Helsinki Finlandia. Ciekawostki

Helsinki nie oferują turystom oszałamiających zabytków, ale uroda i żywiołowa atmosfera tego pięknego portowego miasta rekompensują ten brak z nawiązką.
Helsinki są jedną z najdalej na północ wysuniętych stolic świata. Podkreśla się, że leżą bardziej na północ niż przylądek Farewell na Grenlandii, południowa Syberia czy Alaska. Nie należy jednak spodziewać się fok, gór lodowych ani białych niedźwiedzi. W peryferyjnym zaciszu starego kontynentu rozkwitł urokliwy, uporządkowany ośrodek miejski, zamieszkany przez ludność stojącą na najwyższym w skali świata szczeblu rozwoju kulturalnego.

W Helsinkach pełno jest eleganckich sklepów, biur, banków, restauracji i kawiarni. Na bulwarach urządzono miłe deptaki i ścieżki rowerowe. Podzwaniają staromodne tramwaje, urzekają secesyjne kamienice, imponuje nawet dworzec kolejowy. Nie brak pomników, na których fińscy bohaterowie, zupełnie wyzbyci z patosu, wyglądają na utrudzonych służbą ojczyźnie (choć marszałek Mannerheim jedzie na koniu). Trudno oczekiwać zabytków, ale okazji do odczucia egzotyki Północy i delektowania się wysoką kulturą Finów będzie aż nadto.

Helsinki Finlandia. Położenie

Helsinki leżą na południu Finlandii, w środkowej części wybrzeża nad Zatoką Fińską, zarazem na Nizinie południowofińskiej, która jest najmniejszym, ale gospodarczo najważniejszych obszarem Finlandii. Ich centralną część stanowi postrzępiony półwysep Vironiemi, gdzie ulokował je w pierwszej połowie XVII w. szwedzki wielkorządca Finlandii Per Brahe. Późniejsze dzielnice, widziane z lotu ptaka, formują swoisty wachlarz, rozpięty wzdłuż wylotowych ulic i linii kolejowych, daleko w głąb kontynentalnej Finlandii. Teren wznosi się dość szybko, wiec niektóre części Helsinek, usytuowane nawet niedaleko morza, leżą juz na wysokości 62 m n.p.m., a przeciętna wynosi 46 m n. p. m. Helsinki rozciągają się także na okoliczne wyspy, na peryferiach powiązane z wybrzeżem przeprawami mostowymi i promowymi. Zabudowa Helsinek jest jednocześnie ciasna i poszatkowana.

Helsinki Finlandia. Z racji jasnych fasad klasycystycznego centrum Helsinki nazwano "białym miastem Północy", ale równie wiele jest w nich elementów ciemnych, zwłaszcza wyrastających wprost z gruntu granitowych form zwanych mutonami, stanowiących bardzo charakterystyczny element miejscowego krajobrazu. Helsinki sa nie tylko miastem portowym, ale wręcz morskim - Bałtyk wnika zatokami pomiędzy dzielnice śródmiejskie, wyłaniając się nieoczekiwanie w miejscach zdawałoby się od niego odległych. Daje to niezwykły efekt w ciemne noce, gdy światełka okien i latarni zwielokrotniają się w połyskującym lustrze wody i nie wiadomo, co jest rzeczywistością, a co tylko jej odbiciem. Inny ważny element pejzażu Helsinek stanowi zieleń, intensywna zarówno dzięki pozostawieniu obszernych fragmentów naturalnej tajgi (na obrzeżach), jak i pielęgnowaniu parków i ogrodów (w śródmieściu).

Helsinki Finlandia. Cztery porty

Helsinki to największe miasto Finlandii, jedno z trzech w Finlandii, które można uznać za naprawdę duże (obok Turku i Tampere). Pod wszystkimi względami należy im się miano stolicy, począwszy od rangi politycznej, poprzez naukową (uniwersytet, politechnika), komunikacyjną, kulturalną (teatry, opera), aż po przemysł, choć w fińskich warunkach jest on z reguły "ukryty". Helsinki specjalizują się w przemyśle metalowym i maszynowym (m. in. stocznie), natomiast we włókiennictwie czy przemyśle gumowym ustępują Tampere. Helsinki mają cztery wielkie przystanie, właściwie - cztery porty pełnomorskie: Południowy (najlepiej znany turystom, bo sąsiaduje z Kauppatori), Zachodni, Wschodni oraz Towarowy.

Helsinki Finlandia. Finowie i Szwedo-Finowie

Liczba mieszkańców Helsinek wynosi obecnie 555 tys., a w obrębie "trójmiasta" tworzonego z pobliskim Espoo oraz peryferyjna dzielnica Käpylä - 1,2 mln. Az 87,9% z nich posługuje się na co dzień językiem fińskim, a tylko 6,5% - miejscowa odmiana szwedzkiego, pomimo to oba języki są tak samo obecne na wszystkich napisach i znakach. Podział językowy nie przekłada się na samookreślenie etniczne - nie wszyscy mówiący na co dzień po szwedzku należą do mniejszości szwedzkiej (zresztą szwedzki używany w Helsinkach różni Sie od szwedzkiego będącego urzędowym językiem Szwecji). Najczęściej ludność szwedzkojezyczna nazywa się Szwedo-Finami - Finlandssvensk.

Helsinki Finlandia. Długie zimy i białe noce

Klimat jest chłodny, czemu trudno się specjalnie dziwić, zważywszy na "grenlandzką" szerokość geograficzną Helsinek, aczkolwiek nikogo nie dziwią powstające pod wpływem morza nagłe zimowe ocieplenia, dochodzące nawet do +5 st. C. Niemniej gruba pokrywa śnieżna utrzymuje się z reguły od października do marca, a lato trudno uznać za upalne. Generalnie obowiązuje zasada: "im krótsze noce, tym cieplejsze dni" - i na odwrót. Najlepiej ruszać zatem w drogę na przełomie czerwca i lipca, kiedy słonce w zasadzie w ogóle nie zachodzi, dając efekt zwany "białymi nocami".

Helsinki Finlandia. Przy zupełnie przejrzystym powietrzu wiszące nisko nad horyzontem północne słońce zaskakująco mocno świeci w twarz wędrowcowi. Dlatego nie powinno się zapominać o okularach słonecznych, zarówno latem, jak i zimą. W czasach, gdy jeszcze nie używano masowo szkła, w Laponii wytwarzano "okulary" z dwóch kawałków drewna, pomiędzy którymi pozostawiano tylko wąska, pozioma szczelinę. "Na północy zima jest jedyna prawdziwa pora roku. Wiosna, chociaż stanowi piękny początek, jest tylko zapowiedzią lata, lato jest złudzeniem, które z powodu kilku ciepłych dni, a najwyżej tygodni, ludzie gotowi są brać za rzeczywistość; jesień jest umieraniem: obietnice wiosny i iluzje lata wędrują do grobu. Zima natomiast jest jak najbardziej rzeczywistością. Śnieg, lód i mróz to część naszej natury. Zima nas nigdy nie zawodzi. Jej nadejście to pewnik" (Toivo Pekkanen, cytowany za Jerzym Fonkowiczem).

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku Miasta Marzeń Helsinki. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie .