Polskie Tatry i Podhale. Top 5 miejsc, które trzeba odwiedzić

Planujesz wakacje w polskich górach? Oto kilka miejsc, które musisz odwiedzić podczas wizyty w Tatrach.

Morskie Oko. Morskie Oko to według wielu turystów najpiękniejszy staw tatrzański. Położony jest w górnej części Doliny Rybiego Potoku. To także drugi, obok Giewontu, symbol polskich Tatr. Niegdyś wierzono, że ma podziemne połączenie z morzem - stąd jego nazwa. Nawet niezbyt wytrawni piechurzy są w stanie do niego dojść. Morskie Oko. Morskie Oko to według wielu turystów najpiękniejszy staw tatrzański. Położony jest w górnej części Doliny Rybiego Potoku. To także drugi, obok Giewontu, symbol polskich Tatr. Niegdyś wierzono, że ma podziemne połączenie z morzem - stąd jego nazwa. Nawet niezbyt wytrawni piechurzy są w stanie do niego dojść. Morskie Oko/Fot. Shutterstock

Morskie Oko

Według wielu turystów najpiękniejszy staw tatrzański, położony w górnej części  Doliny Rybiego Potoku, poniżej  Czarnego Stawu pod Rysami, w karze polodowcowym u stóp masywów Cubryny,  Mięguszowieckich Szczytów i Żabiej Grani. To także drugi, obok  Giewontu, symbol polskich Tatr, od dawna obecny w kulturze polskiej (twórczość Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Jana Kasprowicza, Leona Wyczółkowskiego i in.). Już w 1. połowie XIX w. turyści bywali tu (jak na realia tamtych czasów) masowo; dziś także miejsce to przeżywa w sezonie prawdziwe oblężenie.

Tafla Morskiego Oka leży na wysokości 1395 m n.p.m. Jest to największy staw tatrzański (ok. 35 ha), także jeden z najgłębszych (blisko 51 m). Jego cechą charakterystyczną jest naturalne zarybienie (pstrąg; z obecnością ryb wiąże się pierwotna nazwa jeziora - Rybi Staw, nazwę Morskie Oko spopularyzowali turyści w XIX w.). Staw przez kilka miesięcy w roku jest zamarznięty, a woda w jego najgłębszej części podlega bardzo słabemu mieszaniu (utrzymuje się tu stała temperatura na poziomie ok. 4°C, wyżej leżą cieplejsze warstwy). Na morenie czołowej zamykającej misę jeziora stoi zbudowane w latach 1907-08 schronisko PTTK "Morskie Oko", noszące imię Stanisława Staszica (jednego z pierwszych badaczy stawu). Morskie Oko można obejść dookoła korzystając z czerwonego szlaku turystycznego (ok. 30 min).

Schronisko PTTK "Morskie Oko"

Schronisko nad Morskim Okiem, noszące imię Stanisława Staszica, jest jedną z najbardziej popularnych tatrzańskich baz noclegowych. Bywają tu zarówno "niedzielni" turyści, jak i taternicy. Znajduje się ono w górnej części Doliny Rybiego Potoku; zbudowane zostało na morenie czołowej zamykającej kocioł Morskiego Oka, na wysokości 1410 m n.p.m. Pierwszy schron turystyczny w tym rejonie został wzniesiony już w latach 20. XIX wieku (inicjatorem jego powstania był właściciel okolicznych dóbr Emanuel Homolasc), jednak spłonął on w niespełna 40 lat później. W roku 1874 Towarzystwo Tatrzańskie wzniosło kolejne schronisko, modernizowane przez kolejne lata. Pod koniec XIX wieku postawiono obok niego wozownię. W październiku 1898 r. starszy budynek strawił pożar, zaś dawna wozownia od tamtej feralnej nocy aż do dziś pełni funkcję schroniska o zaszczytnym tytule najstarszego istniejącego w polskich Tatrach ("Stare Schronisko", w 1976 r. wpisane na listę zabytków). "Nowe Schronisko" - drewniane, w stylu zakopiańskim, także mające status zabytku - wzniesiono obok w 1908 r. W latach 1988-92 przeprowadzono remont i modernizację całego kompleksu, oczywiście w zakresie dopuszczalnym w przypadku obiektów o wartości historycznej.

Do schroniska dochodzi kilka szlaków: długodystansowy szlak z Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę, Waksmundzką Polanę, Polanę pod Wołoszynem i rejon Wodogrzmotów Mickiewicza, wyprowadzający na Rysy (korzystając z jego odnogi można obejść dookoła Morskie Oko), dwa szlaki z Doliny Pięciu Stawów Polskich - niebieski przez Świstówkę Roztocką i żółty przez Szpiglasową Przełęcz, a także ścieżka dydaktyczna z    Palenicy Białczańskiej.

Schronisko PTTK "Morskie Oko", tel.: 18 2077609 lub 602260757 (9.00-21.00), http://www.schroniskomorskieoko.pl. Nowe Schronisko: 35 miejsc (trójki, czwórki, piątki, szóstki; łóżka z pościelą), Stare Schronisko: 45 miejsc (sale wieloosobowe, konieczny własny śpiwór). Ceny: w zależności od sezonu i rodzaju sezonu w "Nowym Schronisku" 37-49 zł, w "Starym Schronisku" 27-39 zł. Warto rezerwować miejsca z dużym wyprzedzeniem! Na miejscu gastronomia i sezonowy bar, kuchnia turystyczna, przechowalnia sprzetu turystycznego, prysznice. Dyżurka TOPR-u.

Polska. Najpiękniejsze doliny w Tatrach

Hotele w Tatrach

tatry, góry, czarny staw, rysy tatry, góry, czarny staw, rysy Makarczuk/CC/Wikimedia

Czarny Staw pod Rysami

Czarny Staw pod Rysami to trzecie co do powierzchni, a drugie pod względem głębokości jezioro górskie w Tatrach. Jest jednym z najbardziej typowych jezior karowych, to znaczy takich, które powstały w kotle wyżłobionym przez lodowiec powyżej progu. Jezioro leży na wysokości ok. 1580 m n.p.m. (poziom lustra wody), ma prawie idealnie kolisty kształt, a największą głębokość (76 m) osiąga bliżej południowo-wschodniego brzegu, a więc w miejscu, gdzie masy lodu napierały najsilniej. Sam próg ma zaokrąglony przekrój, wyraźnie widoczny w niezarośniętych miejscach. Niska zawartość substancji odżywczych rozpuszczonych w wodzie powoduje, że w stawie nie ma warunków dla wegetacji ryb. Woda ma niesamowitą przezroczystość - widoczność sięga 16-18 m. Słynny himalaista i jeden z najlepszych znawców Kaukazu, Mór Déchy, stwierdził, że widok z brzegu jeziora to "najpiękniejsza sceneria jeziorna w całych Tatrach". W nazewnictwie jezior tatrzańskich kolor czarny jest najpopularniejszy (w całych Tatrach znajduje się aż dziewięć "czarnych" stawów), dlatego używanie dodatkowego określenia "pod Rysami" w nazwie Czarnego Stawu jest celowe, chociaż nie występuje w oryginalnej nazwie góralskiej.
Dojście do stawu: czerwonym szlakiem od schroniska nad Morskim Okiem - ok. 45 min. Przy stawie znajduje się rozstaj szlaków - czerwonym można iść dalej na Rysy, zielonym zaś - na Kazalnicę i Przełęcz pod Chłopkiem.

Polska na wakacje - 10 propozycji innych niż morze i góry

Hotele w Tatrach

Polska Południowa, Tatry, Gubałówka. Gubałówka to szczyt w Zakopanem o wysokości ok.1200 m n.p.m. Z Gubałówki roztacza się wspaniała panorama miasta, dlatego też miejsce to jest jedną z jego głównych atrakcji. Na szczyt wiedzie szlak, ale popularnością cieszą się wycieczki koleją linowo-terenową. Na Gubałówce znajdują się parki rozrywki dla dzieci, liczne kawiarnie i karczmy. Polska Południowa, Tatry, Gubałówka. Gubałówka to szczyt w Zakopanem o wysokości ok.1200 m n.p.m. Z Gubałówki roztacza się wspaniała panorama miasta, dlatego też miejsce to jest jedną z jego głównych atrakcji. Na szczyt wiedzie szlak, ale popularnością cieszą się wycieczki koleją linowo-terenową. Na Gubałówce znajdują się parki rozrywki dla dzieci, liczne kawiarnie i karczmy. Marek Podmokły /Agencja Gazeta

Gubałówka

Kulminacja Pasma Gubałowskiego (1126 m n.p.m.), górująca od północy nad  Zakopanem. Po jej południowej stronie leżą wsie Nowe Bystre i Ząb. Ma postać wydłużonego, wyrównanego wału, zbudowana jest ze skał osadowych (flisz podhalański). Pod sam grzbiet podchodzą pola, łąki, zagajniki i rozproszone zabudowania.

Gubałówka jest najbardziej znanym szczytem Skalnego Podhala, tłumnie odwiedzanym przez turystów (a właściwie spacerowiczów, wczasowiczów i kuracjuszy). Wszystkich ich przyciąga tu wspaniała, "klasyczna" panorama Tatr. Ma ona, prócz wielkich walorów estetycznych, niekwestionowane znaczenie dydaktyczne - pozwala dostrzec zróżnicowanie rzeźby i budowy geologicznej masywu tatrzańskiego oraz piętrowość roślinną zaznaczającą się na jego północnych stokach. W dole w całej okazałości widać Zakopane (prezentujące się stąd niezbyt korzystnie), a nad nim zalesione regle, za którymi wznosi się majestatyczny Giewont. Na prawo od niego, w tle, widnieją Czerwone Wierchy i dalsze szczyty Tatr Zachodnich, zakończone stożkiem Osobitej. Na lewo od Giewontu łatwo rozpoznamy Kasprowy Wierch, dalej widać Świnicę, poszarpany łańcuch Tatr Wysokich i wapienny masyw Tatr Bielskich.

Na wierzchołek Gubałówki można dostać się na dwa sposoby - korzystając z kolejki szynowej, albo wędrując pieszo czarnym szlakiem (ok. 1 godz.). Kolej linowo-terenowa na Gubałówkę jest jedną z największych atrakcji Zakopanego. Została zbudowana w 1938 roku, jako jedna z inwestycji przed mistrzostwami FIS. Zmodernizowana w 2001 roku, jest w tej chwili najnowocześniejszą tego typu w Polsce. Długość trasy wynosi ok. 1300 m, różnica wzniesień - prawie 300 m.

Na Gubałówce znajdują się sklepy z pamiątkami, restauracja, całoroczny tor saneczkowy, a w zimie - trasa narciarska (w ostatnich latach zamknięta, ze względu na spór z właścicielami działek, przez które przebiega). Grzbietem biegnie spacerowy Szlak Papieski, którym dojść można na  Butorowski Wierch (1160 m n.p.m).

Polskie Tatry. Wspinaczka na szczyty

Hotele w Tatrach

Dolina Kościeliska, Tatry / Fot. Marek Podmok?y /AG Dolina Kościeliska, Tatry / Fot. Marek Podmok?y /AG Dolina Kościeliska, Tatry / Fot. Marek Podmok?y /AG

Dolina Kościeliska

Dolina walna o długości 9 km, przez wielu turystów uznawana za najpiękniejszą w Tatrach Zachodnich. Malownicze polany, monumentalne skały, urozmaicona przyroda oraz niepowtarzalne krajobrazy powodują, że jest to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Tatrach. Dolina posiada trzy główne odgałęzienia - doliny Pyszniańską, Tomanową i Miętusią oraz szereg mniejszych odnóg, w tym niezwykle atrakcyjny, częściowo dostępny turystycznie Wąwóz Kraków.

Różnorodność przyrodniczą (w tym florystyczną i faunistyczną) Dolina Kościeliska zawdzięcza urozmaiconej budowie geologicznej i różnej prowieniencji kształtującej jej krajobraz zjawisk. Dolna i środkowa część doliny zbudowana jest ze skał osadowych wchodzących w skład kilku formacji geologicznych (licząc od północy: wapieni i zlepieńców eoceńskich, płaszczowiny kriżniańskiej, płaszczowiny Czerwonych Wierchów i autochtonicznej serii wierchowej), górna zaś (grzbiet pomiędzy masywem Ornaku a Tomanowym Wierchem Polskim) z granitów i skał metamorficznych. Część doliny rozciągająca się mniej więcej powyżej wylotu Doliny Smytniej była zlodowacona, niżej uformowały ją erozja rzeczna Kościeliskiego Potoku i zjawiska krasowe. Dzięki takiemu układowi czynników, w dolnej (a zwłaszcza środkowej) części doliny znajdują się liczne wapienne urwiska, turnie, skaliste zwężenia doliny (bramy - Kantaka, Kraszewskiego i Raptawicka) oraz jaskinie. Najwyższe piętra posiadają charakter wysokogórski (chociaż nie alpejski) - dominują tu rozległe odkryte grzbiety i zarastające hale, urozmaicone płatami kosodrzewiny i skałkami. Powyżej niewielkich kotłów polodowcowych stoki pocięte są stromymi żlebami.

Już pod koniec XV w. w Dolinie Kościeliskiej wydobywano srebro i miedź, zaś na przełomie XVIII i XIX w. znajdowała się tu huta, przerabiająca rudy żelaza i metali kolorowych; działała nawet karczma. Pamiątką po dawnej fabryce jest ufundowana (wbrew nazwie) przez górników Kapliczka Zbójnicka. -Legenda mówi, że kapliczka stoi na miejscu kościółka, od którego pochodzi nazwa zarówno polany, jak i całej doliny. Bardzo wcześnie, bo już w 2. poł. XVIII w., pojawili się w dolinie turyści.
Dnem doliny biegnie zielony szlak turystyczny, łączący Kiry ze schroniskiem PTTK na Hali Ornak, przechodzący następnie przez Dolinę Tomanową. Odchodzące od niego liczne szlaki boczne umożliwiają obejrzenie najciekawszych miejsc w dolinie.

Zwiedzając Dolinę Kościelską warto odbyć wycieczki do Wąwozu Kraków i Smoczej Jamy, jaskiń   Mroźnej, Mylnej i Raptawickiej, wybrać się na rozległą wysokogórską Polanę na Stołach (1360 m n.p.m.) - wartą zobaczenia ze względu na stojące na niej zabytkowe szałasy i piękne widoki, lub podejść do Lodowego Źródła - jednego z najładniejszych tatrzańskich wywierzysk. Warto zobaczyć również Kirę Miętusią - przepiękną polanę, wczesną wiosną zasypaną krokusami. Na polanie prowadzony jest wypas kulturowy - w szałasie można kupić oscypki, żętycę (serwatkę z mleka owczego) i bundz (owczy ser). Będąc w schronisku na Hali Ornak warto wybrać się nad  Smreczyński Staw.

Polska na weekend. Beskidy - Żywiec i okolice

Hotele w Tatrach

kasprowy wierch, polska, tatry, góry kasprowy wierch, polska, tatry, góry Fot. Marek Podmokły / Agencja Gazeta

Kasprowy Wierch

Szczyt (1987 m n.p.m.) położony w granicznym grzbiecie Tatr, górujący nad najwyższymi piętrami dolin Bystrej, Gąsienicowej i Cichej. Jego wierzchołek zbudowany jest z granitoidów i skał metamorficznych, będących częścią tzw. wyspy krystalicznej Goryczkowej - płatu skał krystalicznych zalegających w postaci czapy na skałach osadowych w obrębie głównego grzbietu Tatr, pomiędzy Kopą Kondracką a stokami Beskidu opadającymi na przełęcz  Liliowe.
Jeszcze przed I wojną światową Kasprowy Wierch odwiedzali zakopiańscy narciarze. W latach 30. XX w. szczyt poznała cała Polska, w związku z dyskusjami prasowymi dotyczącymi planowanej budowy kolejki linowej. Ostatecznie, mimo protestów środowisk zainteresowanych ochroną Tatr, w katach 1935-36 zbudowano kolejkę (z dolną stacją w Kuźnicach i stacją pośrednią na Myślenickich Turniach), a niedługo potem (1938) na wierzchołku wzniesione zostało obserwatorium meteorologiczno-astronomiczne - do dziś najwyżej położony budynek w Polsce.
Od czasu zbudowania kolejki Kasprowy Wierch jest jednym z najbardziej zatłoczonych miejsc w Tatrach. Kolejka (długość trasy blisko 4300 m, przewyższenie 932 m, czas jazdy 12 min) po modernizacji w 2007 r. jest w stanie wywieźć na wierzchołek nawet 3 tys. osób dziennie. W budynku górnej stacji kolejki znajduje się restauracja, bar, serwis narciarski, poczekalnia oraz zimowa stacja TOPR. Na szczyt można dostać się także z dolin Gąsienicowej i Goryczkowej, wybudowanymi w latach 60. wyciągami krzesełkowymi. Nartostrady poprowadzone są do wspomnianych dolin. Szlaki piesze: zielony z Kuźnic (ok. 3 godz.), graniczny czerwony, żółty ze schroniska PTTK "Murowaniec" (ok. 1 godz. 15 min), żółty ze słowackiej Doliny Cichej Liptowskiej.

Polska. Bieszczady - największe atrakcje, najciekawsze miejsca cz. I

Hotele w Tatrach

bezdroza, tatry bezdroza, tatry

Wydawnictwo Bezdroża

Więcej informacji na temat Tatr znajdziesz w przewodniku wydawnictwa Bezdroża pt:

Tatry Polskie. Przewodnik-Celownik. Wydanie I

Więcej o:
Komentarze (3)
Polskie Tatry i Podhale. Top 5 miejsc, które trzeba odwiedzić
Zaloguj się
  • to_ja_dziki-9876543210

    Oceniono 18 razy 4

    nie widzę absolutnie powodu żeby jeździć w Tatry. Tłuc się kiepską drogą i stać w korku do Zakopca, żeby na dodatek zostać wydupcony przez chciwych "gurali" na kupę kasy za najmniejszą pierdołę.
    Nie, nie, nie !

    Wolę Kotlinę Kłodzką, jej Sudety i różne tajemnicze miejsca (zwłaszcza poniemieckie).

  • kruk51

    Oceniono 10 razy 0

    Góry istotnie są piękne ! Ale górale to france ! Własne gó... by zeżarli !

  • omniasol

    0

    A ktore z tych miejsc bylo na Podhalu??

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX