Opuszczone europejskie zamki i pałace - pięć intrygujących miejsc dla poszukiwaczy przygód

03.11.2015 13:27
Opuszczone zamki i pałace, niegdyś świadectwa świetności znanych rodów, robią dziś przygnębiające wrażenie. Ale nie na wszystkich - wielbiciele eksploracji właśnie w ich murach zaspokajają pragnienie przygody. Oto pięć zamków i pałaców w Europie, które intrygują nie tylko swoim obecnym wyglądem, ale też historią.
1 Krzyżtopór, Ujazd (Polska) / flickr.com fot. VnGrijl Krzyżtopór, Ujazd (Polska) / flickr.com fot. VnGrijl Krzyżtopór, Ujazd (Polska) / flickr.com fot. VnGrijl

Krzyżtopór, Ujazd (Polska)

Krzyżtopór, Ujazd (Polska)

Imponujących rozmiarów pałac (mylnie nazywany zamkiem) nazwano Krzyżtoporem od imienia jego właściciela, Krzysztofa Ossolińskiego, który dostał go w prezencie ślubnym. Siedemnastowieczna budowla została zaprojektowana jako "palazzo in fortezza" - pałac miał być wygodny, ale też pełnić funkcje obronne. Podobno Krzyżtopór miał tyle okien, ile dni w roku (w latach przestępnych jedno okno zamurowywano). Budowlę wzniesiono na planie pięciokąta, co dla niektórych jest oczywistym skojarzeniem z symbolem pentagramu, gdyż Krzysztof Ossoliński znany był ze swego zainteresowania magią i astrologią. W ruinach jest więcej magicznych symboli, trzeba tylko dobrze poszukać. Na terenie warto też poszukać źródełka, z którego wypływa woda pitna o leczniczych ponoć właściwościach.

Krzyżtopór, Ujazd (Polska) / flickr.com fot. VnGrijlKrzyżtopór, Ujazd (Polska) / flickr.com fot. VnGrijl

Krzyżtopór można zwiedzić na własną rękę lub z przewodnikiem. Decydując się na pierwszą opcję, przed wejściem warto kupić niewielką broszurę o historii pałacu z dołączonym planem. Odważnym i zdeterminowanym udaje się ponoć wejść tu nocą - naprawdę niesamowite (ale też upiorne wrażenie) Krzyżtopór robi przy pełni księżyca. Oczywiście lepiej nie próbować robić tego nielegalnie.

Większość indywidualnych turystów dociera do Ujazdu samochodem, tuż obok pałacu działa bezpłatny parking. Chętni mogą zorganizować sobie nocne ognisko w ruinach, taką przyjemność trzeba jednak zarezerwować wcześniej.

01.04.2008 UJAZD , ZAMEK KRZYZTOPOR ( " Z " Z KROPKA , " O " Z KRESKA )  , ZAMEK BUDOWANY W LATACH 1627 - 1644 PRZEZ KRZYSZTOFA OSSOLINSKIEGO , ARCHITEKTURA , ZAMKI , TURYSTYKA , FOT. MICHAL LEPECKI / AGENCJA GAZETA    Krzyżtopór, Ujazd (Polska) / Fot. Michal Lepecki / AG

2 Bannermann's Castle, Beacon (USA) / shutterstock Bannermann's Castle, Beacon (USA) / shutterstock Bannermann's Castle, Beacon (USA) / shutterstock

Bannermann's Castle, Beacon (USA)

Bannermann's Castle, Beacon (USA)

Zamek Bannermanna nie jest zamkiem w potocznym rozumieniu tego słowa - to nie budowla z zamierzchłych czasów, lecz wytwór dwudziestowiecznej architektury. Jednak jego interesująca historia i położenie ściągają licznych ciekawskich i turystów.

Zamek, przyporządkowany administracyjnie do miasteczka Beacon, stoi na niewielkiej wysepce Pollepel na rzece Hudson. W 1900 roku kupił ją znany amerykański handlarz bronią, Francis Bannerman, by mieć miejsce do bezpiecznego składowania broni i amunicji. Prace budowlane zaczął więc od wzniesienia ogromnych składów towarowych, ale głodny reklamy i prestiżu nie chciał na tym poprzestać.

