Newski Prospekt Petersburg. Dom handlowy - Gostinyj Dwor

Gostinyj Dwor to najstarszy dom handlowy w Petersburgu. Osiemnastowieczny budynek zalicza się również do pierwszych tego typu obiektów na świecie. Zabytkowe centrum towarowe ciągnie się przez kilkaset metrów. Położone jest na skrzyżowaniu Prospektu Newskiego z ulicą Sadową.
Petersburg. Gostinyj Dwor

W dawnych czasach podróżujący w interesach kupcy zatrzymywali się w specjalnie do tego przeznaczonych domach, w których za odpowiednią opłatę mogli liczyć na pokój gościnny, obsługę oraz okazję do zawarcia handlowych znajomości i kontraktów. Taki "hotel" kupiecki w Rosji nazywał się Gostinyj dwor od staroruskiego słowa gost - kupiec.

Petersburg. W latach 1761-1785 Vallin de la Mothe zbudował w Petersburgu na miejscu poprzedniego, strawionego przez pożar w latach 30. XVIII w. nowy Gostinyj dwor. Fasady dwukondygnacyjnego gmachu ozdobione "niekończącymi się" arkadami łącznie mają blisko 1000 m długości. Klasycystyczna budowla odznaczała się tak udanym projektem, ze kopiowano go, wznosząc w innych miastach budynki o tym samym przeznaczeniu. To wyjątkowe miejsce w Petersburgu zachowało swą handlową funkcję do dziś - obecnie jest to jeden z największych w Petersburgu domów towarowych, podobnie jak bardziej elegancki Pasaż, przy prospekcie Newskim nr 48.

Petersburg. Po drugiej stronie ulicy, naprzeciw Gostinego Dworu, miedzy budynkami nr 40 i 42 (odsuniętymi od ulicy) stoi jasnoniebieska klasycystyczna cerkiew Ormianska, zaprojektowana przez Jurija Feltena, a otwarta w 1780 r. W latach 30. XX w. świątynie zamknięto i wykorzystywano jako magazyn i warsztat; funkcje sakralna przywrócono jej w 1992 r. Pałac Woroncowów usytuowany na południowy wschód od Gostinego Dworu, powstał według projektu Bartolomea Rastrellego. Budynek od 1955 r. zajmuje wojskowa szkoła średnia.

Petersburg. Rosyjska Biblioteka Narodowa

Gostinyj Dwor stoi naprzeciw Świątyni Minerwy - Rosyjskiej Biblioteki Narodowej. Zaprojektowana przez Carla Rossiego główna fasada została wykonana w latach 1828-1834 i wychodzi na pobliski plac Ostrowskiego. Biblioteka, druga pod wzglądem wielkości w kraju po moskiewskiej Rosyjskiej Bibliotece Państwowej, otwarła swoje podwoje w 1814 r. Z jej zbiorów korzystali mieszkający w Petersburgu pisarze, naukowcy, kompozytorzy, architekci i rewolucjoniści, wśród nich Włodzimierz Lenin. Do największych skarbów biblioteki należy najstarsza zachowana rękopiśmienna księga w języku rosyjskim - XI-wieczny Ewangeliarz Ostromira. Przechowuje się tu również księgozbiór Woltera (liczący 6814 woluminów).

Petersburg. Najstarszy manuskrypt będący w posiadaniu biblioteki pochodzi z III w. p.n.e. Po upadku Związku Radzieckiego Rosyjska Biblioteka Narodowa wielokrotnie stawała się celem działania złodziei. Najbardziej spektakularnej próby kradzieży dokonano w grudniu 1994 r. - szajka przestępcza usiłowała wynieść z gmachu 47 średniowiecznych rękopisów europejskich oraz 45 starożytnych: chińskich, mongolskich, tybetańskich i hebrajskich, o łącznej wartości ok. 300 mln $ (złodzieje planowali sprzedać łup izraelskim kolekcjonerom). Wspólna akcja rosyjskiej i izraelskiej policji udaremniła tę próbę i cenne manuskrypty odzyskano.

***

Prospekt Newski zaczyna się w samym sercu Petersburga, na placu Pałacowym. Przy brzydkiej pogodzie ta reprezentacyjna ulica Petersburga może się wydawać szara i monotonna, kiedy na tle pochmurnego nieba rysuje się jednolita linia dachów - zgodnie z ukazem Mikołaja I żadna budowla nie mogła być wyższa od Pałacu Zimowego.

Newski - jak mieszkańcy Petersburga mówią o swojej arterii - pozwala się w pełni poznać dopiero temu, kto go przejdzie na całej długości. Kto nie ma ochoty na 4,5-kilometrowy marsz do ławry Aleksandra Newskiego, powinien się przynajmniej wybrać na przechadzkę dwukilometrowym odcinkiem do mostu Aniczkowskiego, przerzuconego nad Fontanka. Potem można podjechać autobusem do placu Powstania, nazwanego tak ku czci rewolucji lutowej 1917 r. (gdy władze objęli liberałowie, a nie bolszewicy), a następnie obejść plac i pieszo dotrzeć do wspomnianej ławry (klasztoru).

Więcej na ten temat przeczytasz w przewodniku Miasta Marzeń Petersburg. Do kupienia w Kulturalnym Sklepie