Północny czy południowy Balaton? Przegląd kurortów [WĘGRY]

19.08.2013 09:27
Balaton jest czysty, płytki i ciepły. Wielu Polaków jednak traktuje Węgry albo jako przystanek w drodze do Chorwacji, albo po prostu je omija. Tymczasem jest tu wcale nie mniej ciekawie niż nad morzem, a w niektórych miejscach w ogóle możemy zapomnieć o turystach.
1 Węgry Balatonfured / shutterstock Węgry Balatonfured / shutterstock Węgry Balatonfured / shutterstock

Węgry. Północny i południowy Balaton - dwa odmienne światy

Węgry. Północny i południowy Balaton - dwa odmienne światy

Balaton - największe jezioro błotne Europy, w którego nazwie pobrzmiewają słowiańskie "bołota" - nie bez powodu określane bywa węgierskim morzem, gdyż oprócz plaż i gwarnych kurortów ma swoją flotę i porty, a północno-zachodnie wiatry nierzadko burzą jego taflę, tworząc dwumetrowe fale. Owo morze liczy 77 km długości, 12 km szerokości między najbardziej oddalonymi brzegami i 1,5 km w najwęższym miejscu. Długość linii brzegowej wynosi 230 km, a średnia głębokość - 3,6 m (z racji takiej głębokości woda szybko się nagrzewa, osiągając latem ok. 27 stopni C).

Jezioro wraz z otoczeniem to prawdziwy skarbiec natury - żyje tu blisko 1400 gatunków zwierząt, w tym 50 gatunków ryb i 200 gatunków ptactwa, a na brzegach wznoszą się m.in. wygasłe wulkany, pełne fantastycznych tworów skalnych.

Brzegi Balatonu tworzą dwa odmienne światy. Płaskie trawiaste południowe wybrzeże, którego stolicą jest Siófok, to niekończący się ciąg kurortów i plaż. Urozmaicony łagodnymi zielonymi wzgórzami i wygasłymi wulkanami w kształcie piaskowych babek północny brzeg zaskakuje bogactwem krajobrazów i zabytków, choć nie brak tu również popularnych ośrodków wakacyjnych. Główną miejscowością jest Balatonfüred.

Balaton / shutterstockBalaton / shutterstock

Tekst pochodzi z przewodnika ilustrowanego "Węgry" wydawnictwa

* KONKURS PODRÓŻY I WYDAWNICTWA PASCAL *

2 Andras Csore / CC BY ND Flickr.com Andras Csore / CC BY ND Flickr.com Balaton - fot. Andras Csore / CC BY ND Flickr.com

Węgry. Północny Balaton: Balatonalmadi

Węgry. Północny Balaton: Balatonalmadi

Około 130 km od Budapesztu i 14 km od Veszprém, tam gdzie lessowe urwiska ustępują miejsca czerwonym piaskowcom i winnicom, nad Balatonem rozciąga się 8-tysięczny kurort. Do popularności miasteczka, zwanego w skrócie Almádi, przyczyniły się trawiaste plaże oraz łagodny mikroklimat, wynikający z położenia nad zatoką osłoniętą zewsząd wzgórzami. W Balatonalmádi są trzy dobrze zagospodarowane plaże, przystań jachtowa, lotnisko sportowe, szkółki windsurfingu oraz zabytki m.in. wille i kościoły.

Balatonalmadi - fot. Gregoriosz / Flickr.com CC BYBalatonalmadi - fot. Gregoriosz / Flickr.com CC BY

3 Północny Balaton: Balatonfured Północny Balaton: Balatonfured shutterstock

Węgry. Północny Balaton: Balatonfured

Węgry. Północny Balaton: Balatonfured

Około 10 km na południowy zachód od Balatonalmádi i mniej więcej 140 km od Budapesztu, u podnóża łagodnych wzgórz leży stolica północnego brzegu - ponad 13-tysięczne miasteczko uzdrowiskowe Balatonfüred. Podobnie jak cała okolica, nawet w szczycie sezonu jest spokojniejsze niż Siófok po drugiej stronie jeziora. Więcej tu zabytków, romantycznych zakątków i nastrojowych knajpek. Międzynarodową sławę Balatonfüred zawdzięcza bowiem nie tylko pięknie zagospodarowanym plażom, parkom i zabytkowym willom, lecz przede wszystkim leczniczym źródłom, z których korzystano od niepamiętnych czasów, a w XVIII w. na ich bazie stworzono najstarsze uzdrowisko nad Balatonem: nasycone kwasem węglowym wody mają dobroczynny wpływ na serce.

W centralnym punkcie nabrzeża zbudowano przystańmolo. Wymowny pomnik, przedstawiający rękę wynurzającą się z wody w rozpaczliwym geście, ustawiono na pamiątkę ofiar jedynej katastrofy statku na Balatonie (1954), kiedy podczas sztormu zatonął "Pajtás" z kilkudziesięcioma osobami na pokładzie. Na wschód od molo rozciąga się Ogród Różany z pomnikami rybaka i przewoźnika. Zaczyna się tutaj promenada Tagore setany. U wejścia, po lewej stronie widnieje popiersie indyjskiego poety.

Jako stolica żeglarska Balatonu, miasteczko jest widownią licznych zawodów żeglarskich rozgrywanych w sezonie.

Balaton - fot. Pgaben Flickr.com CC BYBalaton - fot. Pgaben Flickr.com CC BY

4 Widok na Balaton z Tihany Widok na Balaton z Tihany AJ

Węgry. Północny Balaton: Półwysep Tihany

Węgry. Północny Balaton: Półwysep Tihany

Około 8 km na zachód od Balatonfüred w wody Balatonu wrzyna się półwysep Tihany. Przy swoich 5 km długości i 3 km szerokości jest równie miniaturowy jak cała nadbalatońska kraina, jednak bogactwem i pięknem krajobrazu oraz rangą zabytków znacznie przerasta swe niewielkie rozmiary. Tihany, w nazwie którego pobrzmiewa słowiańska "cichość", stanowi osobliwą enklawę przyrody z dwoma jeziorami wulkanicznymi, stożkami gejzerowymi i wygasłymi wulkanami. Na wschodnim brzegu półwyspu leży urokliwa, oblegana przez turystów wioska Tihany, z malowniczymi domkami stojącymi w cieniu opactwa benedyktyńskiego - jednego z najważniejszych zabytków związanych z wczesną historią Węgier. Poza nią i trzema innymi osadami, zamieszkiwanymi w sumie przez 1300 osób, półwysep został zamieniony w rezerwat poprzecinany ścieżkami przyrodniczymi. Tihany wznosi się ok. 80 m nad lustrem Balatonu, a najwyższy szczyt, Csucs-hegy, liczy 232 m n.p.m.

Wioska TihanyWioska Tihany / AJ

Wioska Tihany / AJ Tihany / AJ

5 Węgry. Północny Balaton: Keszthely. Na zdjęciu Pałac Festeticsów. Węgry. Północny Balaton: Keszthely. Na zdjęciu Pałac Festeticsów. shutterstock

Węgry. Północny Balaton: Keszthely

Węgry. Północny Balaton: Keszthely

20-tysięczne Keszthely na zachodnim brzegu jeziora należy do najpopularniejszych miejscowości nad Balatonem. Odznacza się kameralnym zabytkowym centrum, skupionym wokół wspaniałego pałacu Festeticsów, atrakcyjnymi muzeami i tradycjami winiarskimi. Pod koniec XVIII w., jako oświeceniowy ośrodek literatury, sztuki i nauki, kwitnący pod światłym mecenatem Festeticsów, zyskało miano węgierskiego Weimaru. Dzisiaj przyciąga setki turystów dystyngowanym urokiem i bliskością plaż Balatonu, choć nie mniejszym magnesem jest pobliski kurort Hévíz z termalnym jeziorem czy też ruiny rzymskiej twierdzy z IV w. w dzielnicy Fenékpuszta i ostoje ptactwa.

Węgry. Północny Balaton: Keszthely. Na zdjęciu Pałac Festeticsów.Pałac Festeticsów / shutterstock

6 Węgry Balaton: Heviz Węgry Balaton: Heviz AJ

Węgry. Północny Balaton: Heviz

Węgry. Północny Balaton: Heviz

Heviz, 6-tysięczne miasto o średniowiecznym rodowodzie, niecałe 7 km na zachód od Keszthely, to najsłynniejszy i najbardziej niezwykły kurort Węgier. Sławę, wykraczającą daleko poza granice kraju, zawdzięcza uzdrowisku zbudowanemu wokół termalnego jeziora Gyógytó o powierzchni 4,4 ha i głębokości dochodzącej do 38,5 m. Porośnięte przez cały rok liliowymi lotosami i wypełnione mineralną wodą o temperaturze od 24 stopni C zimą do 36 stopni C latem, jest największym gorącym jeziorem torfowym Europy. Z zasilającego je źródła o temperaturze 39,8 stopni C wypływa 410 l wody w ciągu sekundy, co sprawia, że woda jeziora ulega całkowitej wymianie w ciągu trzech i pół dnia.

Największą atrakcją miasteczka jest ogólnodostępne kąpielisko nad jeziorem Gyógytó, z secesyjnymi pawilonami i pomostami unoszącymi się nad wodą na kształt twierdzy w Biskupinie. Stylowej, oflankowanej spiczastymi wieżami głównej bramy kąpieliska należy szukać w południowo-zachodniej części pięknego parku zdrojowego, przy promenadzie Schulhof Vilmos. Przy niej też powstał park posągów, gdzie umieszczono pomniki sławnych pisarzy i poetów węgierskich, którzy bywali w Heviz i utrwalili je w swych utworach.

7 Fonyod. Gregoriosz / Flickr.com CC BY Fonyod. Gregoriosz / Flickr.com CC BY Fonyod - fot. Gregoriosz / Flickr.com CC BY

Węgry. Południowy Balaton: Fonyod

Węgry. Południowy Balaton

Południowy brzeg Balatonu, w przeciwieństwie do północnego niemal zupełnie płaski i prawie pozbawiony zabytków, zamieniono w jeden wielki ośrodek wakacyjny. To jest właśnie wybrzeże znane z barwnych folderów z lat 70., kiedy kosmopolityczne kurorty Balatonu jawiły się nam jako namiastka kolorowych luksusowych plaż europejskich.

Wolno obniżające się dno oraz pozbawione szuwarów trawiaste i piaszczyste plaże stwarzają idealne warunki do rozwoju masowej turystyki. Z południowego brzegu roztacza się ponadto uroczy widok na Balaton, okolony zielonymi wzgórzami i białymi miasteczkami po drugiej stronie.

Centralną część południowego brzegu zajmują trzy prawie identyczne miejscowości, tworzące blisko 20-kilometrowy, nieprzerwany ciąg niewysokiej zabudowy, pensjonatów, kempingów, plaż i przystani. Fonyód, Balatonboglár i Balatonlelle to miasteczka, z których każde liczy mniej więcej 5000 stałych mieszkańców, zajmujących się głównie uprawą winorośli. Latem liczba ta ulega co najmniej potrojeniu, a spokojne poza sezonem mieścinki, w lipcu i sierpniu zamieniają się w prawdziwy kombinat wypoczynku i rozrywki.

Południowy Balaton: Fonyod

Na wskroś współczesny Fonyód, o nieciekawej zabudowie rodem z ubiegłej epoki, znany jest jako węzeł komunikacyjny zachodniej części południowego brzegu oraz jako chętnie odwiedzany ośrodek wakacyjny z 12-kilometrową, niezbyt szeroką plażą, ładnym nowoczesnym centrum i licznymi atrakcjami, jakie oferują komercyjne kurorty. Do miasteczka przyjeżdżają głównie amatorzy rozrywek. Niedaleko brzegu wznoszą się dwa wzgórza - Várhegy (232 m n.p.m.) i Sipos (107 m n.p.m.). Na obydwu powstały punkty widokowe, z których roztacza się panorama północnego brzegu z majestatyczną górą Badacsony otoczoną grupą wulkanicznych stożków.

Latem Fonyód tętni gwarem festiwali i koncertów (m.in. Nyári Fesztivál na przełomie VII i VIII czy święto winobrania 20 VIII), a w drugi weekend lipca organizuje się Balaton Triatlon Nagydij (zawody triatlonowe).

8 Węgry. Południowy Balaton: Balatonboglar Węgry. Południowy Balaton: Balatonboglar Heather Cowper Flickr.com / CC BY

Węgry. Południowy Balaton: Balatonboglar

Węgry. Południowy Balaton: Balatonboglar

W miasteczku, wzmiankowanym już w 1211 r., a w czasach tureckich całkowicie wyludnionym, w połowie XVIII w. funkcjonowała ważna przeprawa przez Balaton. W 1872 r. uruchomiono pierwszy regularny prom do Révfulop.

W centrum ponad kościołem wznosi się obsadzone sosnami wzgórze Várhegy, z charakterystyczną platformą widokową nakrytą ażurową kopułą. Z platformy roztacza się szeroka panorama otoczonego wzgórzami i szuwarami zachodniego Balatonu.

9 Siófok / AJ Siófok / AJ AJ

Węgry. Południowy Balaton: Siófok

Węgry. Południowy Balaton: Siófok

Miasto Siófok - największe na południowym brzegu (23 tys. mieszkańców, zaledwie 106 km od Budapesztu) - nazwę zawdzięcza rzeczce Sió, która w tym miejscu wpada do Balatonu (Siófok znaczy mniej więcej "śluza na Sió"). W sezonie liczba mieszkańców wzrasta pięciokrotnie, w pełni uprawniając Siófok do tytułu letniej stolicy Węgier. Nie ma tu spokojnych miejsc, ale można za to potańczyć na plaży, zabawić się w paintball, posurfować, polatać awionetką, pojeździć gokartem, posiedzieć w modnej knajpce, zagrać w siatkówkę wodną, objeść się lodami i upić winem. Patrząc na współczesne miasteczko, trudno uwierzyć, że przeszłość Siófok sięga czasów rzymskich. Dowiedziono, że Rzymianie budowali śluzy na rzeczce Sió, próbując regulować poziom jeziora. Prawdziwa kariera letniskowa miasteczka rozpoczęła się dopiero na początku XX w. Wtedy też powstał kościół katolicki (1903), secesyjny budynek dworca kolejowego i 45-metrowa wieża ciśnień (1912). W okresie międzywojennym i po II wojnie światowej Siófok stawał się powoli równie popularny jak konkurent po drugiej stronie wody. Dzisiaj niepodzielnie dzierży tytuł największego i najlepiej rozwijającego się kurortu Węgier.

Niedaleko Nagy Strand, przy równoległej do promenady ulicy Batthyány 22, można obejrzeć największe na Węgrzech akwarium morskie (Koráll akvárium) o pojemności 130 tys. litrów, mieniące się barwami podwodnego świata. Codziennie odbywają się pokazy z rekinami.

Siófok / AJSiófok / AJ

Komentarze (10)
Północny czy południowy Balaton? Przegląd kurortów [WĘGRY]
Zaloguj się
  • Gość: michau

    Oceniono 11 razy 11

    Polecam fajny poradnik nt Balatonu z mapą i zdjęciami - http://gdziewyjechac.pl/6914/co-warto-zobaczyc-nad-balatonem-atrakcje-zabytki-mapa.html
    Północny brzeg dużo fajniejszy. Wino, rowery, wzgórza, zabytki. południe bardziej monotonne i imprezowo - plażowe

  • calypte

    Oceniono 9 razy 9

    Jeśli ktoś lubi brodzenie w wodzie setki metrów od brzegu to zdecydowanie powinien wybrać południowy brzeg. Pierwsze sto metrów pozwala zanurzyć kolana, potem jest trochę lepiej, przy 500 tracimy grunt pod nogami ;) Ale w kategorii "bezpieczeństwo nad wodą" są dzięki temu bezkonkurencyjni - można imprezować do woli.

    Pozdrawiam,
    W.
    Inne spojrzenie na wypoczynek letnio-zimowy ;) Może narty w Afryce?
    blog.wojciechprzybylski.com/2012/10/30/narty-10-miejsc-o-ktorych-nie-wiesz/

  • 77kiss

    Oceniono 6 razy 2

    Nawet spisywać z książki trzeba umieć (tytuł sugeruje kurorty nad Balatonem) - Heviz leży kilkanaście kilometrów od brzegów Balatonu!!!
    Oczywiście, jezioro termalne to atrakcja na skalę światową i warto to miejsce odwiedzić

  • Gość: KarolZet

    Oceniono 3 razy 1

    Średnio opisane. Tutaj znacznie więcej informacji: http://forum.wegierskie.com/Polecana-miejscowo%C5%9B%C4%87-nad-Balatonem

  • Gość: lubelak

    Oceniono 9 razy -5

    Atrakcje nad tym Balatonem jak nad zalewem Zemborzyckim w Lublinie.

  • Gość: Pimpuś

    Oceniono 15 razy -5

    Byłem w tym roku i nikomu, naprawdę nikomu nie polecam.(Byłem w Heviz dokładnie, ale dużo jeździliśmy po tych terenach). Okropna obsługa w restauracjach, nastawiona tylko na sezon turystyczny, słaba baza hotelowa(hoteli bez liku, ale żaden nie zachwycał). Być może rozczarowaniu naszemu częściowo winne było nastawienie z jakim jechaliśmy tam, piękne wspomnienia z okolic Tokaju i Egeru dość mocno kontrastowały z tym co zastaliśmy nad balatonem. Niestety dość mocno zraziliśmy się do Węgier po tym pobycie, a szkoda bo tyle dobrych wspomnień z dawnych lat.

  • Gość: qwas

    Oceniono 30 razy -12

    Balaton to mętny,ciepły, żurek śmierdzący rybami,pełny piór i ptasiego kału.

  • Gość: Tony.H

    Oceniono 33 razy -13

    Bylem, sikalem !

  • Gość: prawdziwy polak

    Oceniono 42 razy -20

    bajoro śmierdzące

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX