Sanok. Zielone pomniki

To swoiste arboretum rozsiane po różnych zakątkach miasta liczy na razie 11 okazów

Sanok (ok. 43 tys. mieszkańców) leży nad Sanem, pomiędzy Dołami Jasielsko-Sanockimi a Górami Słonnymi. Jego dwa muzea - Budownictwa Ludowego i Historyczne - są rekomendowane przez Encyklopedię Larousse'a, z czego sanoczanie są bardzo dumni. Jedno chlubi się zlokalizowaną na wolnym powietrzu kolekcją obiektów architektonicznych wznoszonych przez Pogórzan, Dolinian, Łemków, Bojków i Zamieszańców. Drugie - przebogatym zbiorem ikon karpackich oraz dzieł Zdzisława Beksińskiego. Są tu trzy duże zakłady produkcyjne, z fabryką autobusów Autosan na czele. Z Sanoka wychodzi kilka szlaków turystycznych, m.in. Szlak Ikon oraz Szlak Dobrego Wojaka Szwejka.

***

Sanok ma jednak jeszcze coś - coś wyjątkowego. Liczne monumenty upamiętniające ważne dla miasta rocznice i postaci to nie głazy z napisami, spiżowe rzeźby czy betonowe instalacje, lecz drzewa.

Na ten pomysł wpadł Wojciech Blecharczyk, od 2002 r. burmistrz miasta, działacz Ligi Ochrony Przyrody, wcześniej nauczyciel biologii w liceum ogólnokształcącym. W 2000 r. postanowił upamiętnić 850. rocznicę pierwszej wzmianki o istnieniu Sanoka. Na skwerze obok zabytkowej willi przy ul. Jana III Sobieskiego (siedziba Miejskiej Biblioteki Publicznej) zasadzono trzy ozdobne drzewa. Sadzonki otoczono efektownymi kratami, które wykonał artysta metaloplastyk Jan Krawiec, i dołączono do nich tabliczki informacyjne. Rocznicę wzmianki z 1150 r. upamiętnia lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos), surmia (Catalpa bignonioides) o imieniu "Jerzy" - Jerzego II Trojdenowicza, księcia małoruskiego, który nadał Sanokowi prawa miejskie, zaś miłorząb (Gingko biloba) "Bartko" - pierwszego zasadźcę.

W tym samym czasie na Okopisku - dawny kirkut, dziś piękny zieleniec przy ul. Jagiellońskiej - posadzono klon kulisty (Acer capradocicum) "Sonka" poświęcony królowej Zofii Holszańskiej, czwartej żonie Władysława Jagiełły, która po śmierci zwycięzcy spod Grunwaldu przeżyła ostatnie lata na sanockim zamku.

***

Kolejne drzewa pojawiły się w 2004 r. W parku im. Adama Mickiewicza (największy w kraju miejski park o charakterze górskim) tulipanowcem (Liriodendron tulipifera) "Grzegorz" uczczono najwybitniejszego sanoczanina - Grzegorza z Sanoka, humanistę i poetę doby renesansu, profesora Akademii Krakowskiej i biskupa lwowskiego. Surmia bignioniowa "TUMS" przy kościele farnym Przemienienia Pańskiego upamiętniła setną rocznicę powstania Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka, a klon pospolity (Acer platanoides) "Karl" w odmianie czerwonolistnej - dziesięciolecie partnerstwa Sanoka z niemieckim miastem Reinheim (Karl ma na imię burmistrz Reinheim). Po dwóch latach na placu Partnerstwa zasadzono identyczne drzewo o imieniu "Vladimir" na pamiątkę obchodów dziesięciolecia partnerstwa Sanoka i Humennego na Słowacji.

W 2005 r. posadzono dąb kolumnowy (Quercus columnaris) "w hołdzie wielkiemu sanoczaninowi Zdzisławowi Beksińskiemu" - przy ul. Jagiellońskiej, gdzie do końca lat 70. mieścił się dom rodzinny malarza (wychował się w nim, mieszkał i pracował do 1978 r.).

Z kolei w 2006 r. na trawniku przy parafii Chrystusa Króla pojawiła się urodziwa osobliwość: bożodrzew gruczołowaty (Ailanthus glandulosa) dedykowany papieżowi Janowi Pawłowi II, honorowemu obywatelowi Sanoka. Rok temu natomiast obok szkoły podstawowej przy ul. Jana Pawła II uhonorowano sanoczanina ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego, kapelana Rodzin Katyńskich. Poświęcony mu platan (Platanus acerifolia) nosi imię "Jastrzębiec", takim bowiem herbem pieczętował się szlachecki ród Peszkowskich.

To swoiste arboretum rozsiane po różnych zakątkach miasta liczy na razie 11 okazów. Już wkrótce liczba ta ma się zwiększyć: zarząd okręgu bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody podjął na ostatnim zjeździe uchwałę, aby kolejnym "zielonym pomnikiem" upamiętnić obchodzoną w 2008 r. 80. rocznicę powstania tej najstarszej w Polsce organizacji ekologicznej.



Mazury? Tatry? Bieszczady? Sprawdź nasze darmowe ogłoszenia!