Na majówkę: Słowacja. Tatry Wysokie i Szczyrbskie Jezioro

Tatry Wysokie stanowią prawdziwą esencję alpejskich pejzaży i przyrody.
Monumentalny granitowy masyw piętrzący się nad Kotliną Popradzką jest jedyną grupą alpejską w Karpatach i najmniejszym pasmem alpejskim w Europie. Tatry Wysokie (Vysoké Tatry) o powierzchni 341 km2 (na terytorium Słowacji 260 km2) stanowią prawdziwą esencję alpejskich pejzaży i przyrody. Doskonała infrastruktura przyciąga wielu turystów, choć wędrówki bywają niebezpieczne: obok świetnych dróg, licznych hoteli, restauracji, wyciągów i szlaków, są również symboliczne cmentarze tych, których zabrały góry.

Słowacja. Tatry Wysokie

Dramatyzm tatrzańskich krajobrazów potęguje różnica wysokości między szczytami a południowymi kotlinami, wynosząca nawet 2 tys. metrów. Aż 25 tatrzańskich wierchów przekracza 2500 m n.p.m.

Całe pasmo tworzy mniej więcej tysiąc rozmaitych szczytów, turni, baszt i kop. Wśród piątki najwyższych: Gerlach, Pośredni Gerlach (Gerlachovska veža, 2642 m n.p.m.), łomnica (2632 m n.p.m.), Lodowy Szczyt (2611 m n.p.m.), Durny Szczyt (2623 m n.p.m.) nie ma naszych Rysów (2499 m n.p.m.), które nie mieszczą się nawet w pierwszej dziesiątce.

Istotnym elementem tatrzańskiego pejzażu są jeziora polodowcowe, z których największe to Wielki Staw Hińczowy (20,08 ha) a najbardziej znane Jezioro Szczyrbskie (Štrbské pleso, 19,76 ha).

Tatry przez wieki były ziemią niczyją, krainą, gdzie nie docierali poborcy podatkowi, a ludzie żyli w symbiozie z naturą i być może dlatego przetrwały w słowackiej świadomości narodowej jako symbol wolności.

Słowacja. Miasto Wysokie Tatry

Na terytorium słowackiej części Wysokich Tatr utworzono nietypowe miasto, obejmujące 15 podtatrzańskich miejscowości. Wszystkie są ośrodkami turystyki i rekreacji (niektóre również kurortami), wszystkie też muszą umiejętnie łączyć sprzeczne interesy człowieka i natury.

Słowacja. Szczyrbskie Jezioro

Szczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso) - najwyżej położona osada tatrzańska (1335 m n.p.m.) - zajmuje morenę wokół jeziora o tej samej nazwie (ortografia słowacka rozróżnia w pisowni nazwę miejscowości od nazwy jeziora: miasto nazywa się Štrbské Pleso, jezioro - Štrbské pleso). W 1872 r. ówczesny właściciel jeziora József Szentiványi wzniósł na południowo-zachodnim brzegu pierwsze schronisko dla turystów, a do końca XIX w. dalszych 15 obiektów sanatoryjnych. W 1896 r. zbudowano kolejkę zębatą ze Szczyrby do Szczyrbskiego (4740 m, różnica wzniesień 421 m), która działa do dziś. W 1900 r. staraniem Karola Móryego utworzone zostało niewielkie sztuczne Nové Štrbské pleso (Nowe Szczyrbskie Jezioro; ponad 2 ha powierzchni i 9 m głębokości), przy którym powstała osada o tej samej nazwie (i różnej pisowni). Znajdują się tam m.in. dobre hotele Banik i Litwor. W 1906 r. spółka Wagon Lits z Brukseli wybudowała dalszy zespół sanatoriów (leczono w nich gruŹlicę i astmę) - stoją nad jeziorem jako domy zdrojowe Hviezdoslav i Kriváo. Dzisiejszy wizerunek z wielkimi kanciastymi hotelami i skocznią narciarską miejscowość zawdzięcza narciarskim Mistrzostwom Świata z 1970 r.

Słowacja. Wycieczki ze Szczyrbskiego Jeziora

Przez osadę przebiega Magistrala Tatrzańska - na zachód w kierunku Doliny Ważeckiej (1 godz. 15 min), gdzie łączy się z niebieskim szlakiem na Krywań, a na wschód w kierunku Siodełka i Starego Smokowca (7 godz.). Najmniej forsowną wycieczką jest spacer wokół jeziora (45 min). Do niezbyt trudnych (a bardzo atrakcyjnych) należą również wyprawy do miejsc, takich jak: malowniczy Popradzki Staw (szlak czerwony; 1 godz. 10 min), przy którym stoi schronisko (ok. 500 m od niego widać kapliczkę otoczoną malowanymi krzyżami - symboliczny cmentarz ofiar gór), wodospad Skok (Vodopád Skok; szlak żółty; 1,5 godz.) i Trzy źródła (Tri Studnieky; szlaki czerwony i zielony; 2,5 godz.) pod Krywaniem.

Nieco trudniejsze są wycieczki Doliną Mięguszowiecką nad Wielki Hińczowy Staw (Ve3ké Hincovo pleso; szlaki czerwony i niebieski; 2,5 godz.) lub jeszcze dalej, na Wyżnią Koprową Przełęcz (1,5 godz.).

Bardziej zaawansowani turyści mogą pokusić się o zdobycie szczytów: Krywań (szlaki czerwony i niebieski; 3 godz. 20 min), Rysy (szlaki czerwony, niebieski i czerwony; 4 godz. 20 min, miejscami łańcuchy i ekspozycja; pod szczytem schronisko z atmosferą), Koprowy Wierch (Koprovský štit; szlaki czerwony, niebieski i czerwony; 4 godz. 15 min; wspaniałe widoki na doliny i jeziora górskie) lub Bystry Przechód (Bystré sedlo; szlak żółty; 3 godz. 20 min). Zimą, która trwa tu dość długo (Szczyrbskie Jezioro zamarza ok. 25 listopada na 155 dni) osada staje się ruchliwym atrakcyjnym ośrodkiem narciarskim.

Słowacja. Wysokie Tatry - informacje praktyczne

Wysokie Tatry - komunikacja

Z Polski najłatwiej dojechać w słowackie Tatry od wschodu, przez przejście graniczne Łysa Polana koło Zakopanego (ok. 30 km). Z Chochołowa lub Chyżnego prowadzi nieco dalsza droga przez Liptowski Mikulasz i Pribylinę. Środkiem kotliny u podnóża Tatr biegnie trasa E50 łącząca Poprad z Liptowskim Mikulaszem (40 km). Na sporym odcinku wybudowano już autostradę, wzdłuż której biegnie droga nr 18. Równolegle do nich, pod samymi Tatrami wiedzie dodatkowo lokalna szosa nr 537.

Wzdłuż niej zbudowano tory tatrzańskiej kolejki elektrycznej. Rolę centrum komunikacyjnego Tatr pełni Poprad, przez który przebiega główna magistrala kolejowa Słowacji (z Bratysławy przez Żylinę do Koszyc). Z Popradu wyrusza tatrzański tramwaj TEŽ (tatranská elektrická železnica), jeżdżący regularnie i często między Popradem, Starym Smokowcem i Szczyrbskim Jeziorem oraz Tatrzańską łomnicą. Ze Štrby do Szczyrbskiego Jeziora kursuje oryginalna kolejka zębata (ozubnicová železnica).

Autobusy dalekobieżne łączą Poprad z wszystkimi większymi miastami Słowacji. Z Bratysławy kursują regularnie autobusy do Tatrzańskiej łomnicy przez Stary Smokowiec, który ma połączenia z polską łysą Polaną.W pobliżu Popradu znajduje się międzynarodowe lotnisko Poprad-Tatry mające połączenia z większymi miastami Europy.

Wysokie Tatry - Orientacja

Miasto Wysokie Tatry ciągnie się od Tatrzańskiej Kotliny na wschodzie po Podbańską na zachodzie. Odległość między nimi wynosi ok. 45 km. Śródmieście tego niezwykłego ośrodka stanowią Smokowce: Stary i Nowy, w których skupia się większość miejskich instytucji. Inne większe ośrodki turystyczne to Szczyrbskie Jezioro i Tatrzańska łomnica, gdzie są apteki, urzędy pocztowe i banki. Bankomaty można znaleŹć w Szczyrbskim Jeziorze (budynek dworca kolejowego), Starym Smokowcu (Dom služieb) i Tatrzańskiej łomnicy (hotel Renomal).

Uwaga: w mieście Wysokie Tatry ulice nie mają nazw, więc warto w biurze informacji turystycznej zaopatrzyć się w dobre plany.