Polska. Północna część krainy Wielkich Jezior Mazurskich

Dwudniowa trasa, którą prezentujemy w ramach naszego cyklu wycieczek po najładniejszych i najciekawszych polskich miejscach,  wiedzie przez jeden z najciekawszych zakątków Polski... Odkryj twierdzę Boyen, bunkier Adolfa Hitlera i inne ciekawe atrakcje... Partnerem cyklu jest wydawnictwo Carta Blanca.
Zamek w Reszlu Zamek w Reszlu Zamek w Reszlu/Fot. Shutterstock

Polska. Północna część krainy Wielkich Jezior Mazurskich

Trasa wiedzie przez jeden z najciekawszych zakątków Polski. Są tu miejsca związane z historią i militariami, takie jak XIX-wieczna twierdza Boyen w Giżycku czy szlak kwater hitlerowskich dygnitarzy (Gierłoż, Pozezdrze, Mamerki). Ciekawie prezentują się też zabytki techniki - most w Grądach Kruklaneckich i Kanał Mazurski. Gotyckie kościoły i zamki można podziwiać w Reszlu i Kętrzynie, a piękne barokowe sanktuarium maryjne - w Świętej Lipce. Każdego turystę zachwyci też na pewno tutejsza przyroda.

Trasę należy zaplanować na dwa dni. W pierwszym dniu można zwiedzić okolice Kętrzyna, w drugim ? resztę miejsc. Ze znalezieniem noclegu w Kętrzynie, Węgorzewie czy Giżycku nie powinno być problemu, w części mniejszych miejscowości można liczyć na kwatery prywatne. Latem warto wcześniej zarezerwować nocleg, ponieważ przyjeżdża tu wielu turystów. Z wyżywieniem nie powinno być problemu. Atrakcją gastronomiczną są smażalnie ryb. Trasa prowadzi drogami lokalnymi, często złej jakości i, na niektórych odcinkach, bardzo krętymi.

***

Zobacz koniecznie

1. kościół w Świętej Lipce

2. Wilczy Szaniec

3. pałac i port jachtowy w Sztynorcie

4. twierdzę Boyen i most obrotowy w Giżycku

 

Wycieczka 17. (148 km): Reszel > Święta Lipka > Kętrzyn > Gierłoż > Giżycko > Kruklanki > Wolisko > Pozezdrze > Sztynort > Mamerki > Kanał Mazurski > Węgorzewo

 

Zobacz także:

Polska. Szlaki zamków krzyżackich

Zamek w Reszlu Zamek w Reszlu Zamek w Reszlu/Fot. Shutterstock

Polska. Reszel

RESZEL > 5 km Święta Lipka

Założony w 1241 r. Reszel dziś sprawia wrażenie przeniesionego wprost ze średniowiecza. Jako miasto przygraniczne przechodziło przed wiekami z rąk do rąk. W mieście uwagę zwraca zamek biskupów warmińskich. To potężna budowla z czerwonej cegły, na planie kwadratu, wzniesiona w 2. połowie XIV w. Z daleka widać trzy wieże - wjazdową, narożną, na planie koła, oraz kościelną (jedno ze skrzydeł przystosowano do potrzeb zboru). Na zamku często bywał ostatni biskup warmiński Ignacy Krasiński, odwiedzając w Reszlu swego brata, który był miejscowym proboszczem. Zamek, ładnie odremontowany po II wojnie światowej, pełni dziś wiele funkcji. Mieszczą się tu muzeum, hotel i galeria sztuki. W mieście warto również zwiedzić kościół farny św. św. Piotra i Pawła, wzniesiony mniej więcej w tym samym czasie co zamek. Z 52-metrowej wieży kościoła można obejrzeć rozległą panoramę okolic. W trakcie spaceru po zabytkowej części miasteczka warto wypatrywać gotyckich mostów. Zwłaszcza ten zwany Wysokim, niedawno odnowiony, godny jest uwagi - wyglądem przywodzi na myśl rzymskie akwedukty.

 

ostatnia czarownica

W 1811 r. na reszelskim rynku spalono na stosie rzekomą czarownicę, Barbarę Zdunk, oskarżoną jednak nie o uprawianie magii, lecz o podpalenie tutejszego zamku.

***

Informacje praktyczne:

Zamek Reszel (hotel, restauracja, galeria), ul. Podzamcze 3, tel. 89 755 01 09

Informacja turystyczna, Rynek 24, tel. 89 755 00 97

 

Zobacz także:

Polska. Szlak Zamków Gotyckich

Polska. Święta Lipka

ŚWIĘTA LIPKA > 14 km Kętrzyn

Od średniowiecza do dziś Święta Lipka to jedno z ważniejszych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich. Według przekazów kult zapoczątkował więzień z kętrzyńskiego zamku, który wyrzeźbił figurę Matki Boskiej w drewnie. Gdy ukończył dzieło, został uwolniony. Opuszczając miasto, zawiesił figurkę na przydrożnej lipie. Miejsce, które wkrótce zasłynęło cudami, otoczono kaplicą. W czasie reformacji zburzono ją, a zamiast niej postawiono szubienicę. W 1618 r. rozpoczęto odbudowę - najpierw kaplicy, potem kościoła. Powstała przepiękna barokowa świątynia. Jej biało-żółte ściany widać już z daleka, gdyż odcinają się od ciemnej ściany lasu. Wnętrze olśniewa przepychem. Sklepienie zdobi wspaniała dekoracja malarska ze scenami do wezwań Litanii Loretańskiej. Zwraca też uwagę imponujących rozmiarów ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej Świętolipskiej. Atrakcją sanktuarium są zabytkowe organy z niezwykłymi figurkami przesuwającymi się na prospekcie. Podczas koncertu po kolei odtwarzają scenę Zwiastowania.

 

Zobacz także:

Polska. Mierzeja Helska i Pobrzeże Kaszubskie

Kościół św. Jerzego w Kętrzynie Kościół św. Jerzego w Kętrzynie Kościół św. Jerzego w Kętrzynie/Fot. Shutterstock

Polska. Kętrzyn

KĘTRZYN > 11 km Gierłoż

Na zgliszczach pruskiego grodu o nazwie Rast w 1329 r. Krzyżacy wybudowali strażnicę, wokół której wkrótce zaczęło powstawać miasteczko zwane Rastenburg - dzisiejszy Kętrzyn. Na miejscu tej strażnicy stoi dziś bazylika mniejsza, kościół św. Jerzego - to najlepiej zachowany kościół obronny na Mazurach. Budowano go przez 140 lat, aż do początków XVI w. We wnętrzu uwagę przykuwają sklepienia kryształowe z 1515 r. oraz fakt, że prezbiterium nie leży dokładnie na osi nawy głównej. Godny uwagi jest też zamek, a w zasadzie jego rekonstrukcja z lat 60. XX w. Oryginał z XIV w. został zniszczony przez wojska radzieckie pod koniec II wojny światowej. Odbudowa przywróciła temu miejscu gotycki charakter trójskrzydłowej warowni. Mieszczą się tu biblioteka i muzeum miejskie. Można też pojechać do Stada Ogierów, dużej stadniny, której tradycje sięgają XIX w. Stado składa się ze 150 koni. Można tu umówić się na wycieczkę zaprzęgiem do Świętej Lipki albo Gierłoży.

***

Informacje praktyczne:

Stado Ogierów, ul. Bał­tycka 1, tel. 89 752 51 71, 7.00-15.00 (pn.-pt.)

Informacja turystyczna, pl. Piłsudskiego 1, tel. 89 751 47 65

 

Zobacz także:

Polska jest fajna! Pomorskie zamki: opanuj Gniew

Polska. Gierłoż

GIERŁOŻ > 32 km Giżycko

Pod Gierłożą mieści się jeden z ciekawszych obiektów na trasie wycieczki - dawna kwatera główna Hitlera, zwana Wilczym Szańcem. Od 1940 r. w tym miejscu, na 28 ha, powstawało małe miasto, złożone z 80 schronów i 100 baraków, w którym mieszkało około 2 tys. osób. Było tu wszystko - od potężnych schronów ze ścianami grubości do 8 m, przez lotnisko, elektrownię, po saunę i herbaciarnię. Kwatera, w której Hitler mieszkał przez ponad dwa lata, była świetnie zamaskowana - wycięte drzewa zastępowano sztucznymi, a dachy schronów pokrywały sztuczna trawa i siatka maskująca, której resztki jeszcze gdzieniegdzie widać. Dodatkowo poprowadzono sieć tuneli podziemnych. Wszystko wysadzono w powietrze podczas ewakuacji na początku 1945 r. Tutaj 20 lipca 1944 r. miał miejsce słynny, nieudany zamach na Hitlera, dokonany przez Clausa von Stauffenberga. W miejscu baraku, w którym wybuchła bomba, jest dziś tablica pamiątkowa. Wilczy Szaniec przyciąga rzesze turystów i jest dobrze przygotowany na ich przyjęcie. Opracowano kilka tras zwiedzania, po których oprowadzają przewodnicy. Warto przede wszystkim zobaczyć budynki z pierwszej, najściślej chronionej strefy, gdzie w najpotężniejszych schronach mieszkało dowództwo. Do niektórych można wejść. Jest też możliwość obejrzenia kompleksu z lotu ptaka. Wilczy Szaniec robi wrażenie z powodu rozmiarów założenia, dokładności widocznych do dziś zabezpieczeń i ponurej przeszłości.

***

Informacje praktyczne:

Wilczy Szaniec, tel. 89 752 44 29, od 8.00 do zmierzchu, zwiedzanie z przewodnikiem, bilet normalny 12 zł, ulgowy 6 zł

 

Zobacz także:

Polska. Trójmiasto

Twierdza Boyen Twierdza Boyen Giżycko - Twierdza Boyen/Fot. Maciej Rawluk

Polska. Gizycko

GIŻYCKO > 11 km Kruklanki

W Giżycku najciekawszym zabytkiem jest twierdza Boyen, zbudowana w połowie XIX w. i będąca wówczas istotnym elementem obrony Prus Wschodnich. Kształtem przypomina sześcioramienną gwiazdę (gdzie każde ramię to bastion), zbudowaną z czerwonej cegły i głazów, otoczoną dodatkowo wałem ziemnym. Wysoki na 5 m mur ciągnie się na długości ponad 2 km, a wejść strzegą bramy. Najważniejsza z nich, Giżycka, ma neogotycki charakter. Nawet dziś całość robi wrażenie miejsca trudnego do zdobycia, co zresztą udowodniono w czasie I wojny światowej. Twierdza jest dobrze zachowana, a w jej wnętrzach mieszczą się: muzea (twierdzy oraz mazurskiej fauny i flory), schronisko młodzieżowe i rozmaite stowarzyszenia. Jest tu także amfiteatr, w którym latem organizowane są imprezy kulturalne, w tym koncerty szantowe (Szanty w Giżycku).

 

Aby ułatwić komunikację między miastem a twierdzą, w 2. połowie XIX w. zbudowano most obrotowy nad Kanałem Łuczańskim. Działa on do dziś. Inną atrakcją Giżycka jest wieża ciśnień z 1900 r., która służyła miejskim wodociągom przez 97 lat. Dziś na jej najwyższej kondygnacji znajdują się kawiarnia i muzeum. Zamontowano także lunety, dzięki którym można oglądać okolicę. Położenie miasta między dwoma jeziorami czyni je ważnym ośrodkiem sportów wodnych. Można tu pływać i żeglować (także zimą - na bojerach).

***

Informacje praktyczne:

Twierdza Boyen, ul. Turystyczna 5, tel. 87 428 89 93, VI-VIII 9.00-19.00, V, IX 10.00-18.00, IV, X 9.00-17.00, XI-III 9.00-15.00, bilet normalny 6 zł, ulgowy 3 zł

Wieża ciśnień, ul. Warszawska 37, tel. 87 421 51 70, V, IX 10.00-18.00, VI 10.00-20.00, VII-VIII 10.00-22.00, bilet normalny 10 zł, ulgowy 5 zł, www.wieza-gizycko.pl

Informacja turystyczna, ul. Wyzwolenia 2, tel. 87 428 52 65

 

Zobacz także:

Polska. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich

Polska. Kruklanki, Wolisko i Pozezdrze

KRUKLANKI > 14 km Wolisko

W Kruklankach warto zobaczyć kościół parafialny z XVI w., zbudowany z cegły i kamienia, z charakterystyczną wysoką (25 m) wieżą. Niedaleko wsi, w Grądach Kruklaneckich, znajduje się zniszczony most kolejowy z 1908 r., jeden z największych żelbetowych mostów na Mazurach. Wysadzany w powietrze był dwukrotnie - podczas obu wojen światowych. Od 1945 r. pozostaje w niezmienionej postaci. Pod nim zbudowano tylko drewnianą kładę, która umożliwia przeprawę przez wodę.

 

WOLISKO > 31 km Pozezdrze

W Puszczy Boreckiej w 1953 r. założono ośrodek hodowli żubrów. Dziś jest już on nieczynny, ale nadal warto odwiedzić leśniczówkę w Wolisku. Obok niej znajduje się platforma widokowa, z której można oglądać te zwierzęta. Żyje tu stado liczące kilkanaście sztuk. Teren ten, jak wynika z badań, ma najczystsze, najmniej nasycone dwutlenkiem węgla powietrze w Polsce.

 

POZEZDRZE > 13 km Sztynort

Około 2 km na południowy zachód od dużej wsi Pozezdrze mieści się kwatera wojenna Heinricha Himmlera, szefa policji i ministra spraw wewnętrznych hitlerowskich Niemiec, której nadano kryptonim "Hochwald". Wybudowano tu pięć schronów o odporności typu B (o ścianach grubości około 2 m), schron specjalny dla Himmlera i budynki gospodarcze. Wszystkie schrony wysadzono w 1945 r. Dziś ten teren nie jest przystosowany do zwiedzania.

 

Zobacz także:

Polska. Cieplice. Polskie uzdrowiska

Sztynort Sztynort Sztynort/Fot. Marek i Ewa Wojciechowscy/CC/Wikimedia

Polska. Sztynort, Mamerki

SZTYNORT > 9 km Mamerki

Sztynort znany jest przede wszystkim żeglarzom - mieści się tu port i największa w kraju wypożyczalnia jachtów. Majątek ten przez 500 lat należał do rodziny Lehndorffów - ostatni właściciel z tego rodu, porucznik Heinrich von Lehndorff, został w 1944 r. stracony za udział w zamachu na życie Hitlera. Pierwszy ich pałac zniszczono w XVI w. Później wybudowano nowy, dwukondygnacyjny, w stylu barokowym, po kolejnych remontach dodano elementy neogotyckie. Obecnie to nadal piękna i duża, choć niszczejąca, posiadłość. Przetrwał też park o powierzchni 18 ha - widać jego pierwotne założenia, np. główną aleję, przy której rosną wiekowe drzewa, m.in. 160 dębów.

 

MAMERKI > 8 km Węgorzewo

Obecnie Mamerki to osada bez mieszkańców - w czasie II wojny światowej wybudowano tu Kwaterę Główną Niemieckich Wojsk Lądowych ? kompleks 30 schronów dla około 40 generałów i 1500 żołnierzy. Najpotężniejsze z nich, przeznaczone dla Hitlera i najważniejszych dowódców, mają ściany grubości 7 m. Co ważne wojsko, opuszczające te tereny nie zdążyło wysadzić schronów, więc zachowały się w dobrym stanie. Na dachu największego schronu umieszczono platformę widokową.

Teren też można zwiedzać od maja do października.

 

Informacje praktyczne:

Kwatera Główna Niemieckich Wojsk Lądowych,Karolewo 22/30, tel. 89 752 42 83, 606 827 755, V-X 8.00-20.00 (codz.), bilet normalny 9 zł,ulgowy 5 zł, przewodnik 40 zł

 

Kanał Mazurski

Idea połączenia Wielkich Jezior Mazurskich z Bałtykiem przez Pregołę sięga jeszcze XVII w., ale projekt Kanału Mazurskiego zrodził się w wieku XIX. Do jego realizacji przystąpiono w 1911 r., jednak prace przerwała wojna. Wrócono do niego w latach 30. XX w. - przed zakończeniem robót przyszła kolejna wojna. Po niej plany porzucono, mimo że stopień zaawansowania inwestycji szacowano na ok. 90%. Kanał miał służyć transportowi towarów oraz osuszeniu 17 tys. ha mazurskich łąk. Jego docelowa długość to niecałe 52 km (obecnie 20 km w Polsce, reszta w Rosji). Dziś można obejrzeć jedynie pozostałości potężnych żelbetonowych budowli hydrotechnicznych.

 

Z 10 zaplanowanych śluz komorowych połowa znajduje się w Polsce. Szczególnie godna uwagi jest imponująca śluza Leśniewo I (Górne) o spadzie 17,2 m i szerokości 7,5 m. Obecnie działa tu park linowy. Pół kilometra dalej znajdują się fundamenty śluzy Leśniewo II (Dolne). Za jeziorem Rydzówka można zobaczyć jedyną ukończoną i sprawną śluzę w Gui, ale dość trudno do niej dotrzeć.

 

WĘGORZEWO

Węgorzewo powstało jako osada wokół zamku krzyżackiego. Zamek przetrwał, ale po licznych remontach i przebudowach wygląda niepozornie. Jest własnością prywatną. Można też zajrzeć do późnogotyckiego kościoła św. św. Piotra i Pawła z XVII w., który ma wyposażenie późnorenesansowe. Warto też zobaczyć cmentarz żołnierzy rosyjskich i niemieckich z czasów I wojny światowej, znajdujący się na wzgórzu nad jeziorem Święcajty. Miejsce to jest również punktem widokowym.

 

Zobacz także:

Polska. Szlaki zamków krzyżackich

Carta Blanca

Opis wycieczki pochodzi z książki "Polska. 101 wycieczek", wydawnictwo Carta Blanca.


Książka do kupienia w księgarni Carta Blanca >>

Więcej o: