Wenecja Murano - Szklana wyspa

Murano słynie z produkcji szkła, a wyroby z tego surowca zdominowały lokalne sklepy z pamiątkami. Mimo że w słoneczne lato wysepka przypomina odrobinę Wenecję, jest jedyna w swoim rodzaju!
Murano jest dumne ze swej przeszłości arystokratycznego letniska i sławnego ośrodka produkcji szkła. W XVIII w. słynęło z willi, klubów hazardowych i salonów literackich, potem jednak pozamykano wiele z tutejszych kościołów, a producenci szkła zrobili się bardziej pazerni, co sprawiło, ze wyspa sporo straciła z dawnego uroku. W słoneczny dzień Murano może uchodzić za mniejszą wersję Wenecji, ale zimą bywa tu dość ponuro i malowniczość przegrywa w konfrontacji z bałaganem i komercjalizacją. Niemniej jednak warto zatrzymać się na Murano w drodze na posępne (nie tylko w okresie zimowym) Torcello. Większość turystów interesuje się głównie warsztatami, w których powstają wyroby ze szkła, ale na uwagę zasługuje także imponujący bizantyjski kościół oraz kilka przyjemnych barów nieopodal.

Wenecja Murano. "Szklana" wyspa

Szkło z Murano niekoniecznie musi się podobać, nawet komuś od lat zakochanemu w Wenecji. W tej materii niewiele zmieniło się od czasów weneckich podróży Iwaszkiewicza: "I potem spacer po składzie gotowych wyrobów, gdzie po prostu przerażenie chwyta wobec potworności, szpetoty tych szkieł. A kiedyś, jeszcze niedawno, zachwycały te szkła kruche i przejrzyste, ich barwy nikłe lub intensywne, ale proste. Skład się to wzięło, że dzisiaj te szkła są tak bardzo brzydkie?". Wiele osób chciałoby mieć pochodzące stąd zabytkowe lustro czy XVIII-wieczny żyrandol, zupełnie inaczej wygląda jednak sprawa ze współczesnymi wyrobami, pozbawionymi wyrafinowania i elegancji. Nie zmienia to faktu, ze umiejętności tutejszych dmuchaczy szkła naprawdę robią wrażenie.

Wenecja Murano. Zwiedzanie

Należy trzymać się z daleka od naganiaczy kręcących się po Riva degli Schiavoni, którzy oferują bezpłatną przejażdżkę łodzią na Murano. Naiwni turyści lądują w którejś z fabryczek, gdzie są natarczywie przekonywani do zakupów. Lepiej popłynąć zwykłym promem i zwiedzać to, na co rzeczywiście ma się ochotę, bez żadnych zobowiązań. Kto ma w planie tylko krótki pobyt na Murano, powinien wysiąść dopiero na przystanku Museo (trzecim), niedaleko od Muzeum Szkła. Dla planujących poważne zakupy dogodniej usytuowany jest przystanek Colonna ), skąd najbliżej do niezliczonych warsztatów i sklepów ze szklanymi wyrobami. Traktując Murano tylko jako miejsce przesiadki w podróży np. na Burano, trzeba wysiąść na przystanku Faro, umiejscowionym, jak wskazuje nazwa, u stóp latarni. Przez centrum dzielnicy producentów szkła biegnie Fondamenta dei Vetrai, przy której, po lewej, stoi Palazzo Contarini z XVI w. W salonach i galeriach wzdłuż nabrzeża można podziwiać umiejętności dmuchaczy szkła. Jednym z lepszych sklepów dla poważnych kolekcjonerów jest Barovier e Tosso (Fondamenta Vetrai 28), ale zasadniczo na Murano dominuje kicz, od kieliszków w kształcie pawia po wazy-gondole.

Wenecja Murano. Przy końcu fundamenta wznosi się kościół San Pietro Martire (8.00-12.00, 15.00-19.00). Wewnątrz gotyckiej budowli z renesansowym portalem kryje się piękna nastawa ołtarzowa Giovanniego Belliniego, zatytułowana Madonna ze świętymi i dożą Agostino Barbarigo (1488). "Święta rozmowa" przywódcy Republiki Weneckiej z Matką Boską, czyli władzy doczesnej i duchowej, zachwyca harmonijna kompozycja. Wspaniale udrapowana błękitna szata Marii została celowo namalowana nieostro, a intensywne kolory podkreślają subtelna atmosferę. Na uwagę zasługują również obrazy Tintoretta, Veronesego i Salviatiego. Warto odwiedzić muzeum parafialne (pn.-sb. 9.00-12.30 i 14.00-17.00; bezpł.), w którym zgromadzono sprzęty i szaty liturgiczne z XII-XIX w. Nieco dalej przy nabrzeżu, tuz przed Ponte Vivarini, stoi Palazzo da Mula.W tym gotyckim pałacu z bizantyjskim ogrodem otoczonym murem mieści się zakład produkcji szkła. Roztacza się stad malowniczy widok na północny zachód wzdłuż Canale degli Angeli, aż po opuszczony kościół Santa Maria degli Angeli.

Wenecja Murano. Spod Palazzo da Mula najlepiej przejsc głównym mostem oddzielającym Canale degli Angeli od Canale Grande di Murano i skręcić w prawo, na Fondamenta Cavour, którą dochodzi się do Museo dell' Arte Vetraria (Muzeum Szkła). Usytuowane przy Fondamenta Giustiniani, mieści się w Palazzo Giustinian, imponującej gotyckiej rezydencji przebudowanej w XVII w. Pierwotnie była to siedziba biskupa Torcello, przeniesiona w to miejsce, kiedy opuszczono tamtejsze osiedla. W pałacu zachowało się kilka oryginalnych fresków, ale uwagę zwiedzających przyciąga przede wszystkim wystawa szkła z Murano, od półmisków i kubków po kryształowe kielichy i przepiękne żyrandole. Spoza Wenecji pochodzi m.in. rzymska misa mozaikowa oraz fragmenty mozaik z miejscowego kościoła Santi Maria e Donate. Obok renesansowych wyrobów z emaliowanego szkła można też zobaczyć secesyjne objets d'art i XIX-wieczne naczynia zdobione satyrycznymi scenkami kpiącymi z austriackich władz. Najwspanialszym eksponatem jest lśniący błękitny Coppa Barovier, gotycki kielich weselny z alegorycznymi ilustracjami.

Wenecja Murano. Najpiękniejszy kościół na Murano

Na prawym brzegu, na wprost muzeum stoi Palazzo Trevisan - klasyczny pałac, którego wnętrza ozdobił freskami Veronese. Z kolei na lewym brzegu, nieco na północ od muzeum, warto obejrzeć kościół Santi Maria e Donato (pn.-sb. 9.00-12.00 i 15.30-19.00, nd. 15.30-19.00), najpiękniejszy na Murano mimo nieudanej renowacji w XIX w. Świątynia powstała w VII w., ale później została przebudowana w stylu wenecko-bizantyjskim. Najbardziej charakterystycznym elementem sa XII-wieczne absydy z ciągiem nisz, które, zwieńczone łukami i loggiami, wychodzą na kanał. Podobnie jak w Santa Fosca na Torcello ceglano-terakotowe mury ozdobiono zygzakowatymi fryzami i ząbkowanymi ornamentami. Wnętrze z gotyckim sklepieniem w kształcie odwróconego kadłuba statku, greckimi marmurowymi kolumnami i wenecko-bizantyjskimi kapitelami zachowało pierwotny urok. W absydzie przyciąga wzrok błyszcząca mozaika w stylu bizantyjskim Madonna z Dzieciątkiem, z która rywalizować może jedynie piękna nastawa Paola Veneziana (ok. 1310). Największą atrakcją jest jednak wzorzysta mozaikowa posadzka przedstawiająca splecione liście i alegoryczne zwierzęta, gruntownie odrestaurowana w latach 70. XX w. Tu i ówdzie widać fragmenty bardzo starych mozaik ze szkła - jeszcze jednego dowodu kunsztu mistrzów z Murano.

Więcej na ten temat w przewodniku Miasta Marzeń Wenecja. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie.