Kuchnia bułgarska. Co zjeść i wypić w Bułgarii [TRADYCYJNE DANIA]

Tradycyjna kuchnia bułgarska sięga korzeniami do prastarych czasów i ma wiele wspólnego z kuchnią innych narodów bałkańskich - grecką, macedońską, turecką. Dlatego dziś Bułgarzy muszą bronić w Europie szopskiej sałatki, sprzeczają się z Grekami o musakę i kwaśne mleko, a kebabczeta i tarator stają się ich narodową marką.
Bułgarska kuchnia narodowa jest nie tylko bogata, ale i różnorodna, tak jak różnorodne są tradycje i obyczaje mieszkańców poszczególnych regionów kraju. Najlepiej smakuje dobrudżanska pita, rodopskie czewerme (jagnięcina), trackie katmi (rodzaj pałaczinek) oraz małże i zupa rybna z nadmorskiego kurortu Sozopoł.

Kuchnia bułgarska. Tradycyjne potrawy Bułgarii

Trzy rzeczy królują na bułgarskich stołach niezmiennie: sirene - biały słony ser owczy, krowi lub bawoli, najlepsze na świecie kiseło mliako, powstałe z krowiego lub bawolego mleka przy udziale bakterii Lactobacterium bulgaricum, oraz czubrica, roślina, z gatunku przypraw Satureia hortensis, rosnąca na terenie całego kraju. Pitka (kołacz) posypana czubricą smakuje strachotno (wyśmienicie), jak mówią Bułgarzy.



Frykasy kuchni bułgarskiej, które czynią ją wyjątkową, od lewej: sirene, wytwarzany ze skisłego mleka/jogurtu chłodnik tarator (shutterstock) i czubrica (fot. Henna CC BY-SA Wikimedia

Menu kuchni bułgarskiej

W zależności od pory roku, Bułgarzy stosują w kuchni nie tylko różne owoce i warzywa, ale i mięsa. Latem jedzą lekką jagnięcinę i cielęcinę, drób oraz dania jarskie, zimą ciężkie zupy (czorby) i potrawy z wieprzowiny, jesienią dużo warzyw i owoców, a świeżą rybę przez okrągły rok. W menu Bułgarów nie może zabraknąć świeżego chleba, je się go właściwie do wszystkiego, nawet do ziemniaków. Nie brakuje też czosnku (rocznie na osobę średnio przypada 1 kg). Stulatkowie z Rodopów podają receptę na długowieczność: należy jeść systematycznie czosnek, cebulę, fasolę, ser i ciemne pieczywo oraz spożywać bułgarskie kwaśne mleko. Na przeziębienie, zamiast antybiotyków, najlepiej "zażyć" główkę czosnku, a przed snem wypić kieliszek podgrzanej rakii.

Kuchnia bułgarska: napoje

Smaczne jedzenie wymaga dobrze dobranych trunków. Wina czerwone podaje się do potraw z wołowiny i wieprzowiny, wina białe do cielęciny, drobiu, ryb, półsłodkie zaś pasują do deserów i owoców. Liczne winnice dostarczają bowiem na rynek krajowy i zagraniczny wiele gatunków win. Szczególnie znane i cenione są czerwone ciężkie wina z okolic miasta Mełnik. Jednym z nich jest No Man's Land - Niczija Zemia, które produkuje się ze szczepu winorośli, uprawianej właściwie na niczyjej ziemi, bo w 10-kilometrowym pasie nadgranicznym trzech państw: Bułgarii, Grecji i Turcji.

Kuchnia bułgarska. Czerwone wina. Należą do nich: Mawrud, Gymza, Merło, Cabernet Sauvignon, Trakija, Kadarka, Mełnik, Magareszko (Ośle) mliako, No Man's Land.

Kuchnia bułgarska. Białe wina: Karłowski Misket, Riesling, Damianica, Tamianka, Iskra.

Kuchnia bułgarska. Alkohole wysokoprocentowe. Z winogron i innych owoców (śliwek, brzoskwiń) produkuje się w Bułgarii rakiję (z arabskiego "araq", z tureckiego "raki") w winiarniach oraz w warunkach domowych, na użytek własny. Pije się ją jako aperitif, podobnie jak mastikę (anyżówkę). Znane Polakom starszego pokolenia koniaki to Pliska i Słoneczny Brzeg.



Przytulna piwniczka w winiarni w Melniku. Bułgaria / fot. shutterstock

Kuchnia bułgarska: przepisy

Szopska sałatka. Podawana najczęściej jako przystawka, choć może też stanowić główne danie, szczególnie latem. Składniki: po 100 g świeżych pomidorów i ogórków, 80 g cebuli, papryka, 1-2 oliwki, świeża pietruszka, olej, ocet, sól do smaku i owczy starty ser. Ogórki i pomidory pokroić w kostkę, pokrojone w krążki papryki przypiec, dodać drobno pokrojoną cebulę i świeżą pietruszkę. Przyprawić oliwą lub olejem i octem winnym. Można dodać trochę czosnku i ostrej czuszki. Posypać startym owczym serem.

Tarator. Doskonały na upały chłodnik, często podawany jako przystawka. Składniki: 1 ogórek, 1/2 l kwaśnego mlka, 2 łyżki masła roślinnego, wiązka kopru, 3 ząbki czosnku, 2 filiżanki wody, 2 łyżki zmielonych orzechów, sól. Ogórek obrać i pokroić w drobne kwadraciki. Kwaśne mleko wymieszać z wodą, dodać pokrojone ogórki, rozgnieść czosnek z pokrojonym koprem, wrzucić do zupy, dosolić do smaku i postawić w chłodnym miejscu. Przed podaniem dodać masło i orzechy.