Toskania. Livorno

Livorno, największy port i drugie co do wielkości miasto regionu, leży 20 km na południowy zachód od Pizy i jest stolicą prowincji obejmującej środkową część toskańskiego wybrzeża i Elbę.
Zbombardowane w czasie wojny przez aliantów, a obecnie zdominowane przez stocznię, hutę i rafinerię, dla turystów pozostaje miejscem przesiadki z pociągu na prom w drodze na Korsykę lub Sardynię. Ma jednak, o czym warto pamiętać, długą historię oraz malowniczą, choć niezbyt dużą i nieco zapuszczoną zabytkową dzielnicę. Na południe od Livorno aż po Piombino ciągnie się wybrzeże nazwane na potrzeby przemysłu turystycznego Costa degli Etruschi (Wybrzeże Etrusków), z kilkoma kurortami o lokalnym znaczeniu. Najbliższe dobre kąpielisko to Tirrenia, na północ od miasta, często, niestety, zatłoczone.

Livorno

Livorno zwało się w starożytności Portus Liburni. Od 1421 r. należało do Florencji. Większego znaczenia nabrało w XVI w. za sprawą książąt Toskanii, którzy uczynili z niego główny port swojego państwa. W 1577 r. Livorno otrzymało prawa miejskie, a w następnym stuleciu -szeroką autonomię, mającą sprzyjać rozwojowi portu. Prócz toskańskich katolików w mieście zaczęli się osiedlać Żydzi, Grecy, muzułmanie i protestanci z Anglii i Niderlandów. Wkrótce Livorno zdystansowało Genuę, zajmując czołową pozycję w handlu śródziemnomorskim.

Wejścia do portu w Livorno strzeże Fortezza Vecchia. Twierdza o surowych ceglanych murach, została wzniesiona na rozkaz kardynała Giulia de'Medici w 1521 r. na miejscu wcześniejszych budowli: strażnicy z 1377 r. i wieży postawionej przez hrabiów Toskanii w IX w. (obie przetrwały we fragmentach). Przy nabrzeżu główną atrakcją jest intrygujący pomnik Quatro Mori, z czterema zakutymi w łańcuchy Maurami u stóp księcia Toskanii Ferdynanda I. Była to aluzja do rozprawienia się przez Medyceusza z muzułmańskimi korsarzami, nieszczera, bo port w Livorno chętnie przyjmował wyładowane towarem statki, i to bez względu na ich banderę. Za nabrzeżem rozciąga się centro, otoczone pierścieniem kanałów. Przy Piazza Grande, wśród nowej zabudowy stoi zrekonstruowana po wojnie katedra. Najciekawsza część miasta to położony bardziej na północ, pocięty krętymi kanałami kwartał zwany Venezia. Stoi tu duży nieukończony kościół Dominikanów z XVIII w. oraz Fortezza Nuova - opasana fosą twierdza budowana przez Medyceuszy od 1590 r. (obecnie park). Pomimo rzucającego się w oczy zaniedbania ze względu na specyficzny urok Venezia zasługuje choćby na krótki spacer.