Zaproszenie do Stambułu. Miasto czterech żywiołów

"Stambuł, miasto wczoraj, dziś i jutra" - to hasło Europejskiej Stolicy Kultury 2010. 16 stycznia poznaliśmy kalendarz wydarzeń kulturalnych przygotowanych przez organizatorów na ten rok. A jest w czym wybierać!

Stambuł to trzecie - po Londynie i Paryżu - najchętniej odwiedzane miasto w Europie. W 2008 r. gościło 7 mln turystów, w 2009 spodziewano się ich 10 mln. Ciekawe, ilu przyciągną imprezy i wydarzenia związane z zaszczytnym tytułem Europejskiej Stolicy Kultury?

***

Gdy byłam w Stambule w październiku, wszędzie trwały wielkie porządki i remonty. Wiele dobrze znanych miejsc zyska więc w tym roku nowy blask - warto odwiedzić je ponownie. Jest wśród nich m.in. słynna Hagia Sophia i Muzeum Kaligrafii w dawnej szkole teologicznej, tuż obok meczetu Beyazita. A nieczynna od 1993 r. XIX-wieczna gazownia Hasana Paszy ma się zamienić w wielkie centrum kulturalne. Budowniczowie tunelu pod Bosforem mającego połączyć europejską i azjatycką część miasta natrafili zaś swego czasu na pozostałości tzw. portu Teodozjusza (od imienia cesarza zmarłego w 395 r.) i równie starożytnej flotylli - będzie to nowa atrakcja miasta.

Kalendarz kulturalny podzielono na cztery części: Ziemia (przedsięwzięcia związane z historycznym dorobkiem miasta, do 20 marca), Powietrze (współistnienie wielu kultur i religii, 21 marca - 21 czerwca), Woda (jako element dzielący i jednoczący Stambuł, 22 czerwca - 22 września), Ogień (sztuka współczesna).

A oto niektóre propozycje spośród setek imprez:

•  „Życie i miłość” - wystawa rysunków, grafik i obrazów Marca Chagalla, Muzeum Pera w dawnym hotelu Bristol, Mesrutiyet Caddesi nr 65 (na dolnych piętrach stała wystawa malarstwa z epoki ottomańskiej, tureckiej ceramiki oraz zabytkowych narzędzi miar i wag), do 24 stycznia

•  „Wirujący derwisze”, w każdą niedzielę, do września

•  „Skarby pałaców Kremla” - wystawa w dawnych stajniach pałacu Topkapi, sercu otomańskiego imperium, do maja

•  „Kolorowy Stambuł” - wystawa fotografii

•  „Mozaiki z Rawenny” - kopie bizantyjskich arcydzieł prezentowane w Muzeum Archeologicznym; tam również niezwykle ciekawa stała kolekcja sztuki starożytnej, do czerwca

•  Festiwal Muzyki Bałkańskiej, kwiecień

•  Międzynarodowy Festiwal Marionetek, z udziałem m.in. artystów indonezyjskiego teatru cieni, a także Włochów, Hiszpanów, Turków, Brazylijczyków, maj

•  „Adam's Lament” - światowa prapremiera utworu słynnego estońskiego kompozytora Arvo Pärta napisanego specjalnie dla Stambułu, dawny kościół św. Ireny, 7 lipca

•  „Historia dla miasta, Konstantynopol, Stambuł” - międzynarodowy projekt muzyczny, a w jego ramach m.in. występ amerykańskiego profesora Roberta Labaree, który zrekonstruował używaną niegdyś na Bliskim Wschodzie harfę cheng, od 350 lat zaginioną, 18 lipca

•  Otwarcie Muzeum Wysp Książęcych - słynnego archipelagu na morzu Marmara, gdzie nie ma w ogóle samochodów i gdzie od wieków odpoczywają mieszkańcy metropolii (godzina promem z centrum). Muzeum ulokowano na największej z wysp Büyükadzie, 25 lipca

•  Koncert U2 na stadionie Atatürka, 6 września

•  W dzielnicy Cukurcuma otworzy podwoje The Museum of Innocence inspirowane najnowszą powieścią noblisty Orhana Pamuka o tym właśnie tytule, której akcja dzieje się w Stambule. Ma to być poetycki hołd złożony miastu poprzez filmy, zdjęcia i pamiątki dokumentujące kulturę i życie codzienne od lat 50. minionego wieku do dziś, wrzesień

•  Wystawa „Od Bizancjum do Stambułu” w Sakip Sabanci Museum w willi nad Bosforem przedstawi historię imperium poprzez dzieła sztuki i historyczne pamiątki - prawdziwe skarby wypożyczone z Watykanu, Luwru, Ermitażu, British Museum i z całej Turcji, wrzesień-październik

***

Ponadto zaplanowano m.in. festiwale muzyki z Bałkanów, Bliskiego Wschodu i Kaukazu, a w wielu miejscach rozbrzmiewać będzie turecka muzyka ludowa i dworska. Koncerty pod wspólnym tytułem "Muzyka stambulskiej architektury" usłyszymy w starych pałacach i świątyniach, do tej pory często niedostępnych.

Siedmiu wybitnych europejskich artystów przez dłuższy czas będzie przemieszkiwać w Stambule, realizując własne projekty i prowadząc warsztaty. W projekcie "Lives and Works in Istanbul" uczestniczą m.in. Hiszpan Antonio Muntadas zajmujący się sztuką wideo i instalacjami, Chorwatka Sanja Iveković, performerka i fotografka, oraz Grek George Lappas, rzeźbiarz. Dołączy do nich stu stambułczyków, zaś efekty ich działań będzie można oglądać w Centrum Produkcji Artystycznej w Yenikapi.

Uwaga! Ogłoszono też międzynarodowy konkurs na powieść o tematyce stambulskiej!

Rezerwujcie więc daty w kalendarzu (i loty) do Stambułu.

www.istanbul2010.org

PS Kulturalnymi Stolicami Europy są w tym roku również węgierski Pecs oraz niemieckie Zagłębie Ruhry