Polska. Pomysł na weekend: Jura mniej znana

Na naszej trasie zamki, ruiny i karczma nie z tej epoki, czyli Będzin, Rabsztyn i Sławków. Zwiedzając Jurę warto zejść z głównego szlaku i odkryć jej malownicze, a mniej znane zakątki.

Rabsztyn Rabsztyn Fot. Anna Piernikarczyk

Zamek w Rabsztynie

Pierwszym punktem naszej wycieczki jest zamek w Rabsztynie leżący w południowej części Jury Krakowsko-Częstochowskiej, niedaleko Olkusza. Od kilku już lat warownią, a raczej pozostałymi po niej ruinami, zajmuje się Stowarzyszenie Zamek Rabsztyn, które obecnie prowadzi tu prace renowacyjne i zabezpieczające.

Efekty prac remontowych w zamku Rabsztyn faktycznie widać. Stanął zadaszony budynek bramny, udostępniony do zwiedzania za symboliczną złotówkę, ponadto mury są zabezpieczone przez dalszym niszczeniem. Przy zamku w Rabsztynie powstało też Bractwo Rycerskie i co roku na początku lipca odbywają się tutaj Turnieje Rycerskie. Może przez te działania ten zakątek Jury będzie częściej odwiedzany przez turystów.

Rabsztyn

Sławków Sławków Anna Piernikarczyk

Sławków i Austeria

Następna miejscowość na trasie to Sławków. Nigdy wcześniej nie byłam w tym mieście, bo leży nieco poza uczęszczanym szlakiem jurajskim. Polecam jednak odwiedzić Sławków, na mnie zrobił pozytywne wrażenie.

To urokliwe miasteczko rozkwitło na szlaku handlowym głównie dzięki wydobyciu srebra, cynku i ołowiu. Prawa miejskie osada otrzymała już w 1279 roku. W najwyższym punkcie Sławkowa pod koniec XX wieku odkryto pozostałości murów zamku biskupów krakowskich (rezerwat archeologiczny), wybudowanego przez biskupa Pawła z Przemankowa w XII wieku. Niestety do dzisiejszych czasów zachowały się jedynie fragmenty murów w przyziemiu.

W Sławkowie warto obejrzeć kościół parafialny Podwyższenia Krzyża Świętego i Św. Mikołaja z XIII wieku, kryjący barokowe ołtarze. Bardzo ciekawy jest Rynek ze stylową studnią, domami podcieniowymi i drewniano-murowaną karczmą z XVIII wieku o niespotykanej już dziś nazwie ?Austeria?. Karczma ma łamany dach oparty z przodu na sześciu kolumnach. Przy Rynku stoi też zabytkowy budynek krytym gontem z przełomu XVIII i XIX wieku, w którym mieści się Dział Kultury Dawnej Miejskiego Ośrodka Kultury.

Sławków Sławków Anna Piernikarczyk

Sławków i Austeria

Ale wróćmy jeszcze na chwilę do Austerii. W obecnym kształcie pochodzi ona z 1781 roku, ale jej początki sięgają XIII wieku (XIII-wieczne mury odkryto pod fundamentami), co stawia ją w szeregu najpiękniejszych i najstarszych polskich zabytków tego typu! Skąd nazwa? Austeria to staropolskie określenie karczmy o najwyższym standardzie, dobrze wyposażonej i posiadającej bogaty asortyment wszelakiego jadła i napitków, spełniającej funkcje gastronomiczne i hotelowo-stajenne.

Austeria w Sławkowie to klasyczny przykład drewnianej staropolskiej karczmy, zbudowanej na planie litery "T" i przykrytej dwuspadowym dachem. Pierwsze wzmianki o sławkowskich karczmach pochodzą z 1220 roku, a w 1734 roku było ich aż 18. W 1787 roku odnotowane zostały nazwy 3 z nich: ?Austeria Miejska? (obecna), ?Szopa Sławkowska? i ?Karczma Wygoda?. Łącznie sławkowskie karczmy sprzedały 1620 garnców gorzałki i 219 beczek piwa.

zamek w będzinie, będzin zamek w będzinie, będzin Anna Piernikarczyk

Zamek w Będzinie

Ze Sławkowa kierujemy się do Będzina, gdzie wita nas piękny zamek (ul. Zamkowa 1). Budowla, choć nie jest znaczących rozmiarów, stanowi perełkę polskiej architektury obronnej. Pierwotnie wjazd na zamek odbywał się istniejącą do dzisiaj drogą od strony północnej. Trakt ten prowadził do wieży bramnej, zachowanej w partiach dolnych. Za nią stał zamek dolny, a w miejscu obecnego wejścia istniała brama do zamku górnego, chronionego przez dwa pierścienie murów wewnętrznych.

Do dzisiaj na zamkowym dziedzińcu po lewej stronie widoczna jest XIII-wieczna baszta obronna - najstarszy zachowany okoliczny obiekt, a po prawej stronie budynek mieszkalny z basztą kwadratową.

Obecny wygląd warowni w Będzinie jest efektem odbudowy przeprowadzonej w latach 1952-56. Od tego czasu we wnętrzach mieści się Muzeum Zagłębia ze stałą ekspozycją broni i uzbrojenia od X po XX wiek. Zamek w Będzinie to jeden z nielicznych kompletnych obiektów na Jurze, którego wnętrza udostępnione są dla turystów.

W czerwcu Muzeum organizuje (w Parku przy Pałacu Mieroszewskich) plenerową imprezę: "Jarmark Rzemiosła i Rękodzieła".

Zamek w Będzinie

Więcej o: