Najlepsze w Polsce: S這wi雟ki Park Narodowy - ruchome wydmy w okolicach κby

Czy mo積a by jednocze郾ie nad morzem, na pustyni, nad jeziorem i po鈔鏚 bagien? Oczywi軼ie - w S這wi雟kim Parku Narodowym

Przez setki lat ludzie, którzy osiedlali si na nadba速yckiej mierzei po這穎nej mi璠zy dzisiejszymi miejscowo軼iami κba i Rowy, próbowali wygra wojn z piaskiem i wiatrem. Przy sztormowej pogodzie, która nad Ba速ykiem nie jest czym niezwyk造m, tutejsze wydmy przesuwaj si z pr璠ko軼i 10 metrów rocznie, niszcz帷 wszystko, co napotkaj na swojej drodze. Zasypuj wsie, wyrywaj drzewa z korzeniami.

Od kilkudziesi璚iu lat z przyrod nikt nie walczy - ochron nad mierzej i okolicami przej掖 S這wi雟ki Park Narodowy. Obejmuje 19 tysi璚y hektarów jezior, lasów, bagien i wydm. Ro郾ie tu 860 tysi璚y gatunków ro郵in (np. chroniony wrzosiec bagienny i malina moroszka, relikt epoki polodowcowej), 篡je 250 gatunków ptaków (m.in. orze bielik). Od lat 70. park jest na li軼ie 安iatowych Rezerwatów Biosfery UNESCO.

Najwi瘯sza atrakcja parku to rozleg貫 ruchome wydmy tworz帷e niesamowit, zmienn sceneri. Pierwotna mierzeja zacz窸a si kszta速owa oko這 5 tysi璚y lat temu. 500-600 lat temu tutejszy krajobraz zacz掖 si zmienia pod wp造wem dzia豉lno軼i cz這wieka. W lasach, które porasta造 morski brzeg, mieszka鎍y budowali chaty i wypasali zwierz皻a. W miejsca, gdzie drzewostan by s豉bszy, natychmiast wdziera si piasek. Miejscowo軼i R帳ka, Kluki, ㄠczki czy Czo逍ino, znajduj帷e si na terenie S這wi雟kiego Parku Narodowego, to dawne osady rybackie. Po wielu innych nie ma dzisiaj jednak 郵adu.

- Zosta造 przysypane przez przesuwaj帷e si piaski - mówi Beata Sobocka, specjalista ds. edukacji S這wi雟kiego Parku Narodowego. - Wiej帷e z pó軟ocnego zachodu wiatry powoduj, 瞠 mierzeja przesuwa si w kierunku po逝dniowo-wschodnim i wkracza do jeziora κbsko. Czasem spod piasku wy豉niaj si fragmenty ró積ych obiektów, np. poniemieckiej szko造 szybowcowej czy sza豉su pasterskiego.

Piasek zaczyna si przemieszcza ju przy wietrze wiej帷ym z pr璠ko軼i 5 metrów na sekund. Najwi瘯sze zmiany w krajobrazie nast瘼uj jesieni i zim, podczas sztormowej pogody. Jeszcze w XIX wieku niemieccy le郾icy próbowali zalesi wydmy, licz帷 na to, 瞠 teren ten uda si wykorzysta gospodarczo. Piasek i wiatr wygra造 jednak z cz這wiekiem.

Spod bramy S這wi雟kiego Parku Narodowego (w miejscowo軼i R帳ka) na wydmy wiedzie siedmiokilometrowy szlak. Mo積a go pokona pieszo, na rowerze (na miejscu jest wypo篡czalnia) lub kolejk - meleksem. Najwy窺ze wzniesienie w tej okolicy to ㄠcka Górka (42 metry wysoko軼i), z której wierzcho趾a roztacza si pustynny krajobraz. Wspinaczka na szczyt wydmowej góry po osuwaj帷ym si piasku to prawdziwe wyzwanie. Tury軼i musz pami皻a, 瞠 po wydmach mo積a si porusza tylko wyznaczonymi szlakami.

Jeziora zajmuj prawie jedn trzeci powierzchni parku. Dwa najwi瘯sze z nich to jezioro κbsko (trzecie co do wielko軼i w Polsce, po 好iardwach i Mamrach) i Gardno. κbsko by這 kiedy cz窷ci zatoki, ale zosta這 odci皻e od morza przez tworz帷 si mierzej.

- By這 to oko這 pi璚iu tysi璚y lat temu - u軼i郵a Beata Sobocka. - Kiedy za jezioro przymorskie uwa瘸no równie jezioro Gardno. W 鈍ietle najnowszych bada naukowych jest ono tworem polodowcowym, czyli dawn równin torfow zalan wod.

Zatok jeziora Gardno tworzy造 kiedy dwa mniejsze jeziora parku - Do貪ie Wielkie i Do貪ie Ma貫. W samodzielne zbiorniki przekszta販i造 si, gdy odgrodzi造 je ruchome wydmy.

Swoj wersj procesów przyrodniczych tu zachodz帷ych maj Kaszubi. Twierdz, 瞠 w okolicach tych mo積a by這 niegdy spotka stolema, z這郵iwego olbrzyma, który szkodzi ludziom. Zdesperowani mieszka鎍y tych ziem postanowili si go pozby podpalaj帷 las, w którym mieszka. Stolem z zemsty pozrywa nadmorskie wydmy tak, 瞠 morze wdar這 si w g陰b l康u.

S這wi雟ki Park Narodowy porastaj sosnowe bory. Wyprawa przez las to prawdziwa przygoda, 軼ie磬a momentami jest nie szersza od opony rowerowej, a w niektórych miejscach mokry torf zamienia si w bagno. W niektórych nad mokrad貫m przerzucone s drewniane mostki.

Jeden ze szlaków turystycznych wiedzie przez Kluki, wie-skansen, w której jeszcze w latach 60. 篡li S這wi鎍y (wi璚ej o Klukach - 10 sierpnia). Kto zm璚zy si wycieczk przez krain wody, wiatru i piasku, mo瞠 odpocz望 w Czo逍inie, gdzie w odrestaurowanym przedwojennym budynku ratowników morskich, nieopodal dzikiej pla篡, czekaj na turystów rybne przysmaki.