Z pasją o podróżach, wycieczkach i wyjazdach

Chęciny i okolice. Na Górze Zamkowej, wokół Zelejowej

Katarzyna Pawkowska
18.02.2008 , aktualizacja: 22.09.2010 14:51
A A A Drukuj
Chęciny

Chęciny (Fot. Katarzyna Pawkowska)

Chęciny to nie tylko zamek, który góruje nad miastem i z daleka przykuwa wzrok podróżujących trasą krakowską
Z okolic kościoła św. Bartłomieja "Ścieżką błędnego rycerza" wspinamy się na Górę Zamkową (367 m n.p.m.). Nazwa ścieżki pochodzi z legendy o rycerzu, którzy cwałuje na czarnym koniu wokół murów zamku. Podobno czasem słychać tętent końskich kopyt...

***

Kamienne ruiny są pozostałością po okazałej warowni wzniesionej na przełomie XIII i XIV w. Odbywały się tu zjazdy rycerstwa, co świadczy o jej randze i wielkości. Zwołany w 1331 r. przez króla Władysława Łokietka zjazd dostojników i urzędników państwa jest uważany za początek późniejszych sejmów. Podejmowano tu ważne decyzje państwowe, zamek pełnił funkcję skarbca koronnego, więzienia, a w 1331 r. Władysław Łokietek wyruszył stąd na bitwę pod Płowcami.

W twierdzy mieszkała m.in. Elżbieta, córka Jagiełły i Kazimierza Wielkiego, a także królowa Bona. Przez długie lata swojego istnienia przeżył pożar, odbudowy, przebudowy, kradzieże, wielokrotne podboje. Obecnie jest remontowany i częściowo odbudowywany.

Zamek dzieli się na dwie części. Starsza (górna) rozciąga się między dwoma okrągłymi basztami, młodszą (dolną) zdobi ostrołukowa furta i czworoboczna baszta. Pośrodku zamkowego dziedzińca znajduje się otwór po studni wykutej w skale na głębokość 100 m. Prawdopodobnie przez studnię oraz podziemny korytarz prowadzący do kościoła utrzymywano łączność w czasie oblężenia. Można wspiąć się na wieżę, z której rozciąga się widok na okolicę, a także obejść dookoła mury (zamek można zwiedzać przez cały rok, bilet 4 zł, ulgowy 3 zł, jest parking).

Po zejściu z Góry Zamkowej, spacerując wąskimi ulicami, dojdziemy do kościoła św. Bartłomieja wzniesionego z miejscowego kamienia w stylu gotyckim, następnie rozbudowywanego i przerabianego. Wyróżnia go kaplica Trzech Króli przy prezbiterium, dobudowana przez włoskiego mistrza Kacpra Fodygę (właśc. Gaspare Fodige), wójta chęcińskiego, któremu w 1602 r. powierzono remont kościoła. Na drugim końcu miasta znajdziemy kościół i klasztor Franciszkanów ufundowany przez Kazimierza Wielkiego w 1368 r. W okresie Bożego Narodzenia na dziedzińcu klasztoru stoi szopka z żywymi zwierzętami.

Wracając w kierunku zamku, mijamy pomnik ofiar II wojny światowej. Dochodzimy do ul. Małogoskiej, przy której znajduje się klasztor Bernardynek. Nieopodal stoi Niemczówka - renesansowa kamieniczka z 1570 r. z kamiennymi obramowaniami okien, najstarszy budynek w mieście. Dziś mieści się w niej biblioteka i małe muzeum.

W miasteczku zachowała się synagoga wybudowana ok. 1638 r. - typowa bryła z przyporami, dach kryty gontem. W zmodernizowanym wnętrzu mieści się miejski ośrodek kultury.

Warto dotrzeć także na południowo-wschodnie zbocze Góry Zamkowej, gdzie leży cmentarz żydowski założony w II połowie XVII w. Na zarośniętym terenie znajduje się ponad 100 macew z piaskowca i chęcińskiego zlepieńca, ale zdobienia i napisy są już prawie niewidoczne.

***

Następnego dnia wybierzmy się na Zelejową. Mimo że ma tylko 372 m, jest najwyższym i najbardziej stromym wzniesieniem w okolicy, a skały na tej górze tworzą prawdziwą grań. W dzisiejszym rezerwacie Góra Zelejowa w dawnych czasach wydobywano różankę zelejowską, zwaną świętokrzyskim marmurem. Po drodze zobaczymy odsłonięte skały - pozostałości po kamieniołomach. Trzeba uważać, bo w wielu miejscach może być ślisko. Przez rezerwat prowadzi czerwony szlak turystyczny, którym dojdziemy z Chęcin do Karczówki i dalej, aż do Kielc.

Z Chęcin wychodzi także niebieski szlak prowadzący do krasowej jaskini Raj, którą można zwiedzać z przewodnikiem. Obejrzymy tu ciekawą wystawę m.in. dawnych narzędzi i szczątków zwierząt (od 10 kwietnia do 28 października, wstęp 13,50 zł, w pozostałym okresie 9 zł, konieczna rezerwacja, tel. 041 346 55 18).

Niebieskim szlakiem z Chęcin dotrzemy do jaskini Piekło (ok. 5 km od miasteczka). Pierwotnie drążona w skale przez wodę, została powiększona przez górników wydobywających kruszec. Jest ogólnodostępna, wstęp wolny; warto pamiętać o zabraniu latarki, a następnie wrócić do szlaku tą samą drogą.

Wokół Chęcin wyznaczono szlaki rowerowe, które pozwalają bliżej poznać piękno krajobrazu i historię regionu: pętla czerwona "Szlakiem królowej Bony", niebieska - "Piekielna trasa do Raju, czyli szlakiem jaskiń i przyrody niesamowitej" oraz zielona - "Szlakiem rycerstwa zamku królewskiego". Przez miasteczko przebiegają dwa szlaki długodystansowe: czarny - "Szlak architektury obronnej" i żółty - "Szlak rowerowy miejsca mocy", z obiektami o charakterze sakralnym.



Dojazd: Chęciny leżą 15 km na południowy zachód od Kielc przy drodze E77 prowadzącej do Krakowa; z Kielc jeżdżą autobusy PKS i podmiejskie

Noclegi: gospodarstwa agroturystyczne - 20-40 zł/od osoby, zajazd Raj (5 km od Chęcin) - od 50 zł, tel. 041 346 51 27, Szkolne Schronisko Młodzieżowe w Chęcinach - 12-25 zł, tel. 041 315 10 68 oraz Pokoje Noclegowe „Okrąglak” w Korzecku (ok. 5 km na zachód od Chęcin), www.okraglak.wczasywpolsce.pl

W sieci

www.checiny.pl

www.zamkipolskie.com/checiny/checiny.html

http://checiny.franciszkanie.pl

www.jaskiniaraj.pl

http://krystyna_lagierska.republika.pl/checiny.html

  • Wycieczki
  • Loty