Bannermann's Castle, Beacon (USA) / shutterstockBannermann's Castle, Beacon (USA) / shutterstock

Najatrakcyjniejszy i najspokojniejszy kraniec wyspy "Król Uzbrojenia" wyznaczył jako miejsce rezydencji dla swojej rodziny. Wielki gmach miał zostać otoczony eleganckim parkiem w stylu angielskim. Ponieważ skaliste podłoże nie sprzyjało bujnej roślinności, Francis Brennann wydał majątek na przywiezienie ton ziemi.

Początkiem końca historii niesamowitej rezydencji była śmierć jej właściciela w 1918 roku. Krótko po niej, w 1920 roku, na wyspie doszło do wybuchu w jednym ze składów broni. Ucierpiał wtedy także zamek. W proch (jakże ironicznie) rozsypała się jedna z zamkowych wieżyczek, a cała budowla straciła ponoć wszystkie okna. Okna wprawiono, ale rodzina Bannermana miała już w planach zamieszkanie w atrakcyjniejszym lokalizacyjnie miejscu, więc gruntownego remontu zaniechano. Interes także zaczął podupadać.

Gdy w 1950 roku zatonął obsługujący wyspę statek, uznano, że pora się jej pozbyć. Ostatecznie potomkowie króla broni sprzedali posiadłość, której nowym właścicielem został stan Nowy Jork. Niestety nie zaplanowano solidnych inwestycji i od tego czasu zamek niszczeje, popadając w coraz większą (choć nadal atrakcyjną) ruinę.

3 Pałac Eckersdorf, Bożków (Polska) / Fot. Lukasz Giza / Agencja Gazeta Pałac Eckersdorf, Bożków (Polska) / Fot. Lukasz Giza / Agencja Gazeta Pałac Eckersdorf, Bożków (Polska) / Fot. Lukasz Giza / Agencja Gazeta

Pałac Eckersdorf, Bożków (Polska)

Pałac Eckersdorf, Bożków (Polska)

Pierwsze wzmianki o tym fascynującym pałacu pochodzą z końca osiemnastego wieku, kiedy Bożków był jedną z rezydencji należących do Alexandra hrabiego von Magnis. Wcześniej stał tu znacznie skromniejszy pałac, którego historia sięgała szesnastego wieku.

04.02.2010 BOZKOW , PALAC W BOZKOWIE  WYBUDOWANY W 1520 ROKU . W OBECNYM KSZTALCIE POWSTAL 1787 - 91 . STYL BAROKOWO KLASYCYSTYCZNY . OD 1780 ROKU W POSIADANIU ANTONA ALEKSONDRA VON MAGNIS , W LATACH POWOJENNYCH BYL WLASNOSCIA PANSTWA Z MIESZCZACA SIE W JEGO MURACH SZKOLA , OBECNIE W REKACH PRYWATNYCH .  FOT. LUKASZ GIZA / AGENCJA GAZETAPałac Eckersdorf, Bożków (Polska) / Fot. Lukasz Giza / Agencja Gazeta

Przepiękny, imponujący budynek wybudowany w stylu barokowo-klasycystycznym, przez lata przykuwał wzrok europejskich elit. Pod koniec dziewiętnastego wieku w pałacu wybuchł pożar, który poczynił ogromne spustoszenia w jego konstrukcji, sporą część obracając w ruinę. Na szczęście udało się Bożków uratować i odbudować w nieco unowocześnionym kształcie.

Pałac podupadł nieco w czasach powojennych. Budowla przeszła na własność Skarbu Państwa, a wspaniałe pałacowe sale i przylegający teren przeznaczono na szkołę rolniczą. Od 1999 roku Bożków był własnością starostwa, które sprzedało go kolejnym właścicielom, pod nowe inwestycje. Jak wyglądały te "inwestycje", można się przekonać dziś, słuchając wiejących tu wiatrów, odrywających kolejne fragmenty wspaniałej fasady.

04.02.2010 BOZKOW , PALAC W BOZKOWIE  WYBUDOWANY W 1520 ROKU . W OBECNYM KSZTALCIE POWSTAL 1787 - 91 . STYL BAROKOWO KLASYCYSTYCZNY . OD 1780 ROKU W POSIADANIU ANTONA ALEKSONDRA VON MAGNIS , W LATACH POWOJENNYCH BYL WLASNOSCIA PANSTWA Z MIESZCZACA SIE W JEGO MURACH SZKOLA , OBECNIE W REKACH PRYWATNYCH .  FOT. LUKASZ GIZA / AGENCJA GAZETAPałac Eckersdorf, Bożków (Polska) / Fot. Lukasz Giza / Agencja Gazeta

4 Chateau de Noisy, Celles (Belgia) / Flickr.com / Bert Kaufmann Chateau de Noisy, Celles (Belgia) / Flickr.com / Bert Kaufmann Chateau de Noisy, Celles (Belgia) / Flickr.com / Bert Kaufmann

Chateau de Noisy, Celles (Belgia)

Chateau de Noisy, Celles (Belgia)

Wielbiciele eksplorowania opuszczonych miejsc zgodnie uznają ten zamek za jedną z   najpiękniejszych porzuconych budowli w Europie. Zamek Miranda, bo tak brzmiała jego często używana nazwa, to przepiękny wytwór dziewiętnastowiecznej architektury. Został wybudowany w roku 1866 jako letnia rezydencja książęcej rodziny Liedekerke-Beaufort. Zaprojektowany przez angielskiego architekta, służył szlachetnym właścicielom aż do wybuchu drugiej wojny światowej. Wtedy przejęli go naziści i zamienili w bazę wojskową.

W 1958 roku  Chateau de Noisy został kupiony przez belgijską linię kolejową SNCB - spółka organizowała tu letnie obozy dla dzieci kolejarzy.

Chateau de Noisy, Celles (Belgia) / flickr.com andymaarChateau de Noisy, Celles (Belgia) / flickr.com andymaar

Ostatecznie porzucony został w 1991 roku i od tej pory służy głównie jako cel niezliczonych wypraw fotograficznych dla eksploratorów z całej Europy. Szczególny zachwyt budzą fenomenalne sklepienia i niesamowite wieże. Niestety schody i posadzki niszczeją w takim tempie, że niedługo nie będzie do nich dostępu. Mimo to będąc w okolicy, warto tu zajrzeć, choćby po to, by popatrzeć na Chateau de Noisy z daleka.

Choć zamek próbowano sprzedać już wiele razy, nikt jakoś nie może zdecydować się na jago zakup i to mimo proponowanych przez Unię Europejską dotacji na jego rekonstrukcję. Jeżeli więc chcecie poznać jego tajemnice, to warto się pospieszyć.

Chateau de Noisy, Celles (Belgia) / flickr.com did weeChateau de Noisy, Celles (Belgia) / flickr.com did wee

5 Zamek Kopciuszka, Kopice (Polska) / CC/Wikimedia/Sławomir Duda-Klimaszewski Zamek Kopciuszka, Kopice (Polska) / CC/Wikimedia/Sławomir Duda-Klimaszewski Zamek Kopciuszka, Kopice (Polska) / CC/Wikimedia/Sławomir Duda-Klimaszewski

Zamek Kopciuszka, Kopice (Polska)

Zamek Kopciuszka, Kopice (Polska)

Pierwszy pałac w tym miejscu powstał w czternastym wieku, na dzikim terenie przeobrażanym później we wspaniały park. Przez szereg lat pracowano nad udoskonaleniem bryły budynku, który świetność osiągnął na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku.

Budowla zwana dziś popularnie "Zamkiem Kopciuszka" (intrygującą historie miłosną znajdziecie tutaj: http://podroze.gazeta.pl/podroze/56,114158,10066752,Kopice__Palac_Kopciuszka,,2.html), jest jednym z najsmutniejszych przykładów tego, jak trudno w Polsce zadbać o to, aby perły architektury przetrwały bezmyślność i obojętność urzędników.

Teresa Kudyba, dokumentalistka i reportażystka od lat zaangażowana w promowanie idei odnawiania i ratowania zabytków w Polsce, na swojej stronie internetowej (http://www.kudyba.pl) ujmuje losy zamku w smutnych słowach: "Kopice szabrowano zarówno w majestacie prawa, jak i całkiem bezprawnie. Śpiące lwy z muru nad sadzawką przeniesiono w "godniejsze" niż poniemiecki Śląsk miejsce: zdobią bramę parku w Wilanowie. Gdzie się podziały meble, nikt się już nie dowie. Aby zatrzeć ślady kolejnych kradzieży, pałac wielokrotnie podpalano. Władze lokalne nie reagowały na pożary ani nie zabezpieczały obiektu. Ostatni wybuchł w 1958 roku. Odtąd Kopice to monumentalna trwała ruina, okradana dzień po dniu z każdego rzeźbionego odłamka piaskowca: ryzalitu, kolumienki, maszkaronu".

Smutne i niszczejące resztki tego wspaniałego zabytku można podziwiać nadal. Ale jak zakończy się historia tej niesamowitej budowli? Czas pokaże.

Komentarze (17)
Opuszczone europejskie zamki i pałace - pięć intrygujących miejsc dla poszukiwaczy przygód
Zaloguj się
  • Gość: bardziej

    Oceniono 20 razy 18

    "Podobno Krzyżtopór miał tyle okien, ile dni w roku (w latach przestępnych jedno okno zamurowywano). "
    Lata przestępne charakteryzują się tym, że mają jeden dzień więcej.

    Pozdrawiam.

  • Gość: Nazwa?????

    Oceniono 16 razy 16

    "nazwano Krzyżtoporem od imienia jego właściciela, Krzysztofa Ossolińskiego" - skąd autor wziął to? Można prosić źródło tej informacji? Różne źródła podają, że nazwa pochodzi od umieszczonych po obu stronach bramy herbów rodowych, czyli Krzyża i Topora - czyli Krzyżtopór .......

  • Gość: Iggy

    Oceniono 16 razy 12

    Od kiedy Bannermann's Castle, Beacon (USA) jest w Europie? Polecam atlas, ale nie klej, taka ksiazke z kolorowymi mapami.

  • Gość: hhahahah

    Oceniono 9 razy 9

    europejskie zamki... z usa. lol

  • busqueros

    Oceniono 9 razy 7

    Krzysztopór - "palazzo in fortezza" to właśnie (w tym przypadku) nic innego, jak zamek, tyle że nowożytny.
    Fragment o "pentagramie" pominę litościwym milczeniem.

  • Gość: Jasiu

    Oceniono 7 razy 7

    Taaaaa... szczególnie Bannermann's Castle, Beacon (USA) jest europejskim zamkiem:)
    Co za tępota....

  • Gość: Fifi

    Oceniono 7 razy 5

    Ta treść pod Krzyżtoporem to jakaś totalna masakra. Poczynając od genezy nazwy, poprzez kwestię fundacji (Ossolińskiego było stać na ufundowanie sobie takiego zamku) i rodzaj budowli (zgadzam się tylko, że to palazzo in fortezza), dalej o latach przestępnych, symbole magiczne (znam tylko dwa, obydwa są przy bramie - z czego jeden to symbol krzyża, a drugi to litera W), skończywszy na źródełku o leczniczych właściwościach...

  • Gość: Opuszczony ???

    Oceniono 5 razy 5

    Zamek został zniszczony w czasie najazdu szwedzkiego popularnie nazwanego "potopem". Samowolnie nikt go nie porzucił.

  • Gość: 3alfa.alfa

    Oceniono 4 razy 2

    Brakuje zamku w Łapalicach

    http://www.restauracjaamericana.pl/zameklapalice.html

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX