Bułgaria - słoneczne i niedrogie Wybrzeże Morza Czarnego

Bogata historia, złote plaże, kąpieliska morskie oraz ciche zatoki  - to wszystko oferuje nam Wybrzeże Bułgarii.
Bałczik, Bułgaria Bałczik, Bułgaria Bałczik/Fot. Shutterstock

Bułgaria. Bałczik

Bałczik, tarasowo położony nad małą zatoką, cieszy się sławą kurortu, ale jednocześnie brak tu letniego zgiełku i wysokich cen jak w pobliskiej Albenie czy Złotych Piaskach. 12-tysięczne miasto jest również trzecim (po Warnie i Burgas) portem Bułgarii.

 

Największymi atrakcjami miasta są: pałacyk królowej Marii z otaczającym go dużym, przepięknym parkiem oraz sąsiadujący z nim ogród botaniczny.

 

Pałacyk zbudowany został w latach 1924-37 na zamówienie rumuńskiej królowej Marii jako jej letnia rezydencja. Z trzech stron otaczają go wzniesienia, dzięki czemu w całym przypałacowym ogrodzie jest urokliwie i zacisznie.

 

Autorom projektu - włoskim architektom świetnie udało się połączyć ze sobą rozmaite elementy architektoniczne i doskonale wkomponować je w otoczenie, co najlepiej zauważyć podczas spaceru po ogrodzie. Znajdziemy w nim: prawosławną cerkiew, budowlę stylizowaną na antyczną świątynię, rzymskie płyty nagrobne, mauretańskie murki, oryginalne antyczne dzbany, cicho szemrzące pośród drzew strumyki, wodospady i mnóstwo, mnóstwo zieleni.

 

Sam pałacyk nie jest duży, ale za to bardzo malowniczy. Wejście do niego jest bezpłatne, jednak żeby się tu dostać, trzeba kupić bilet na zwiedzenie ogrodu. Bilet nie należy do najtańszych, ale wart jest swojej ceny - wędrówka po ścieżkach rozległego ogrodu to naprawdę wyjątkowe przeżycie. Już sama brama, którą wchodzi się na dziedziniec pałacu, robi duże wrażenie - przypomina łuk triumfalny. Przed bramą nieruchomo niczym posągi stoją strażnicy ubrani w paradne stroje.

 

Zobacz także:

Bułgaria. To musisz wiedzieć, zanim wyjedziesz

Bułgaria na wakacje. Słoneczny Brzeg

Hotele w Bułgarii

Wycieczki do Bułgarii

 

Bułgaria dojazd - Bałczik Bułgaria dojazd - Bałczik Bałczik/Fot. Shutterstock

Bułgaria. Bałczik

Niezapomnianym doznaniem jest też spacer po przepięknym ogrodzie botanicznym. Rozpościera się on obok pałacyku na powierzchni ponad 6,5 ha, na której żyje ok. 3 tys. gatunków drzew, krzewów i kwiatów. Sam ogród Kaktusów obejmuje ponad 250 gatunków. Park jest imitacją słynnego labiryntu kreteńskiego. Z Kretą ma też wiele wspólnego kaplica, gdyż kamień, z którego jest zbudowana, sprowadzono z tej właśnie wyspy. Najpiękniejszy w parku jest ogród Allacha, choć bardzo malownicze są też Srebrna Studnia i alejki wykładane kamieniami.

 

Zaraz za bramą rozpoczyna się cienista alejka wiodąca do bardzo fotogenicznego, ukrytego pośród drzew mostu Westchnień. Tuż obok mostu widoczny jest wysoki, przepiękny wodospad, który czyni ten zakątek ogrodu jednym z najbardziej urzekających miejsc w Bałcziku.

 

Nieco niżej, tuż obok pałacyku, jest zejście na piękną piaszczystą plażę, gdzie można skorzystać z kąpieli lub po prostu się poopalać. Droga powrotna nie wymaga kupienia drugiego biletu.

Kompleks jest oddalony od centrum miasta o 1,5-2 km.

W samym Bałcziku działa galeria artystyczna. Mieści się ona w budynku byłego gimnazjum. Możemy tu zobaczyć grafikę, malarstwo i rzeźbę bułgarskich artystów, m.in. Stefana Markowa, Swetlina Rusewa, Emila Stojczewa, Dimityra Kirowa i innych.

Wolnym popołudniem można zajrzeć do miejscowego muzeum historycznego, w którym zgromadzone są znaleziska związane z dziejami miasta od jego powstania (VI w. p.n.e.) do dzisiaj.

Tuż obok muzeum znajduje się ładna, stara czeszma (obudowane źródło) z turecką inskrypcją, zapisaną alfabetem arabskim.

 

Można także wstąpić na chwilę do muzeum etnograficznego, które mieści się w odrestaurowanym, pięknym domu z okresu odrodzenia narodowego. Na dwóch piętrach eksponowane są bogate zbiory tradycyjnych przedmiotów codziennego użytku, ozdoby, dawne stroje mieszkańców bułgarskiego wybrzeża. Osobną grupę tworzą oryginalne narzędzia dawnych rzemieślników wykonujących zawody, które już zanikły: kołodziejów, kowali, bednarzy itp.

 

Uzupełnieniem wędrówek po Bałcziku może być wizyta w cerkwi św. Mikołaja (1866), patrona marynarzy i rybaków. Sama cerkiew ozdobiona jest dziełami mistrzów szkoły trjawneńskiej, ale można tu także oglądać kolekcję odrodzeniowych ikon powstałych w ciągu ostatnich trzech wieków na terenie Dobrudży.

 

Ogromną atrakcją miasta jest piękna, piaszczysta plaża, która bardzo łagodnie schodzi do wody.

 

Od 2003 r. pod koniec września organizowany jest w Bałcziku Międzynarodowy Studencki Festiwal Sztuki Filmowej, w ramach którego odbywają się projekcje filmów, warszt­aty, dyskusje itp. Prezentowane są tutaj filmy fabularne, dokumentalne i animowane twórców z całego świata.

 

Okolice

Tuzłata  jest znanym uzdrowiskiem i kąpieliskiem morskim. Tutejszy szlam wykorzystuje się w leczeniu schorzeń układu ruchowego i stawów, chorób skórnych, chorób kobiecych i nerwowych. Mimo że kurort wymaga modernizacji, latem jest dość licznie odwiedzany. W Wielkich Łaźniach zażyć można świetnej błotnej kuracji (leczniczy szlam pochodzi z pobliskiego jeziora Tuzłata). Pacjent, mając całe ciało pokryte szlamem, poddaje się kąpieli słonecznej, podczas której szlam wysycha, staje się twardy i gorący. Łaźnie oferujące zabieg (w cenie 2 lw) czynne są latem 8.00-16.00.

 

Zobacz także:

Bułgaria. To musisz wiedzieć, zanim wyjedziesz

Bułgaria na wakacje. Słoneczny Brzeg

Hotele w Bułgarii

Wycieczki do Bułgarii

Bułgaria Bułgaria Bułgaria - SPA na plaży/Fot. Shutterstock

Bułgaria. Kiten

Każdy przyjezdny zauroczony jest łagodnym klimatem Kitenu, jego nietkniętą naturą, morzem, a także gościnnymi mieszkańcami. Na szczęście miejsce nie jest jeszcze nadmiernie przepełnione turystami. Noclegu należy szukać przede wszystkim w kwaterach prywatnych.

 

Miasto jest kwitnącym, nowoczesnym ośrodkiem turystycznym. Leży na południowym brzegu Zatoki Primorskiej, między dwoma ośrodkami miejskimi - Primorskiem (5 km na północ) a Carewem (10 km na południe). W małych, przytulnych hotelach, domach, kompleksach domków gościnnych, kempingach i motelach może się zatrzymać ponad 70 tys. turystów. Kiten jest prawdziwą perełką na wybrzeżu Morza Czarnego.

 

Piękna północna plaża, nazywana Atliman, leży w zacisznej, spokojnej zatoce. Od południa ogranicza ją bogata w ryby rzeka Kiten. Z nazwą północnej plaży związana jest legenda o pięknej Stanie, która dowodziła obroną tutejszej twierdzy Urdowiza (jej pozostałości dotrwały do dzisiaj na niewielkim półwyspie). Sułtan zapragnął wejść w posiadanie niezdobytej dotychczas twierdzy, więc zaproponował Stanie małżeństwo. Panna zgodziła się, ale postawiła jeden warunek - sułtan w podarunku ślubnym miał ofiarować jej tyle ziemi, ile zdoła ona objechać w ciągu dnia (od wschodu do zachodu słońca) na jednym koniu. Gdy sułtan się zgodził, Stana namówiła chłopów z okolicznych wsi, by przygotowali dla niej po drodze świeże konie. Dziewczyna wyruszyła spod bram twierdzy Urdowiza. Udało się jej objechać niemal całą Strandżę. Wieczorem pierwszy koń, na którym rozpoczęła podróż, padł ze zmęczenia pod bramami twierdzy. Sułtan, nie podejrzewając oszustwa, dotrzymał słowa i podarował Stanie okrążone przez nią ziemie. Dlatego też - jak mówi legenda - tereny te aż do 1834 r. pozostawały w osobistych majątkach władcy imperium tureckiego. Na cześć konia, który padł pod murami twierdzy, tutejszą plażę nazwano Atliman, czyli Końska Zatoka.

 

Zobacz także:

Bułgaria. To musisz wiedzieć, zanim wyjedziesz

Bułgaria na wakacje. Słoneczny Brzeg

Hotele w Bułgarii

Wycieczki do Bułgarii

Bułgaria forum - Nesebyr Bułgaria forum - Nesebyr Fot. 123rf

Bułgaria. Nesebyr

Miasto jest atrakcją, której nie wolno pominąć. Nesebyr położony jest na półwyspie, połączonym ze stałym lądem jedynie długim i wąskim przesmykiem. Dziś trudno już orzec, czy przesmyk jest tworem natury, czy człowieka. Miasto założyli Trakowie 3000 lat temu pod nazwą Mesambria.

 

Przeważająca liczba zachowanych do dziś budynków w starym mieście pochodzi z XI-XIV w., a prawie wszystkie świątynie powstały w bułgarskim "malowniczym" stylu cerkiewnym - o murach z pilastrami i lunetami, z naprzemiennymi wątkami (kamiennymi i ceglanymi) z dodatkowymi zdobieniami ceramicznymi i z dekoracyjnymi gzymsami arkadowymi. Wiele z tych budowli wygląda bardzo romantycznie.

 

Charakterystyczne dla Nesebyru są: wąskie uliczki wybrukowane kocimi łbami, malutkie placyki, dwukondygnacyjne domy o kamiennych parterach, drewnianych, nadwieszonych nad ulicą piętrach i zewnętrznych klatkach schodowych, kramy z pamiątkami, knajpki, tawerny; a wszystko okraszone kwiatowymi ogródkami i zebrane na niewielkiej powierzchni. W tym urokliwym miejscu, które na długo zapada w pamięć, znajdziemy też sporo małych hotelików i pensjonatów.

 

Stare miasto w 1956 r. w całości uznano za zabytek narodowy, a w 1983 r. wpisano je na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.

 

Jedną z pierwszych rzeczy, które zwracają uwagę jeszcze przed wejściem do starego miasta, jest bizantyńska brama obronna z V w. Pozostałości umocnień zachowało się tutaj więcej. Prawdopodobnie są to fragmenty greckich, rzymskich i bizantyńskich murów obronnych.

 

Zaraz za murami, po prawej stronie głównej bramy, znajduje się muzeum archeologiczne, w którym przechowuje się, prócz greckiej ceramiki (dość powszechnie występującej w koloniach), wspaniałą kolekcję ikon (XIII-XIX w.). Ze względu na licznie działających tu niegdyś ikonopisów (malarzy ikon) i artystyczny poziom ich dzieł Nesebyr nazywano "Bułgarską Rawenną".

 

Ciekawie prezentuje się też kolekcja muzeum etnograficznego (ul. Mesembrija). Przy drodze dojazdowej do miasta stoi wiatrak pochodzący z okresu bułgarskiego odrodzenia narodowego. Cudownie wpisuje się w panoramę Nesebyru.

 

Nesebyrskiе domy tworzą niepowtarzalny kompleks urbanistyczny. Powstały w okresie odrodzenia narodowego, prezentują czarnomorski typ domostwa przystosowany do lokalnego klimatu i stylu życia. Typowe domostwo nesebyrskie jest dwukondygnacyjne. Parter wzniesiony jest z kamienia, a drewniane piętro jest wysunięte nad ulicę i tworzy przyjemne zacienienie. Piętro podtrzymują drewniane, często rzeźbione wsporniki. Bardzo popularne są wykuszowe okna. Spotyka się też częściowe podpiwniczenia wykorzystywane do składowania wina, suszenia ryb, cerowania i suszenia sieci rybackich. Piętro obejmuje pomieszczenia wyłącznie mieszkalne, ulokowane wokół dużego salonu.

 

Zamożniejsze domy mają wnętrza bogato zdobione: kasetonowe stropy, dekoracje snycerskie, malowidła ścienne, a wszystko nacechowane ogromną dbałością o detal. Czaru, komfortu i prostoty nesebyrskich domostw dopełniają małe, schludne, ocienione ogrody z soczystą zielenią i kwiatami. Najbardziej znane są domy: Kapitana Pawła, Łambrinowa, Tulewa, Bogdanowa i Moskojaniego (dziś muzeum etnograficzne). Przy ul. Krajbreżnej  znajdują się świetnie wkomponowane w obraz miasta łaźnie tureckie.

 

Zobacz także:

Bułgaria. Nesebyr - obowiązkowy przystanek

Bułgaria. To musisz wiedzieć, zanim wyjedziesz

Bułgaria na wakacje. Słoneczny Brzeg

Hotele w Bułgarii

Wycieczki do Bułgarii

Bułgaria, Nesebyr, cerkwia Bułgaria, Nesebyr, cerkwia Bułgaria. Nesebyr, cerkwia/Fot. Shutterstock

Bułgaria. Nesebyr

Według ­przekazów średniowiecznych w mieście istniało 40 cerkwi i kaplic, z których do dziś zachowało się zaledwie kilka.

 

Cerkiew św. św. Apostołów (Св. Апостоли) jest pierwszą, jaka ukazuje się zwiedzającym po przybyciu do miasta. Pozostały z niej tylko nawa południowa i część kolumnady.

 

Cerkiew Stara Metropolia (Стара Митрополия, Stara Mitropolija) jest trójnawową bazyliką z V w. wzniesioną na ruinach starożytnej świątyni Apolla. Ucierpiała wprawdzie podczas podboju bułgarskiego, ale szybko została odbudowana, dzięki czemu pozostała jednym z najważniejszych obiektów sakralnych Nesebyru. Znajduje się przy największym placu miasta, za skrzyżowaniem ulic Mitropołskiej i Sławianskiej (ruiny udostępnione są zwiedzającym).

 

Bazylika zwana Nadmorską (Крайморска, Krajmorska), znana także jako Eleusa (Miłosierna), w wiekach średnich była kilkakrotnie przebudowywana. Część uczonych jest zdania, iż mogła być cerkwią monasteru Bogurodzicy Eleusy, w którym przechowywano słynną ikonę Eleusę (do ruin wstęp wolny).

 

Cerkiew Nowa Metropolia (Нова Митрополия, Nowa Mitropolija) pw. św. Stefana, wzniesiona została w XII-XIII w. jako trójnawowa bazylika według najlepszych wzorów bułgarskiej architektury cerkiewnej. Jedną z cech rozpoznawczych stylu jest wielokolorowa fasada. Tworzą ją ceramiczne ornamenty, które bywają określane jako ?architektoniczny haft?. W tym jedynym nesebyrskim kościele zachowały się freski datowane na XVI?XVII w., wyróżnia je niezwykły jak na owe czasy realizm. Cerkiew szczyci się ponadto bogato zdobionym ikonostasem (XVI w.) oraz odrodzeniowym tronem biskupim i pulpitem z przełomu XVIII i XIX stulecia.

 

Cerkiew św. Jana Chrzciciela (Св. Йоан Кръстител, sw. Joan Krystiteł) to malutka, XI-wieczna świątynia o ascetycznym kamiennym wnętrzu dekorowanym jedynie ceglaną bordiurą wokół okien i wejścia. Filary i kolumny dzielą wnętrze na trzy nawy. Zachowana na jednej z północno-wschodnich kolumn inskrypcja głosi: "Święty Janie Chrzcicielu, ocal mnie!". Fresk na południowo-zachodniej kolumnie pochodzi z XVII w. Obecnie mieści się tu galeria.

 

Cerkiew św. Teodora (Св. Тодор, Sw. Todor) wzniesiona w XIII w. ­zachowała tylko swą północną i zachodnią partię. Uważana jest za najwcześniejszą z zachowanych budowli w malowniczym stylu cerkiewnym (typowym dla architektury z okresu drugiego państwa bułgarskiego, tj. XII-XIV w.). Gładko obrobione ciosy piaskowca przekładane są pas­mami ceglanymi. Ikonostas pochodzi z XVII w. Świątynia znajduje się w północnej części starego miasta, na skrzyżowaniu ulic Emona i Neptun.

 

Cerkiew św. Paraskewy (Св. Параскева, sw. Paraskewa), również z XIII w., uwagę zwraca bogato dekorowaną fasadą. Pokrywają ją ślepe nisze oraz dekoracja z kamienia, cegły i szkliwionych elementów ceramicznych. Cerkiew znajduje się przy ul. Hemus.

 

Cerkiew Chrystusa Pantokratora (Христос Пантократор, Christos Pantokrator) należy do najpiękniejszych budynków starego Nesebyru. Pochodzi z XIII-XIV w. i jest jedną z najlepiej zachowanych cerkwi z okresu drugiego państwa w całej Bułgarii. Niezwykłe są jej zewnętrzne zdobienia - wyróżnia je bogactwo form i motywów, przy czym każda ze ścian dekorowana jest inaczej. Zobaczymy tu eleganckie nisze i szczyty, lombardzkie łuki i krenelowane gzymsy, kontrastujące ze sobą białe kamienne ciosy i pasy czerwonej cegły oraz bujne ceramiczne inkrustacje, rozety, swastyki i inne motywy. Wykopaliska przed frontem cerkwi ukazują pozostałości z poszczególnych historycznych okresów miasta - od Traków po drugie państwo bułgarskie. Świątynia znajduje się na głównym placu miasta. Wewnątrz działa galeria sztuki.

 

Cerkiew Archaniołów Gabriela i Michała (Архангели Михаил и Гаврил, Archangeli Michaił i Gawrił) datowana jest na XIV w. Jej fasady to również znakomite dzieła. Podzielone są rzędami arkadowych nisz, z których niektóre są też oknami. Tympanony nisz wypełniają kratkowe dekoracje ceglane. Archiwolty łuków zdobią inkrustacje z ceramicznych rozet.

 

Cerkiew Bogurodzicy (Св. Богородица, sw. Bogorodica) powstała w 1884 r. Ozdabiają ją XIX-wieczne freski i ikony. Jej czysta, biała, smukła wieża góruje ponad miastem, a widoczna jest już z rogatek.

 

Warto wspomnieć też o XIV-wiecznej cerkwi św. Jana Aliturgetosa (Св. Иван Алитургитос), nazywanej również "Niepoświęconą", gdyż nigdy nie odbyło się w niej nabożeństwo. W połowie XIV w. spłonął dach świątyni; wg legendy zniszczenia mieli dokonać rycerze księcia Amadeusza VI Sabudzkiego. Później, po najeździe tureckim, u schyłku wieku nie było komu naprawiać świątyni. Cerkiew stanowi świetny przykład stylu "malowniczego", z naprzemiennie układanymi białymi blokami kamienia i czerwonymi cegłami.

 

Zobacz także:

Bułgaria. Nesebyr - obowiązkowy przystanek

Bułgaria. To musisz wiedzieć, zanim wyjedziesz

Bułgaria na wakacje. Słoneczny Brzeg

Hotele w Bułgarii

Wycieczki do Bułgarii

Przewodnik Bezdroża

Więcej informacji na temat Wybrzeż Bułgarii i Rumunii  znajdziesz w przewodniku wydawnictwa Bezdroża pt:

Wybrzeże Bułgarii i Rumunii. Przewodnik-Celownik. Wydanie I

Więcej o: