Zwiedzaj Irlandię... konno

W hrabstwie Kildare w zachodniej Irlandii dominują konie, zwłaszcza na wapiennej równinie Curragh, gdzie hoduje się jedne z najlepszych koni wyścigowych.
Hrabstwo Kildare, z terenami zalewowymi rzek Liffey i Barrow oraz rozległymi złożami torfu na Bog of Allen, to najbardziej "końska" część Irlandii. Okolica usiana jest okazałymi domostwami należącymi niegdyś do protestanckich ziemian. Główne miasto, Naas , leży ok. 34 km na zachód od Dublina - można tam szybko dojechać jedną z kilku nowoczesnych dróg.

Dublin Irlandia. Tory wyścigowe

Irlandzka nazwa miasta, Nas na Riogh, podpowiada, że w dawnych czasach była to jedna z siedzib królów Leinsteru. Tutejszy kościół protestancki przypuszczalnie zajmuje miejsce, na którym niegdyś obozował św. Patryk. Pod względem architektonicznym Naas nie wydaje się interesujące, ale jest popularne wśród myśliwych i miłośników wyścigów konnych, stąd jego specyficzna atmosfera. Na torze wyścigowym, położonym po dublińskiej stronie miasta, odbywają się tak gonitwy płaskie, jak i z przeszkodami. Z kolei tor w Punchestown, 5 km na południowy wschód, zalicza się do najbardziej charakterystycznych w Irlandii; wszystkie wyścigi organizowane są tutaj "przez tyczki".

Dublin Irlandia. Równina Curragh

Z Naas można pojechać główną drogą na południowy zachód przez Newbridge na Curragh - rozległa trawiasta przestrzeń na wapiennej równinie, będąca sercem irlandzkich wyścigów konnych. Początki tego sportu w tych stronach giną w pomroce dziejów. Już w przedchrześcijańskiej Irlandii Rycerze Czerwonej Gałęzi ścigali się na koniach, a od pierwszych wieków naszej ery gonitwy stały się ważną częścią jarmarków i zgromadzeń publicznych.

Jak podaje John Welcome w książce Irish Horseracing: "jarmarki urządzano w celu zawierania najróżniejszych transakcji - ogłaszano małżeństwa, zapisywano zgony, debatowano nad prawami i ustalano je, godzono się na metody obrony; lecz zawsze po wszystkim następowały zawody sportowe i rozgrywki, z których najpopularniejsze były wyścigi konne". Największy z takich jarmarków odbywał się na Curragh, tu też organizowany jest jego odpowiednik - Irish Derby - oraz wszystkie klasyczne gonitwy irlandzkie.

Oprócz toru wyścigowego i licznych stajni treningowych na Curragh znajduje się też ważny obóz wojskowy, założony w 1646 r. W 1914 r. stał się on sceną "buntu na Curragh", kiedy stacjonujący tu brytyjscy oficerowie zagrozili nieposłuszeństwem, jeżeli dostaną rozkaz strzelania do Ulsterskich Ochotników Edwarda Carsona, którzy zbroili się nielegalnie, by stawiać opór ustawie o autonomii. Koło drogi na południe od Kilcullen w obniżeniu terenu zwanym Donnelly's Hollow ("dziura Donnelly'ego") mały obelisk upamiętnia walkę, w której wielki mistrz irlandzkiego boksu, Dan Donnelly, pokonał George'a Coopera, reprezentanta Anglii.

Dublin Irlandia. Kildare, położone 20 km na zachód od Newbridge, wywodzi swą nazwę (Cill Dara) od "dębowego kościoła" - klasztoru, który w V w. założyła św. Brygida, najbardziej szanowana irlandzka święta po Patryku. Klasztor stał się głównym kościołem królestwa Leinsteru i służył - co nietypowe - tak siostrom, jak i braciom. Katedra św. Brygidy, St Brigid's Cathedral, rozpoczęta w 1229 r., w XVI w. uległa dewastacji. W latach 80. XVII w. dodano jej nowe prezbiterium i od tamtej pory była katedra protestanckiej diecezji. Potem niszczała aż do 1875 r., kiedy G.E. Street nadzorował jej restauracje. Niedaleko wznosi się 33-metrowa okrągła wieża, w XIX w. zwieńczona krenelażem. Warto się na nią wspiąć, żeby popatrzeć z góry na okolice.

Dublin Irlandia. National Stud

Tuż na południe od Kildare rozciągają się tereny stadniny narodowej, National Stud, zarządzanej przez państwo hodowli rasowych wierzchowców. Założył ja na początku XX w. pułkownik Hall-Walker, ekscentryczny angielski hodowca, który kazał stawiać koniom horoskopy, żeby ustalić, czy opłaca się trenować je do ważnych wyścigów. System najwyraźniej działał - jego konie wygrały wiele gonitw w Wielkiej Brytanii i Irlandii. W 1915 r. właściciel oddał stadninę i jej podopiecznych Koronie, a w 1943 r. rząd brytyjski zwrócił całość władzom Irlandii. Latem ogromne stajnie i przyległe Irish Horse Museum można zwiedzić z przewodnikiem. Tuż przy stadninie rozciąga się ogród japoński, założony w 1906 r. przez Eito, japońskiego ogrodnika, którego sprowadził pułkownik Hall-Walker. Ogród odzwierciedla siedem etapów życia człowieka. Warto tu zajrzeć choćby po to, by przejść przez Wrota Zapomnienia, poza Pokuszenie i przez Wzgórze Ambicji.

Przy drodze do Monasterevan, skąd wywodził się wielki tenor John McCormack, koło mostu kolejowego stoi ciekawy "dom z muszelek", Shell House - jednopiętrowa chata o ścianach ozdobionych wielokolorowymi muszlami, kamykami, szkiełkami i kapslami od butelek. Dekoracje pracowicie wykonała właścicielka, Elizabeth O'Beime, zmarła w 1967 r. Muszelki zbierano przez ponad 15 lat na irlandzkich i europejskich plażach. Wśród wielu wzorów zdobiących ściany chaty jest podobizna kielicha z Ardagh i irlandzkiej harfy.

W Athy, 26 km na południe od Kildare, XI-wieczna wieża (teraz będąca domem prywatnym) spogląda na piękny stary most przerzucony ponad rzeką Barrow, będąca niegdyś ważnym wodnym szlakiem handlowym biegnącym do Dublina. Jednak główna atrakcja miasteczka, juz za mostem, jest współczesna - to wachlarzowata bryła kościoła Dominikanów (1963-1965). W pełnym dramatyzmu, teatralnym wnętrzu zwracają uwagę witraże i stacje drogi krzyżowej autorstwa malarza George'a Campbella.

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku Miasta Marzeń Dublin. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie .