasto garnizonowe wraz z poligonem artyleryjskim. Od położonej 4 km na południe nieistniejącej już miejscowości Borne wzięła swą nazwę - Gross Born. Po zakończeniu II wojny światowej w Bornem-Sulinowie ulokowała się armia radziecka, która pozostała tu do 1992 r. W miasteczku stacjonowały 6. Zwienigrodzka Dywizja Zmotoryzowana i brygada rakiet - łącznie około 14 tys. żołnierzy i personelu cywilnego. Przejęta przez władze polskie w 1992 r. miejscowość sprawiała niesamowite wrażenie. Nawet dziś, po upływie kilkunastu lat, Borne-Sulinowo wydaje się puste - zamieszkuje je około 4 tys. osób. Atrakcją są odbywające się latem zloty pojazdów militarnych.

 

Dziś Borne-Sulinowo sprawia wrażenie miasta wybudowanego w lesie - zwłaszcza północna jego część, gdzie wśród rosnących na trawnikach kilkudziesięcioletnich sosen stoją jeszcze poniemieckie, jednopiętrowe budynki. Gdzieniegdzie na murach domów zachowały się ledwie widoczne nazwy ulic pisane cyrylicą. W tej części miasta znajduje się willa gen. Wiktora Dubynina - rezydencja ostatniego dowódcy Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce, a także położony na wysokim brzegu jeziora Pile imponujący poniemiecki gmach Domu Oficera, z płaskorzeźbą o tematyce łowieckiej. Wewnątrz zachowała się duża sala widowiskowa z potężnymi, wiszącymi żyrandolami. Przy wyjeździe w stronę Szczecinka znajduje się cmentarz z niesamowitym nagrobkiem - ręką wznoszącą wycelowaną w niebo pepeszę.

 

Nie było go na mapie?

Teren ten w zasadzie wyłączono spod polskiej administracji, a jedyną polską instytucją była tu stacja kolejowa, położona tuż za murem bazy wojskowej. Nie odpowiada prawdzie twierdzenie, że miejscowość nie figurowała na mapach Polski. Nie na wszystkich, ale na wielu znalazła się nazwa Sulinowo bądź Borne-Sulinowo. Podobnie kolejowy rozkład jazdy wykazywał połączenie Łubowo-Borne?Sulinowo, a rozkład jazdy na dworcu autobusowym w Szczecinku autobusy pospieszne do Bornego-Sulinowa.

 

ZOBACZ, gdzie wypoczywają warszawiacy!

Szczecinek Szczecinek Szczecinek/Fot. SAPiK/CC/Wikimedia

Polska. Szczecinek

SZCZECINEK

Założony w 1310 r. przez księcia Warcisława IV Nowy Szczecin, szczycący się herbem przedstawiającym gryfa dzierżącego w szponach jesiotra, rozłożył się na północnym i wschodnim brzegu jeziora Trzesiecko. W tym największym mieście wschodniej części Pomorza Zachodniego zachowały się duże fragmenty interesującej, secesyjnej zabudowy z przełomu wieków.

 

Przy centralnym placu Wolności wnosi się neogotycki ratusz miejski. Z zewnątrz uwagę zwraca umieszczona pośrodku wieża, zwieńczona krenelażem, natomiast wewnątrz warto spojrzeć na witraże w klatce schodowej i sali posiedzeń oraz herby miast pomorskich. Tabliczka umieszczona na ścianie ratusza informuje o poziomie wody podczas powodzi w 1888 r. - było to 139 cm. Na placu Wolności króluje fontanna. Ciekawa zabudowa eklektyczna i secesyjna zachowała się przy przekształconej w ciąg pieszy ulicy Bohaterów Warszawy.

 

Ceglana wieża kościelna jest pozostałością rozebranego w 1909 r. gotyckiego kościoła św. Mikołaja. Obecnie stanowi siedzibę Muzeum Regionalnego, prezentującego zbiory związane z historią regionu, numizmatyczne oraz sreber. Jednym z ciekawszych eksponatów jest posąg słowiańskiego bóstwa Belbuka wyłowiony z jeziora Łubowo. Eklektyczny budynek jednego z pierwszych na Pomorzu gimnazjów jest dziś siedzibą liceum ogólnokształcącego. W pobliżu zachował się XIX-wieczny spichlerz szachulcowy.

 

W neogotyckim kościele Narodzenia NMP, trzynawowej bazylice zwracającej uwagę wysoką, 78-metrową wieżą, zachowały się elementy wyposażenia z kościoła św. Mikołaja - sześć mosiężnych kandelabrów i płyta nagrobna. Ładne witraże pochodzą z czasów budowy kościoła. Na południe od świątyni stoją dwa interesujące budynki - odrestaurowana siedziba banku oraz eklektyczny gmach dawnej landratury, dziś siedziba szkoły muzycznej.

 

Wzdłuż brzegu jeziora Trzesiecko (275 ha) rozciąga się wspaniały park, w którym rośnie ponad 2000 drzew liczących ponad 100 lat, w tym tak egzotyczne, jak: grujecznik japoński, daglezja, czy też jodła żywozielona. W południowej części parku znajdują się plaża i kąpielisko oraz wzniesiony w okresie międzywojennym stadion. W sezonie letnim po jeziorze Trzesiecko kursuje Szczecinecki Tramwaj Wodny. Od południowo-zachodniej strony miasto otoczone jest umocnieniami Wału Pomorskiego (łącznie 14 schronów). Dobrze widoczne są umocnienia przy drodze wiodącej do Barwic.

 

Informacje praktyczne:

Muzeum Regionalne, ul. Szkolna 1, tel. 94 374 09 77, 10.00-16.00 (wt.-nd.), VI-VII 10.00-17.00 (wt.-nd.), bilet normalny 4 zł, ulgowy 2 zł, przewodnik 20 zł

Szczecinecki Tramwaj Wodny, jezioro Trzesiecko, tel. 94 374 35 73, kursuje co godz., bilet normalny 6 zł, ulgowy 3 zł

Informacja turystyczna, ul. Bohaterów Warszawy 6a, tel. 94 372 37 00

 

Zobacz także:

Polska. Trójmiasto

Carta Blanca

Opis wycieczki pochodzi z książki "Polska. 101 wycieczek", wydawnictwo Carta Blanca.


Książka do kupienia w księgarni Carta Blanca >>

Więcej o: