Polskie skarby. Zamość i Roztocze

Zamość to bez dwóch zdań jedno z najładniejszych polskich miast. Gdy dodać do niego sąsiedztwo Roztocza, pięknej, a przy tym nieco dzikiej krainy o nieskażonej przyrodzie, mrocznych lasach, przejrzystych rzekach i niecodziennej architekturze, trzeba postawić sobie pytanie: czemu mnie tam jeszcze nie było?!
Zamość to architektoniczna perła Kresów leżąca na wschodnich krańcach Polski, około 90 km od stolicy regionu - Lublina. To jedno z piękniejszych polskich miast, z rozmysłem zaplanowane przez włoskiego architekta, Bernardo Morando, na życzenie kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. To właśnie od założyciela miasta Zamość wziął swoją nazwę. Zamość miał być miastem idealnym - twierdzą chroniącą włości możnego rodu Zamoyskich.

Wzniesione miasto, Zamość, nazywane Padwą Północy, okazało się być arcydziełem polskiego renesansu (Zamość w 1992 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO).

Dziś stare miasto w Zamościu, zamknięte niegdyś systemem bastionów, nadal prezentuje się wybornie. Obwarowania i katedra są odnawiane, jednak i pozostałe zabytki oraz cała zabudowa wyglądają przepięknie. Uwagę przykuwa zwłaszcza Rynek Wielki z okazałym manierystycznym ratuszem i wachlarzowymi schodami. To niewątpliwy symbol Zamościa. Obok, również w pierzei północnej, stoją kamienice Ormiańskie (Muzeum Zamojskie, ul. Ormiańska 26) - pięknie zdobione domy z attykami.

Wokół Rynku Wielkiego i pobliskiego Rynku Solnego ulokowało się wiele ciekawych kamienic, pamiętających minione wieki. Jedną z nich jest bogato zdobiony dawny "Dom Rabina" (ul. L.Zamenhofa). Co ciekawe, w żadnym innym mieście nie spotkałam tylu kamienic z podcieniami, tworzących niezwykle malowniczy widok.

Przy uliczkach odchodzących od Rynku Solnego zachowały się inne pamiątki kultury żydowskiej prócz Domu Rabina - efektowna Synagoga (ul. L. Zamenhofa/ul. Bazyliańska) oraz mykwa - dawna łaźnia (ul. L. Zamenhofa).

Jednym z cenniejszych zabytków Zamościa jest Katedra Zmartwychwstania Pańskiego i św. Tomasza Apostoła (ul. Kolegiacka) - renesansowa bazylika, dawna kolegiata. Aktualnie otulona jest szczelnie rusztowaniami, gdyż przywracany jest jej pierwotny charakter. Z pewnością po zakończonym remoncie będzie wspaniałym obiektem. Wnętrze świątyni jest dostępne do zwiedzania.

Niegdyś Zamość stanowił miasto-twierdzę. Niestety w roku 1866 większość umocnień zostało wysadzonych przez rosyjskiego zaborcę. Ostał się tylko bastion VII z fragmentem murów oraz dwa nadszańce (ul. W. Łukasińskiego). Obiekt udostępniony jest do zwiedzania.

Roztocze

Niewątpliwym atutem Zamościa jest sąsiedztwo Roztocza - pięknej, a przy tym nieco dzikiej krainy o nieskażonej przyrodzie, mrocznych lasach, przejrzystych rzekach i niecodziennej architekturze nasyconej elementami kultury wschodniej.

Serce Roztocza stanowi Zwierzyniec z zabytkową świątynią na wodzie. To tutaj rozpoczyna się wiele szlaków turystycznych prowadzących w głąb roztoczańskich lasów i unikatowych atrakcji przyrodniczych.

Zagroda Guciów

Ja chciałabym jednak szczególnie polecić niezwykle ciekawą, aczkolwiek niezbyt popularną atrakcję. W Zwierzyńcu, podążając za znakiem na południowy-wschód, dotrzemy do Guciowa - maleńkiej miejscowości z prywatną zagrodą przypominającą mały Skansen (Guciów 19). To niezwykle urokliwe, magiczne miejsce, w którym czas naprawdę się zatrzymał. Można tu zjeść i napić się tak, jak to było w XIX i XX wieku, kiedy prąd nie był dobrem powszechnym. Tutejsza Gospoda nazywana jest "kulinarnym skansenem".

W Zagrodzie zobaczyć można klimatyczną chałupę i stodołę z oryginalnym wyposażeniem oraz posłuchać ciekawych opowieści gospodarza o przeszłości tego miejsca. Zasięgniecie tu też wiedzy na temat całego Roztocza.

Szlak Szumów

Kierując się jeszcze dalej na południe wjeżdżamy do Suśca, zacisznej wioski, z której pochodzi reżyser słynnej trylogii "sąsiedzkiej" ("Sami Swoi", "Nie ma mocnych" i "Kochaj albo rzuć"). Dlatego też przy wjeździe do Suśca stanął pomnik Kargula i Pawlaka. Cel naszej podróży znajduje się jeszcze kawałek dalej, we wsi Rybnica.

W Rybnicy rozpoczyna się Szlak Szumów, tzw. Szumy - niebieski szlak Susiec - Rebizanty, prowadzący przez rezerwat Nad Tanwią. Szlak wiedzie leśną ścieżką wzdłuż wijącej się Tanwi, na której powstało kilkadziesiąt niewysokich kaskad tworzących niezwykle malowniczy widok. Kaskady te oglądać można na długości około 1 km, po czym wraca się zwykle tą samą trasą.

Wycieczkę można zakończyć ponownie w Zamościu, z zaplanowanym tu noclegiem, by zobaczyć to miasto w pięknej popołudniowej poświacie słonecznej i jeszcze później, przy zapalonych latarniach miejskich. Niezapomniany widok

Przydatne informacje:

Zagroda Guciów

Guciów 19, Zwierzyniec

tel. 84/ 660-89-00

guciow@guciow.pl

http://guciow.pl