Chorwacja. Zadar - stolica północnej Dalmacji

Miasto Zadar zwane jest 'małym chorwacki Rzymem'. Zachwyci zarówno turystów spragnionych kontaktu z naturą, jak również tych nastawionych na poznawanie kultury i historii regionu.
Chorwacja, Zadar Chorwacja, Zadar Fot. Shutterstock

Zadar

Starówka Zadaru, stolicy północnej Dalmacji, leży na półwyspie, który od zachodu jest oblewany wodami Kanału Zadarskiego, a od wschodu - wodami portowej zatoki Jazine. Dalej, w głębi lądu, ciągną się nowsze dzielnice Brodarica i Voštarnica, rozbudowane w XIX w. Nieopodal położone jest duże osiedle turystyczne Borik. Zadar jest znaczącym ośrodkiem turystyczno-kulturalnym i przemysłowym.

 

Starożytna Zara była zamieszkana już w IX w. p.n.e. przez iliryjskie plemię Liburnów. W I w. p.n.e., po 200 latach wojen iliryjsko-rzymskich, teren zajęli Rzymianie, którzy utworzyli miasto z regularnym planem ulic, łaźniami, forum i rozpoczęli budowę murów obronnych. Kiedy cesarstwo podzieliło się na wschodnie i zachodnie, miasto zyskało rangę stolicy Dalmacji Bizantyjskiej. W VI i VII w. napłynęła tu ludność słowiańska. Do początku XIII stulecia Zadar cieszył się statusem wolnego miasta, a w 1202 r. znalazł się pod panowaniem Wenecji, trwającym do końca XVIII w. mimo licznych powstań miejscowej ludności. Wyniszczające walki wenecko-tureckie przyczyniły się do upadku gospodarczego. XV?XVI w. to czasy umacniającej się świadomości patriotycznej ludności. Literatura rozwijała się głównie w języku chorwackim, zaczęli tworzyć chorwaccy poeci ? Zoranić (1508-69) i Krnarutić (1515-72). W Zadarze urodził się także słynny architekt Juraj Dalmatinac. Po upadku Wenecji w 1797 r. miasto dostało się pod władanie austriackie (z krótką przerwą podczas podbojów napoleońskich) aż do 1918 r. Następnie traktatem z Rapallo przyznano je Włochom, a po kapitulacji Włoch w 1943 r. zagościli tu Niemcy, co spowodowało liczne bombardowania (łącznie 72) dokonane przez aliantów i poważne zniszczenia (ok. 60% zabudowy). W listopadzie 1991 r. serbskie wojska rozpoczęły trzymiesięczne oblężenie Zadaru, połączone z bombardowaniami. Zniszczenia zostały w większości usunięte, a miasto oblegane jest już tylko przez turystów.

 

Taka jest Chorwacja!

Tanie loty do Chorwacji

Hotele w Chorwacji

zadar, chorwacja zadar, chorwacja Fot. Shutterstock

Miejsca, które warto zobaczyć

Centrum znajduje się na wysuniętym w morze cyplu, jest otoczone przez monumentalne mury obronne, doskonale zachowane od strony lądowej (portowej) i częściowo od południa (spora część trasy pozostaje w cieniu drzew). Przy pierwszym odcinku mieści się oznakowany parking. Warto stąd cofnąć się do mostu dla pieszych (na południowy wschód), przy którym zachowała się najstarsza, rzymska i wczesnośredniowieczna część fortyfikacji. Od tej strony do miasta można wejść przez jedną z czterech bram: Lančana vrata, Vrata sv. Krševana, Vrata sv. Roka, Nova vrata. Kierując się na południe ulicą Bedemi zadarskih pobuna, dojdziemy do placu Pięciu Studni (Trg 5 bunara), gdzie od 2. poł. XVI w. stała duża cysterna z pitną wodą i pięcioma punktami do jej czerpania (po zniszczeniu rzymskich wodociągów Zadar aż do XIX w. nie miał systemu rozprowadzania wody). Na południowym zachodzie stoi Brama Lądowa (Kopnena vrata) - najsłynniejsza z bram Zadaru, ozdobiona herbami, inskrypcjami, płaskorzeźbą przedstawiającą św. Krševana na koniu oraz lwem weneckim. Ten renesansowy obiekt wzniesiono w 1543 r. w formie łuku triumfalnego według projektu Michelego Sanmicheliego.



Pośrodku starówki zachowało się dawne rzymskie forum. Po obu stronach placu stoją dwa kościoły (są tu też dwa muzea). Po północnej stronie placu można podziwiać najcenniejszy sakralny zabytek Zadaru i całej Dalmacji - kościół św. Donata (sv. Donata) z IX w., nazwany na cześć biskupa Donata, który podobno zainicjował budowę. Świątynia swoją wysoką rotundą z trzema apsydami przypomina konstrukcje wczesnobizantyjskie. W sezonie odbywają się tu koncerty muzyki klasycznej. Kościół jest czynny do wczesnego popołudnia oraz późnym popołudniem, ale godziny otwarcia są zmienne.

 

Chorwacja od C do Z: 7 miast w 7 dni

Tanie loty do Chorwacji

Hotele w Chorwacji

zadar, chorwacja zadar, chorwacja Fot. Shutteratock

Zadar

Kościół św. Marii (sv. Marije), usytuowany po drugiej stronie forum, posiada stojącą obok wysoką dzwonnicę z 1105 r. - dar króla węgiersko-chorwackiego Kolomana. Świątynia, ufundowana przez Čikę - krewną chorwackiego króla Petara Krešimira, powstała w X lub XI w. na miejscu dawnych rzymskich łaźni. Podczas II wojny światowej została zniszczona, ale umiejętna odbudowa przywróciła jej dawny blask. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na XV-wieczną pietę. Obok kościoła znajduje się klasztor Benedyktynek.

 


Monumentalna katedra św. Anastazji (katedrala sv. Stošije), stojąca na tyłach kościoła św. Donata, została wzniesiona w stylu romańskim w XII-XIII w. na miejscu świątyni z IX w. Fasadę ozdobiono elementami romańskimi i gotyckimi, przy czym portale są późnoromańskie. Jest to budowla trójnawowa. W jednej z bocznych kaplic umieszczono relikwie św. Anastazji, a nad ołtarzem w 1332 r. wzniesiono gotyckie cyborium. Przy katedrze stoi 54-metrowa dzwonnica z XV w., przebudowana pod koniec XIX stulecia.



Okazała serbska prawosławna cerkiew św. Eliasza (pravoslavna crkva sv. Ilije) jest usytuowana nieco dalej, na południowy zachód od katedry. Wzniesiono ją na miejscu dawnego kapitolu i rzymskiej świątyni, a w 1793 r. przebudowano w stylu barokowym. Wnętrze kryje interesującą kolekcję ikon z XVI-XVIII w., ale obiekt zazwyczaj jest zamknięty.

 

Zespół klasztorny Franciszkanów (samostan sv. Frane) leży na zachodnim krańcu starego miasta, niemal nad samym morzem, od którego oddzielają go zielone planty. W jego obrębie zachował się najstarszy kościół gotycki w Dalmacji, wzniesiony w 1280 r. W renesansowej kaplicy św. Antoniego warto zwrócić uwagę na drewniany krucyfiks z XV w., natomiast w zakrystii na renesansową tablicę pamiątkową, przypominającą jedno z największych wydarzeń w dziejach Zadaru - podpisanie tu w 1358 r. traktatu, na mocy którego Wenecja zrzekła się Dalmacji na korzyść króla chorwacko-węgierskiego.



Nieopodal biura informacji turystycznej znajduje się barokowy kościół św. Szymona (sv. Šime) z XVI i XVII w., z ciekawą pomarańczową elewacją. W surowym wnętrzu najcenniejszym zabytkiem jest wykonany ze złota i srebra sarkofag św. Szymona (1377?80), ważący ok. 250 kg. To dzieło znanych ówczesnych złotników: Francesca z Mediolanu, Mihovila Damjanova, Petra Blaževa i Stjepana Pribčeva, przedstawia leżącego św. Szymona, sceny z życia świętych oraz wjazd Ludwika I Wielkiego Węgierskiego (będącego również królem Polski) do Zadaru w 1358 r. Przy Poljanie Pape Aleksandra III, na północny wschód od forum, stoi kościół św. Krszewana (sv. Krševana), stanowiący niegdyś część XII-wiecznego klasztoru Benedyktynów. Zabytek uległ zniszczeniu w wyniku bombardowań aliantów w 1944 r. Ciekawostką jest fakt, że w 2. poł. X w. pieczę nad obiektem sprawował zakon św. Benona, którego główna siedziba znajdowała się w klasztorze na Monte Cassino.

 

Usytuowane przy forum (okolice kościoła św. Marii) Muzeum Archeologiczne (Arheološki muzej) prezentuje eksponaty sięgające czasów neolitu (m.in. ceramika). Warto obejrzeć wystawione tu pomniki cesarzy Tyberiusza i Augusta oraz model miasta z czasów rzymskich. Czynne codz. 9.00-16.00, nd. 10.00-15.00, a w sezonie pn.-pt. 9.00-20.00, sb.-nd. 12.00-22.00, cena biletu to ok. 10 HRK.

 


Muzeum Sztuki Sakralnej (Muzej sakralne umjetnosti) znajduje się przy forum, w klasztorze benedyktyńskim. Wystawa obejmuje naczynia liturgiczne i malowidła sakralne. Zobaczyć można rysunki Vittora Carpaccio, XV-wiecznego malarza z Wenecji. Czynne codz. 10.00-13.00 i 18.00-20.00 (nd. 10.00-13.00).

 

Chorwacja - 15 miejsc, które musisz zobaczyć

Tanie loty do Chorwacji

Hotele w Chorwacji

Chorwacja galeria - Zadar, Chorwacja Chorwacja galeria - Zadar, Chorwacja Chorwacja galeria/Fot. Shutterstock

Dojazd, połączenia i orientacja

Miasto leży przy Magistrali Adriatyckiej. Na północny wschód od Zadaru droga biegnie przez Plitvice i Karlovac do Zagrzebia. Połączenia promowe: Jadrolinija ma siedzibę przy północno-wschodnim nabrzeżu starego miasta, Luburnska obala 7, tel.: +385 23 254800. Można tu kupić bilety na połączenia lokalne. Przy ul. Natka Nodila znajduje się biuro agencji Jadroagent, tel.: +385 23 251447, można tu kupić bilety na wszystkie promy. Połączenia lokalne: Preko na wyspie Ugljan (do 18 dziennie, 17 HRK/os., samochód 88 HRK), Brbinj na wyspie Dugi otok (2?3 dziennie, 24 HRK/os., 142 HRK za samochód), Molat i Brsanj na wyspie Iž. 2-5 razy dziennie kursuje prom Rava - Iž Veli - Iž Mali - Zadar. Na Mali Lošinj ok. 5 razy dziennie w sezonie pływają promy Zadar - Olib - Silba - Premuda - Mali Lošinj. Cena biletu Zadar - Mali Lošinj w sezonie (1 VI-30 IX) to ok. 47 HRK/os. i ok. 221 HRK za samochód osobowy. Po sezonie ceny są niższe o ok. 20%. Promem ponadto można dotrzeć na okoliczne wysepki.

 

Połączenia autobusowe: Do dworca trafimy po ok. 15-minutowym marszu ze starówki, od Obali kralja Tomislava na południowy wschód. Połączeń jest wiele i można stąd dojechać do większości głównych miast w kraju, jak również za granicę (sporo kursów do Niemiec, sprzedaż biletów prowadzi Croatia Express). Dosyć często autobusy kursują między dworcem autobusowym a starym miastem (autobusy oznaczone poluotok) i osiedlem turystycznym Borik (puntamika). Połączenia kolejowe: Dworzec kolejowy jest położony blisko autobusowego. Linia kolejowa została doprowadzona do Zadaru w 1968 r., a pociąg dojeżdża teraz do Knina, gdzie można się przesiąść na pociąg do Zagrzebia. Połączeń jest niewiele.

 

Orientacja

 

Główny urząd pocztowy w centrum znajduje się nieopodal rogu ulic Šimuna Kožičića Benje i Nikole Matafare, nieco na północny wschód od forum. Port Tankerkomerc Marina Zadar, ul. Meštrovića 2, tel.: +385 23 332700, e-mail: tankerkomerc@tankerkomerc.tel.hr, http://www.tankerkomerc.hr, oferuje 300 miejsc na morzu i 200 na lądzie, cumowanie łodzi do 8 m 38 EUR/dzień; jest bardzo dobrze wyposażony. Bazy nurkowe: Zadar Sub - Sali, Dubrovačka 20a, tel.: +385 23 214848, 91 5000478, http://www.zadarsub.hr.

 

Chorwacja. Wyspa Brac - chorwacki skarb

Tanie loty do Chorwacji

Hotele w Chorwacji

Chorwacja, Archipelag Kornati. 
Kornati to największe skupisko wysp na Adriatyku - aż 147 wysp i wysepek, skalistych, urwistych i w większości pozbawionych roślinności, z malowniczymi grotami krasowymi. Chorwacja, Archipelag Kornati. Kornati to największe skupisko wysp na Adriatyku - aż 147 wysp i wysepek, skalistych, urwistych i w większości pozbawionych roślinności, z malowniczymi grotami krasowymi. Chorwacja, Archipelag Kornati/Fot. Shutterstock

Okolice Zadaru

NIN, położony ok. 20 km od Zadaru, to miniaturowe miasteczko otoczone wodą (z lądem łączą go dwa mosty) i zarazem pierwsza stolica Chorwacji oraz pierwsze biskupstwo tego państwa. W starożytności istniała tu osada Liburnów, a następnie rzymska Aenona. Od IX w. mieściła się tu siedziba władców chorwackich, natomiast od XIII w. Nin znalazł się pod panowaniem Wenecji. Centrum częściowo jest otoczone średniowiecznymi murami obronnymi, w obrębie których w centrum miasteczka zachowała się jedna z najmniejszych katedr na świecie - katedra Świętego Krzyża z IX w. Przy ulicy prowadzącej do jednej z bram stoi posąg biskupa Grgura Ninskiego z XX w., dzieło jednego z najbardziej znanych rzeźbiarzy chorwackich, Ivana Meštrovića. W mieście jest też niewielkie muzeum archeologiczne, eksponujące znaleziska z okolic Ninu. Autobusy kursują zazwyczaj na dalszych trasach, a przez Nin jedynie przejeżdżają (zatrzymują się przy głównej drodze).

 

BIOGRAD NA MORU leży 28 km na południe od Zadaru. Za czasów panowania chorwackiego króla Krešimira III miasto było stolicą Chorwacji. W pamiętnym 1102 r., kiedy doszło do połączenia Chorwacji i Węgier unią personalną, odbyła się tutaj koronacja króla Kolomana. Na początku XII w. miasto zostało całkowicie zniszczone przez Wenecjan. Dziś jest małą, ale nowoczesną nadmorską miejscowością, z portem, z którego wypływają promy do Tkonu na wyspie Pašman (wycieczki na Kornati). Muzeum Miejskie mieści się tuż przy przystani i jest czynne pn.-sb. 9.00-12.00 oraz 20.00-23.00, wstęp bezpłatny. Jego znakiem rozpoznawczym jest wielka kotwica, umieszczona przed budynkiem.

 

Leżące nieopodal Zadaru WYSPY KORNATI w 1980 r. ogłoszono Parkiem Narodowym z zarządem w Murterze. Powierzchnia parku wynosi 234 km2 i obejmuje 147 wysp i skał o łącznej powierzchni 69 km2, rozciagajacych się na długości ok. 35 km i szerokości do 13 km. Większość z nich jest kamienista i pozbawiona roślinności. Południowa strona z krasowymi urwiskami bywa zazwyczaj stroma i skalista. Najwyższe klify znajdują się na wyspach Klobučar (80 m n.p.m.), Mani (65 m n.p.m.) i Rašiop veli (64 m n.p.m.). Pierwotna nazwa Coronati ("korona" "wyspy koronne") pochodzi od miana największej spośród wyspy archipelagu - Kornatu (32,62 km2). Właśnie na niej odkryto najstarsze znaleziska archeologiczne, stanowiące pozostałości iliryjskich osad (Stražišće, Toreta) i kamiennych grobowców humac. Na wzgórzu Toreta zachowały się pamiątki z okresu rzymskiego oraz postawiona w średniowieczu sporych rozmiarów, czterokątna twierdza. Wiele agencji z Zadaru, Pagu i okolic organizuje całodniowe wycieczki na Kornati, połączone z kąpielą w zatoce Telaščica i z obiadem.

 

Chorwacja. Wyspa Krk idealna na wakacje

Tanie loty do Chorwacji

Hotele w Chorwacji

chorwacja, bezdroża chorwacja, bezdroża kasialeja

Wydawnictwo Bezdroża

Więcej informacji na temat Chorwacji znajdziesz w przewodniku wydawnictwa Bezdroża pt:

Wybrzeże Chorwacji, Słowenii i Czarnogóry. Błękitne zatoki i owoce morza. Wydanie III

Więcej o: