Łotwa Ryga. Nieznane zakątki Rygi

Zespół bulwarów otaczających stare miasto Rygi to jedno z największych skupisk architektury secesyjnej w Europie, które daje wyjątkową sposobność do zapoznania się z najświetniejszym okresem w dziejach stolicy Łotwy.
Przepiękne ryskie bulwary, powstałe na przełomie XIX i XX w. po zniesieniu średniowiecznych umocnień, są tym elementem, który nadaje Rydze indywidualny genius loci, pozwalając widzieć ją jako miejsce o wiele bogatsze i bardziej treściwe niż "tylko" zamożne średniowieczne miasto kupieckie, ocalone do dziś w formie rozległej starówki. Wielu turystów nie wie o nich lub je lekceważy, docierając co najwyżej do monumentalnego pomnika Wolności. A przecież ledwie kilka przecznic dalej, o kilka minut dodatkowego marszu - znajduje się jedna z najwspanialszych odmian secesji w Europie, przez Łotyszy zwana z francuska "ryskim art nouveau", choć ze względu na niemieckie powiązania trafniej byłoby chyba zwać ją "ryskim Jugendstilem".

Łotwa Ryga. Idea ryskich bulwarów

Zwiedzanie bulwarów to sposobność do zapoznania się przede wszystkim z Rygą końca XIX w., z materialnym świadectwem czasów, gdy Ryga zajmowała najważniejszą pozycję w całej swej historii. Drugi pod względem znaczenia rosyjski port na Morzu Bałtyckim, gdyby go sztucznie administracyjnie nie ograniczano, mógł nawet zagrozić gospodarczej i komunikacyjnej pozycji Petersburga. Zamieszkany przez wielobarwny, wielojęzyczny niemiecko-łotewsko-rosyjsko-żydowsko-polski konglomerat, domagał się urbanistyki i budownictwa o wiele większego kalibru niż tylko kręte, brukowane uliczki Starej Rygi oraz malownicze, ale w gruncie rzeczy skromne domy składowe o wąskich fasadach, z charakterystycznie zawieszonymi wyciągami do transportu towarów.

Łotwa Ryga. Gdy w latach 1858-1861 zdecydowano się rozebrać potężne średniowieczne fortyfikacje, uwolniona nagle Ryga, jak gdyby długo koncentrowała ścieśnioną energię, "rozlała się" szybko na całą okolicę, formując w niedługim czasie nowe centrum, na zachód od starówki, a także trzy rozległe przedmieścia - Petersburskie na północy, Moskiewskie na południu oraz Mitawskie na lewym brzegu Dźwiny. Wokół Starej Rygi, oddzielone od niej pasem plant i parków, a także dawną fosą, która stała się teraz Kanałem Miejskim, powstały kompleksy nowych gmachów reprezentacyjnych i nowe, zamożne dzielnice. Autorami koncepcji bulwarów byli architekci połowy XIX w.: Otto Dietze i Johann Daniel Felsko, ale najwięcej wniósł tu okres późniejszy o pół wieku, gdy potrafiono jeszcze pogodzić wielkość i rozmach nowoczesnych, opartych na stalowych szkieletach konstrukcji ze smakiem i poczuciem gustu, właściwym dawnym epokom.

Ryga. Ryskie bulwary przetrwały szczęśliwie nie tylko łotewską niepodległość w międzywojniu, gdy starannie pielęgnowano je i uzupełniano, ale również ponury okres sowiecki, kiedy co prawda zostały zaniedbane, ale nie zniszczone w imię panującej ideologii. Popularna na Łotwie anegdota głosi, ze zostawiono je w spokoju, bo radzieccy filmowcy chcieli tu kręcić sceny rozgrywające się w imperialistycznych metropoliach - Londynie i Paryżu. Dzisiaj Ryga już niczego nie musi udawać, zarazem otwarcie odwołując się do okresów największego rozkwitu w czasach końca carskiego imperium, jak również pełniąc role wielkomiejskiej stolicy małego, ale dumnego europejskiego państwa - Łotwy.

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku Miasta Marzeń Ryga. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie.