Najsłynniejsze cmentarze świata

red. AJ
16.10.2013 13:11
A A A Drukuj

Cmentarz na Pęksowym Brzysku, Zakopane - grób Tytusa Chałubińskiego / Fot. Marek Podmokly / Agencja Gazeta

Cmentarz na Pęksowym Brzysku, Zakopane

Choć na tabliczkach mnóstwo wielkich nazwisk - Witkiewicz, Orkan, Zaruski, Makuszyński, Marusarz - zakopiański cmentarz na Pęksowym Brzyzku wcale nie przypomina alei zasłużonych. Dominują góralskie motywy i prostota.

Tuż obok są gwarne, wiecznie zatłoczone Krupówki i bazarek, na którym można kupić ciupagę czy oscypki. Ale na Pęksowym Brzyzku jest cicho i zwykle pusto (chyba że przyjedzie wycieczka). Wśród starych drzew tworzących atmosferę parku jest około 250 grobów. Nie ma wśród nich dwóch takich samych, a niektóre to prawdziwe dzieła sztuki. Zdobią je proste krzyże, wyciosane z drewna frasobliwe "jezuski", malunki na szkle, rzeźbione minikapliczki. Cmentarz na Pęksowym Brzyzku powstał w połowie XIX w. Wtedy właśnie Jan Pęksa ofiarował miastu kawałek swoich włości położonych malowniczo "na brzyzku", co w góralskiej gwarze oznacza "stromy teren nad potokiem".

Gdziekolwiek spojrzeć, znane nazwiska. Jak choćby Tytus Chałubiński (1820-89), urodzony w Radomiu lekarz i przyrodnik, który wykreował modę na Zakopane. To dzięki niemu zaczęli przyjeżdżać pod Tatry znani artyści, pisarze, politycy, ówczesna śmietanka towarzyska. Władysław Hasior, znany rzeźbiarz, malarz i scenograf (1928-99), ma krzyż nowoczesny, a architekt i rzeźbiarz Karol Stryjeński (1837-1932) - tradycyjny, drewniany. Nieco dalej spoczywają zakochani w górach poeci - Władysław Orkan (1875-1930) i Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865-1940). Za nimi ma grobowiec z kamieni Stanisław Witkiewicz (1851-1915), architekt, twórca stylu zakopiańskiego zwanego też witkiewiczowskim. Najpiękniejsze obiekty w stolicy Tatr są właśnie jego autorstwa, m.in. willa Koliba i Pod Jedlami oraz kaplica na Jaszczurówce. Na Pęksowym Brzyzku znajduje się również symboliczny grób jego syna - Stanisława Ignacego, czyli Witkacego (1885-1939). Prócz znanych ceprów spoczywają tu i rodowici górale, m.in. Józef Krzeptowski (1904-71), którego kurierską działalność przypomina znak Polski Walczącej. Rzeźbiony krzyż zdobi mogiłę Jana Krzeptowskiego znanego jako Sabała. Słynny gawędziarz nie rozstawał się ze swoimi gęślikami, które wraz z ciupagą włożono mu do trumny.

Monika Witkowska

Zobacz także
Komentarze (14)
Zaloguj się
  • Gość: WK

    Oceniono 17 razy 13

    Ludwik XIV w 1804r? Ciekawych rzeczy można się dowiedzieć w Gazecie :)

  • Gość: hrabiadrapello

    Oceniono 9 razy 5

    w tytule zabrakło jeszcze:"musisz to zobaczyć!"

  • Gość: isia

    Oceniono 5 razy 5

    a gdzie Zentral Friedhof w Wiedniu z nagrobkami Straussa, Beethovena, Brahmsa, Mozarta i Falco?!

  • Gość: gość GW

    Oceniono 3 razy 3

    " (...)Tu również pochowana została wybitna aktorka Irena Solska (1878-1958). Zadebiutowała w 1996 r. w Łodzi. Potem grała niezapomniane role w teatrach Lwowa, Warszawy, Krakowa.(...)" Hmmm.... no dla autora felietonu dwója,totalna dwója,dla korektora też-przed publikacją sprawdza się czy nie popełniono błędów. Nooo chyba,że p.Irena Solska zadebiutowała z zaświatów jako duch,to wtedy przepraszam :)

  • pankasztelan

    Oceniono 3 razy 1

    Nie to zebym sie czepial, ale foto-artykul "cmentarze swiata" w rubryce "Styl Zycia" to wedlug mnie troche przesada :)

  • laukas

    0

    Świat nie kończy się na Europie.

  • Gość: Org.

    Oceniono 4 razy 0

    Najsłynniejszym cmentarzem na swiecie jest Dolina Pokoju w Iraku!
    http://cmentarze24.pl/?go=c_art_tresc&a=13

    Ale dlaczego mnie nie dziwi że w Gazecie nie pisza nic o muzułmanach?

  • krixrix

    0

    a taka Stasia Stefaniak nie ma pomnika ....nie wiesz kto ? wygooglaj

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX