Finlandia Helsinki. Kuchnia fińska

W najbardziej pierwotnej formie kuchnia fińska, jakiej koniecznie trzeba spróbować podczas pobytu w Helsinkach, jest równie odległa od standardów europejskich jak fiński język.
Delektując się przysmakami, takimi jak pieczeń z renifera czy kalakukko, ma się wrażenie, że Finowie pozostali wierni swym syberyjskim czy paleoazjatyckim korzeniom - przynajmniej w kuchni. Na przetrwanie tradycyjnych potraw wpłynęły surowe warunki klimatyczne, utrudniające rozwój rolnictwa i wprowadzanie nowych upraw.

Finlandia Helsinki. Jak jędzą Finowie?

Przede wszystkim używają bardzo mało przypraw. Szczypiorek, uważany za nazbyt ostry, dodają właściwie tylko do zupy rybnej, a paprykę (oczywiście importowaną) przyrządzają z cukrem i śmietaną, by straciła pikantność. Spożywają mnóstwo mleka i jego przetworów, ale nie znają białego sera twarogowego. Choć mocno tkwią przy własnych upodobaniach smakowych, nie oparli się wpływom kuchni wschodniosłowiańskiej, stad w ich menu barszcze i szaszłyki.

Finlandia Helsinki. Narodowe przysmaki

W Helsinkach nie brakuje restauracji oferujących tradycyjne fińskie jadło, ale wizyty w nich nie nalezą do tanich przyjemności. Okazją do poznania specyfiki północnej kuchni jest okres Bożego Narodzenia, obchodzonego zgodnie z odwiecznymi zwyczajami, również kulinarnymi. Warto przestudiować menu prowizorycznych jadłodajni rozstawianych na helsińskim Kauppatori, zwracając szczególna uwagę na następujące pozycje:

Hakan reikäleipä - tradycyjne pieczywo z różowej mąki w formie pierścienia z otworem w środku.

Kalakukko - przysmak kuchni fińskiej - może wywołać lekką konsternację, zarówno smakiem, jak i swoistą egzotyką. Jest to smażony w tłuszczu pieróg z żytniej mąki, nafaszerowany plasterkami słoniny, kawałkami mięsa i przede wszystkim małymi słodkowodnymi rybkami muikku, poławianymi w wodach pojezierza Saimaa. Specjał ten jada się na zimno, popijając kwaśnym mlekiem! Kalakukko najłatwiej dostać w okręgu Savo, np. w mieście Kuopio.

Karjalanpaisti - pieczeń karelska z wołowiny i baraniny.

Karjalanpirakka - pierogi karelskie nadziewane mięsem, serem i kapustą.

Mämmi - deser ze słodu, maki razowej, skórek owocowych i wody, podawany tradycyjnie na Wielkanoc.

Poronpaisti - pieczeń z renifera; na Kauppatori porcja na tacce ok. 10 R; smakuje podobnie do wołowiny.

Tippaleipä - szwedzkie faworki, tradycyjna potrawa z sąsiadującego z Helsinkami regionu Porvoo.

Finlandia Helsinki. Kuchnia fińska

Obfitość jezior sprawia, ze na fińskich stołach często pojawiają się ryby w rozmaitej postaci, np. wędzone, serwowane w słodkim majonezie albo śledzie na słodko w czerwonym winie. Wigilijnym przysmakiem jest suszony dorsz w białym sosie, wędzony latem, a przed podaniem moczony w specjalnym ługu, a potem długo gotowany. W połowie sierpnia rozpoczyna się sezon rakowy (rapu aika); na celebrowanych przyjęciach gość spożywa nawet 30-40 raków, popijając wódką. Codzienny jadłospis trudno sobie wyobrazić bez kwaśnego mleka piimä (przygotowywanego na specjalnej zakwasce) i solonego masła (niesolone jest rzadkością). Spośród świątecznych rarytasów warto wymienić paszteciki z suszonymi śliwkami (świąteczne), rogaliki sarvet, lapońska wędzona polędwica z renifera oraz solonego łososia.

Finlandia Helsinki. Napoje

Mieszkańcy Finlandii pochłaniają ogromne ilości mleka (maito). Popijają nim nie tylko jedzone na śniadanie bułki z masłem i dżemem, ale także dania obiadowe, w tym śledzie i gulasz! Wielu amatorów mają wyroby pochodne - zsiadłe mleko piimä, kefir, jogurt i słodka śmietana. Wyjątkowo popularna jest kawa (pięć filiżanek dziennie to norma), ale trzeba uczciwie zaznaczyć, że na ogół jest dość słaba, by nie rzec - cienka. Podobno statystyczny Fin wypija jej więcej niż... Brazylijczyk. Zapotrzebowanie na mleko i kofeinę wiąże się prawdopodobnie z warunkami geograficzno-klimatycznymi Finlandii.

Finlandia Helsinki. Bary, kawiarnie, restauracje

W Finlandii nie brakuje lokali gastronomicznych różnego rodzaju (wszystkie funkcjonalnie, estetycznie wyposażone i niemal klinicznie czyste), by jednak cieszyć się do woli ich ofertą - zwłaszcza w centrum Helsinek - trzeba mieć wypchany portfel.

Bary i kawiarnie pełnią funkcje wybitnie usługową - wpada się do nich wypić kawę i coś przekąsić, nie zaś na towarzyskie posiedzenia. Bary (baari) to właściwie wyspecjalizowane w daniach obiadowych jadłodajnie, zapełniające się klientami podczas południowej przerwy w pracy. Sa to lokale na poły samoobsługowe - zamawia się osobiście, ale potrawy są przynoszone do stolika. Kawiarnie (kahvila) w wydaniu fińskim to miejsca, gdzie przychodzi się na śniadania, lancze oraz cos słodkiego - i kawę, oczywiście. W porze lanczu w wielu lokalach pojawia sie voileipäpöytä, czyli szwedzki stół - płaci się jednorazowo, po czym samodzielnie komponuje posiłek z tego, na co się ma ochotę. Na szczycie gastronomicznej hierarchii plasują się restauracje (ravintola), gdzie oprócz smacznych potraw i słonych rachunków można się spodziewać, ze kelner zapyta o wiek - wiąże się to z bardzo poważnie traktowanym zakazem sprzedaży napojów alkoholowych niepełnoletnim.

Finlandia Helsinki. Alkohol

W Finlandii obowiązuje surowe ustawodawstwo antyalkoholowe, skierowane przeciwko pladze pijaństwa, która wciąż jest poważnym problemem społecznym. Sprzedaż piwa jest ograniczona; zdarzają się miejscowości, w których nie ma ani jednego sklepu z odpowiednią koncesją. Napoje wyskokowe można kupować na ogół do 21.00; później stoisko z alkoholem kończy działalność, nawet jeśli sklep jest czynny do późnych godzin wieczornych. Gdzieniegdzie obowiązują tradycyjne reguły pozwalające na kupno najwyżej dwóch butelek alkoholu mocnego lub pięciu niskoprocentowego. W restauracjach nie stosuje sie ograniczeń, ale ceny sa wysokie, tak samo w barach. W ogóle jest drogo, dlatego popularnością cieszy się zakup alkoholi na wolnocłowym promie do Szwecji.

Finlandia Helsinki. W weekendy Finowie lubią imprezować, wieczorami na ulicach można spotkać rozbawioną i podchmieloną młodzież. Z powodu wysokich cen napojów wyskokowych niektórzy, również ci całkiem dorośli, praktykują zwyczaj znany zapewne wielu polskim studentom: przed wyjściem do pubu przyjmują wstępną dawkę alkoholu w domowym zaciszu. Co tu kryć, Finowie za kołnierz nie wylewają, a pijaństwo jako narodowa przywara jest, podobnie jak w Rosji i Polsce, tematem wielu dowcipów (np. "Czym się różni fiński pogrzeb od fińskiego wesela? Na pogrzebie jeden człowiek jest trzeźwy"). Warto wspomnieć, że nie ma tu zwyczaju wznoszenia zbiorowych toastów, "przepija" się do konkretnej osoby. Przed wychyleniem kieliszka należy powiedzieć terve ("na zdrowie") albo maljanne ("za pomyślność"), a po spełnieniu toastu lekko się ukłonić.

Finlandia Helsinki. Jazda samochodem po spożyciu jest surowo karana. Mandaty mają charakter tzw. grzywny rujnującej, a ich wysokość ustala się odpowiednio do zarobków obwinionego. Rekordzista, syn milionera, 27-letni Jussi Salonoja, zapłacił 170 tys. euro! Dodajmy, ze dwukrotnie przekroczył dozwoloną prędkość.

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku Miasta Marzeń Helsinki. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie .





Komentarze (8)
Finlandia Helsinki. Kuchnia fińska
Zaloguj się
  • banx1

    Oceniono 9 razy 9

    Tragedia. Kto pisał ten artykuł?
    Oto małe poprawki.

    Kalakukko jest zapiekanym (5-7 godzin) żytnim "pierogiem" faszerowanym mięsem i/lub rybami (sielawa).

    Karjalanpiirakka nie jest nadziewana mięsem, kapustą ani serem. Jest to płaski pieróg z mąki żytniej lub z dodatkiem pszennej nadziewany ryżem albo puree ziemniaczanym. Najczęściej podawany z masą maślano-jajeczną.

    Karjalanpaisti to jednogarnkowy "gulasz" z różnych rodzajów mięs -to co było pod ręką.

    Nie jest to może najważniejsze ale wiarygodność innych artykułów GW jest również pod wielkim znakiem zapytania.

    .... A wystarczyło zajrzeć choćby do Wikipedii.

    Wstyd droga Redakcji.

  • sselrats

    Oceniono 3 razy 3

    Lekko sie uklonic i pijanstwa nie ma .

  • zewszad_i_znikad

    Oceniono 7 razy 3

    Dla mnie niejadalne z uwagi na obfitość mięcha, ale zaciekawiła mnie ta różowa mąka... Co to takiego??

  • Fińskie smaki

    0

    Zainteresowanych kuchnią fińską zaprszam na blog Fińskie smaki, znajdziecie tam oryginalne fińskie przepisy na potrawy tradycyjne i nie tylko.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX