Litwa, Łotwa, Estonia - informacje krajoznawcze

Zapraszamy do zapoznania się z charakretystyką geograficzno-przyrodniczą krajów bałtyckich, czyli Litwy, Łotwy i Estonii oraz obejrzenia panoramy ich stolic - najważniejszych środków turystyki - Wilna, Rygi i Tallinnu.
Litwa, Wilno Litwa, Wilno Litwa, Wilno/Fot. Shutterstock

Litwa

W sensie geograficznym Litwa nie stanowi zamkniętego terenu, nie ma bowiem naturalnych granic (np. gór, wielkich rzek, itp.). Od zachodu granicę Litwy stanowi Morze Bałtyckie, trudniej natomiast wyznaczyć ją w przypadku pozostałych kierunków. Od północy można za nią uznać linię terenów zamieszkiwanych przez ludy odmiennego pochodzenia etnicznego.

 

Najdłuższą linię graniczną posiada Litwa z Białorusią, następnie z Łotwą, Rosją oraz Polską. Odcinek wybrzeża morskiego mierzy 90 km. Jeśli wliczyć Mierzeję Kurońską - dwukrotnie więcej.

 

Wzniesienia Litwy są bardzo nieznaczne - najwyższy szczyt, Wysoka Góra (Aukštasis kalnas) wznosi się na wysokość 293,8 m n.p.m., drugi w kolejności - Juozapinės (Józefowa Góra) - osiąga 294 m n.p.m. Kraj jest raczej płaski, gdzieniegdzie pofałdowany, z obszarami podmokłymi w obniżeniach terenu. Stosunkowo dużą jego część pokrywają lasy oraz jeziora. Litwa posiada też bardzo wiele torfowisk - stanowią one 3,8 % powierzchni kraju.

 

Główną litewską rzeką jest Niemen. Wpadają do niego m.in. Wilia i Mereczanka. Od wschodu na zachód krainy geograficzne Litwy to: Wyżyna Litewsko-Białoruska (w mniejszej części na terenie Litwy), Nizina Wilejsko-Żejmiańska, Nizina Dajnowska, Wyżyna Bałtycka, Nizina Środkowolitewska, Wyżyna Żmudzka oraz Nizina Pomorska.

 

Obszar Litwy leży w całości na Płycie Kontynentalnej Rosyjskiej. Pokryty jest moreną polodowcową, pod którą miejscami znajdują się warstwy pochodzenia morskiego. W porównaniu do krajów okalających, na ziemiach litewskich w epokach fałdowań tektonicznych panował niezwykły spokój.

 

Klimat Litwy jest umiarkowanie chłodny, a poszczególne prowincje klimatyczne układają się południkowo, gdyż duży wpływ na klimat ma odległość od morza. Obszar w bezpośredniej bliskości Bałtyku ma klimat łagodny, prawie morski. Średnie roczne temperatury osiągają najwyższy poziom na zachodzie. Im bardziej na wschód, tym bardziej klimat zmienia się w kontynentalny. Niewielkie różnice wysokości terenu nie mają wpływu na klimat. Najważniejszym z kształtujących go czynników jest wiatr. Od jego kierunku zależy np. ilość opadów. Przy planowaniu podróży na Litwę warto wziąć pod uwagę, że maksymalna ilość opadów latem na obszarach nadmorskich przypada na sierpień, zaś w głębi kraju na lipiec i czerwiec.

 

Zobacz także:

Litwa, Łotwa, Estonia - największe atrakcje nadbałtyckich republik

Hotele w Wilnie

Tanie loty do Wilna

  Łotwa stanie się kolejnym rajem podatkowym w strefie euro Łotwa stanie się kolejnym rajem podatkowym w strefie euro Łotwa, Ryga/Fot. Shutterstock

Łotwa

Od północy Łotwa graniczy z Estonią, a od południa z Litwą. Na wschodzie sąsiaduje z Rosją i Białorusią. Powierzchnia kraju wynosi 64 589 km². Długość wybrzeża bałtyckiego, wraz z Zatoką Ryską, wynosi 500 km. Rozpiętość kraju z północy na południe wynosi 210 km (odległość z Rygi do Tallina - 308 km).

 

Łotwa charakteryzuje się płaską rzeźbą terenu. Największe skupiska morenowych wzniesień i jezior występują na wschodzie kraju. Tam też znajduje się najwyższe wzniesienie Łotwy, Gaizinkalns (312 m n.p.m.), usytuowane na Wyżynie Środkowowidzemskiej. Łotwa nie posiada żadnej z wysp bałtyckich. Postrzępiona linia brzegowa z licznymi zatoczkami jest w większości porośnięta lasami sosnowymi i bujnym sitowiem.

 

Klimat Łotwy określa się jako umiarkowany, choć wpływy Atlantyku i Bałtyku sprawiają, że warunki pogodowe są zmienne. Klimatowi kontynentalnemu poddana jest jedynie Łatgalia (region wschodni). Pozostałe rejony kraju cechują się typowym klimatem nadmorskim, co sprawia, że zimy są cieplejsze, a lata nieco chłodniejsze. Zimowe dni są krótkie i trwają do 7 godzin. Najwięcej opadów śniegu występuje w okresie od grudnia do lutego. Łotewskie lato jest dosyć ciepłe -+ średnia temperatura wynosi ok. 20°C. Najcieplej jest na wschodzie kraju. Opady deszczu obejmują całą Łotwę. Najbardziej deszczowe miesiące to lipiec i sierpień, najmniej opadów występuje w marcu.

 

Na terenie Łotwy znajdują się trzy parki narodowe: Kemeri, Gauja i Slitere, oraz cztery rezerwaty przyrody: Grinu, Moricsalas, Kurtskalnu i Teicu. Poza rezerwatami istnieją również parki naturalne i krajobrazowe.

 

Pejzaż Łotwy tworzy 12 tys. rzek i potoków, ponad 2 tys. mniejszych i większych jezior, rozległe pastwiska, barwne łąki i lasy.

Pośród błękitu wód i zieleni przyrody żyje ponad 300 gatunków ptaków (bociany, jaskółki, drozdy, sowy i in.) oraz 1400 ­gatunków zwierząt (sarny, dziki, jelenie, wiewiórki, zające, wilki i in.). Na obszarze Łotwy występuje 112 gatunków roślin zagrożonych wyginięciem, do których zalicza się kilkanaście gatunków mchów i rzadkie porosty.

 

Łotwa leży w strefie lasów mieszanych i podobnie jak Estonia, jest określana mianem "zielonego kraju". 44% łotewskiego terytorium porastają lasy, najwięcej jest iglastych, mieszanych i dębowych.

 

Najważniejszą rzeką jest Daugava (Dźwina), nazywana również Matką lub Rzeką Przeznaczenia, która ma źródła na Wzniesieniu Wałdajskim. O niewielkiej rzece Salaca (długość 95 km), znajdującej się w północnej części kraju, warto wspomnieć choćby dlatego, że występują w niej najliczniejsze skupiska łososi w Europie północno-wschodniej.

 

Krainą niebieskich jezior nazywa się Łatgalię. Największym jeziorem jest znajdujący się w Łatgalii Łubań (88,3 km²), za to najgłębszym Rusons (do 30 m). Pas wybrzeża Bałtyku, którego długość wynosi niemal 500 km, jest zwany "nieskończoną plażą".

 

Zobacz także:

Litwa, Łotwa, Estonia - największe atrakcje nadbałtyckich republik

Ryga - brama na Wschód

Hotele w Rydze

Loty do Rygi

Estonia, Tallinn Estonia, Tallinn Estonia, Tallinn/Fot. Shutterstock

Estonia

Leżąca w Europie północno-wschodniej Estonia jest najbardziej wysuniętą na północ republiką nadbałtycką. Całkowita długość granicy wynosi 1445,6 km. Ogólna powierzchnia kraju, włączając wyspy, wynosi 45 227 km². Od wschodu Estonia graniczy z Rosją, od południa z Łotwą, a od północy z Finlandią. Od tej ostatniej oddziela Estonię Zatoka Fińska. Zachodnią, naturalną granicę stanowi Bałtyk, a dokładniej - Zatoka Ryska. Liczne zatoki i półwyspy tworzą postrzępioną linię brzegową. Ciągnące się kilometrami plaże porastają lasy sosnowe i roślinność przybrzeżna. Estonia charakteryzuje się dość płaską rzeźbą terenu. Największe skupiska wzniesień występują w południowej części kraju. Tam też znajduje się najwyższe wzgórze w krajach nadbałtyckich, Suur Munamägi (Góra Wielkiego Jajka, 318 m n.p.m). Do Estonii należy 1551 wysp i skalistych mikrowysepek.

Klimat Estonii określa się jako umiarkowany wilgotny. Wpływy Atlantyku, Bałtyku i kontynentu eurazjatyckiego sprawiają, że warunki pogodowe są zmienne. Letnie dni trwają do 18 godzin. Zimowe, często pochmurne, są krótkie i trwają do 6 godzin. Najniższe temperatury są w lutym: przeciętnie temperatura osiąga od -7,1°C do -24°C (głównie na wyspach). Pierwsze śniegi pojawiają się w listopadzie i utrzymują do marca. Lato jest stosunkowo krótkie. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec. Średnia temperatura wynosi ok. 16,7°C. Wilgotność powietrza znakomicie wpływa na florę, rozwój mokradeł, bagien i zalesionych łąk. Klimat wpływa również na dobrą kondycję lasów.

 

Na terenie Estonii istnieje 38 rezerwatów, 4 parki narodowe oraz 17 parków krajobrazowych. Ze względu na unikalną florę i faunę, łącznie 9% obszaru kraju znajduje się pod ochroną. Tereny zalewowe: bagna, mokradła, torfowiska i zalesione łąki stanowią ok. 20% powierzchni kraju. Stałymi bywalcami łąk, jezior i mokradeł są zające, przepiórki, wilki, łosie, jelenie, bobry, liczne ptaki oraz niedźwiedzie brunatne.

 

Kraina najwyższych wzniesień morenowych, tysiąca jezior i rzek, to przede wszystkim Estonia południowa. Najważniejszymi i najdłuższymi rzekami są Pärnu i Emajõgi. Jezioro Peipsi (Pejpus) jest czwartym co do wielkości akwenem wodnym w Europie. Szczupaki, okonie, karpie i węgorze to ledwie kilka z setek gatunków występujących w wodach estońskich.

 

Wybrzeże północnej Estonii zachwyca granitowymi i wapiennymi głazami. Wylegują się na nich foki obrączkowane, jedyny polarny i zarazem najmniejszy gatunek z trzech występujących w Bałtyku. Z kolei zachodnia część kraju to przede wszystkim wyspy, maleńkie zatoczki, strome klify wapienne i półwyspy. Jedynie wschodnia Estonia, jako region stworzony na modłę radzieckich miast przemysłowych, boryka się dziś z poważnymi problemami ekologicznymi.

 

Zobacz także:

Litwa, Łotwa, Estonia - największe atrakcje nadbałtyckich republik

Tallinn 2011, czyli białe noce z kulturą

Loty do Tallinnu

Litwa, Łotwa i Estonia. Nadbałtyckim szlakiem. Wydanie I Litwa, Łotwa i Estonia. Nadbałtyckim szlakiem. Wydanie I PROART

Przewodnik Bezdroża

Więcej informacji na temat Litwy, Łotwy i Estonii znajdziesz w przewodniku wydawnictwa Bezdroża pt:

Litwa, Łotwa i Estonia. Nadbałtyckim szlakiem. Wydanie I

Więcej o: