Moskwa Kreml. Sobór Uspieński

Sobór Uspieński ma dla Rosjan równie duże znaczenie jak dla Polaków Królewska Katedra na Wawelu. To tutaj, w samym sercu moskiewskiego Kremla chowano zwierzchników rosyjskiego Kościoła prawosławnego. W Soborze Uspieńskim, jako głównej świątyni Moskwy, mają miejsca także najważniejsze uroczystości państwowe.
Moskwa Kreml

Kreml jest położony na wysokim brzegu rzeki Moskwy, zwanym Wzgórzem Borowickim. Określenie "kreml" wywodzi się ze staroruskiego "kriemnik", a oznacza umocnione, warowne miejsce. Moskiewski Kreml rozwijał się i rozbudowywał przez kilka stuleci. W XIV w., za czasów Dymitra Donskiego, dębową palisadę i baszty zastąpiono pierwszym murem, wzniesionym z wapiennych kamieni (1368). Obecne mury z czerwonej cegły zbudowano w latach 1485-1495, za panowania Iwana III, pod nadzorem włoskich architektów: Marca Ruffa i Pietra Antonia Solariego.

Moskwa Kreml. Mur obronny widziany z lotu ptaka ma z grubsza trójkątny zarys. Mierzy 2235 m długości i od 5 do 19 m wysokości. Ponad krenelaz, odznaczający się charakterystycznymi blankami w kształcie jaskółczych ogonów, wyrasta 19 wież. Najwyższa z kremlowskich wież to 76-metrowa wieża Trocka. Niegdyś przez bramę w tej wieży wchodzili na Kreml członkowie rodzin carskich i patriarchowie; w 1812 r. triumfalnie wjechał przez nią Napoleon. Dzisiaj to główne wejście dla tysięcy turystów, którzy chcą zwiedzić najbardziej reprezentacyjne miejsce Moskwy.

Moskwa Kreml. Sobór Uspienski - dzieło włoskiego architekta

W dawnych czasach najważniejsze centralne ulice Moskwy, jak Borowicka, Troicka i Nikolska, zbiegały się na placu Katedralnym. Do dzisiaj stoją przy nim najstarsze zachowane budynki Kremla. Imponująca budowla pyszniąca się pośrodku placu to sobór Uspienski, tj. sobór Zaśnięcia Matki Boskiej, wzniesiony na miejscu XIV-wiecznego kościoła pod tym samym wezwaniem. Od 1475 r. prace nad świątynią prowadził włoski architekt Arystoteles Fioravanti, od którego wymagano połączenia staroruskich tradycji budowlanych z wypracowanymi we Włoszech technikami.

Moskwa Kreml. Fioravanti, zanim przystąpił do dzieła, odwiedził Włodzimierz i Nowogród, i dokładnie zapoznał się z architekturą staroruskich soborów. Sklepienia i bębny kopuł postanowił wymurować z cegły wyprodukowanej według własnego pomysłu - uważał, że taki budulec będzie bardziej wytrzymały od kamienia. Pięć lat wytrwałej pracy zaowocowało majestatyczną katedrą, zwieńczoną pięcioma złoconymi kopułami.

Moskwa Kreml. Zwiedź wnętrza Soboru

Ta od stuleci główna świątynia Moskwy, w której odbywały się najważniejsze uroczystości państwowe, takie jak koronacje carów, i gdzie spoczywają prawie wszyscy metropolici Moskwy oraz patriarchowie rosyjskiego Kościoła prawosławnego (z lat 1320-1700), jest dzisiaj prawdziwą skarbnicą rosyjskiej historii i sztuki. W soborze przechowuje się wiele pięknych przykładów staroruskiego rzemiosła artystycznego. Warto zwrócić uwagę na południowe drzwi, przewiezione w 1401 r. z soboru Rozdziestwienskiego w Suzdalu. Dębowe odrzwia sa pokryte arkuszami miedzi, na których wyobrażono 20 scen biblijnych i umieszczono inskrypcje w języku starosłowiańskim, wypisane złotem na czarnej emalii. Tuż obok widnieje rzeźbiony w drzewie, wykonany dla Iwana IV Groźnego w 1551 r. Tron Monomacha. Zdobiące go płaskorzeźby przedstawiają sceny z życia wielkiego księcia Włodzimierza Monomacha, m.in. jego wyprawy wojenne oraz przekazanie insygniów władzy cesarskiej przez Konstantyna Monomacha, cesarza bizantyjskiego. Symboliczna wymowa tego tronu podkreślała roszczenia Moskwy do spuścizny po Bizancjum.

Zadziwiająco przestronne wnętrze katedry zostało ozdobione pięknymi freskami. Część z nich, z końca XV w., wyszła spod pędzla Dionizego, który zaraz po Andrieju Rublowie był najwybitniejszym przedstawicielem moskiewskiej szkoły malarstwa ikonowego. Pozostałe freski pochodzą z XVI i XVII w. W pięciorzędowym ikonostasie wysokim na ok. 16 m oraz na ścianach soboru rozmieszczono imponujący zbiór ikon z XII-XVII w. Sa tutaj unikatowe święte obrazy, w tym kopia ikony Matki Boskiej Włodzimierskiej (z przełomu XI i XII w.; oryginał spoczywa w zbiorach Galerii Trietiakowskiej) oraz ikona Świętej Trójcy z XIV stulecia.

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku "Miasta Marzeń Moskwa". Do kupienia w Kulturalnym Sklepie.