Turcja. Stambuł - warto wiedzieć

Stambuł pogoda, bezpieczeństwo, komunikacja miejska - to warto wiedzieć, zanim odwiedzi się Stambuł.
Stambuł pogoda

Stambuł ma klimat umiarkowany ciepły, a charakterystyczna cecha aury jest kapryśna morska zmienność oraz fakt, ze słonce świeci tu przez połowę roku. Najlepsza pora na wizytę w mieście są miesiące wiosenne i jesienne, szczególnie maj, czerwiec, wrzesień i październik, kiedy jest przyjemnie ciepło, ale upał nie utrudnia zwiedzania. W lipcu i sierpniu może być gorąco (ok. 35°C), na szczęście spiekotę łagodzi chłodna morska bryza. Wieczory o tej porze roku są idealne na długie posiedzenia w ogródkach kawiarnianych. W styczniu, lutym i na początku marca może padać śnieg, jednak zima generalnie jest dość ciepła i wilgotna.

Stambuł bezpieczeństwo

Jak na tak wielka metropolie Stambuł należy do miast bezpiecznych, zwłaszcza w dzielnicach odwiedzanych przez turystów. Cudzoziemcy sa traktowani jak goście. Trzeba jednak mięć świadomość, ze w zatłoczonych miejscach można się natknąć na kieszonkowców. W razie zagrożenia należy głośno wzywać pomocy. W mieście zdarzają się ataki terrorystyczne ze strony separatystów kurdyjskich i Al-Kaidy. Pierwsze sa wymierzone w dzielnice podmiejskie i letniska nadmorskie, celem drugich bywają synagogi, banki, ewentualnie konsulaty państw zachodnich. Nocą Stambuł jest o wiele bezpieczniejszy (zwłaszcza dla kobiet) niż większość europejskich miast.

Uwaga! W Turcji jest obowiązek noszenia dokumentu tożsamości w miejscach publicznych. Może to być np. skserowana strona paszportu ze zdjęciem. Policja turecka jest miła i pomocna, pod warunkiem, ze nie wchodzi się w kolizje z prawem. Policja turystyczna pomaga turystom w przypadku zgubienia czegoś lub kradzieży, może wskazać drogę. Czynne przez całą dobę biuro policji turystycznej (tel. 0212/5285369) znajduje się przy Yerebatan Cad 6, nieopodal Cysterny.

Podróżowanie autostopem nie jest popularna forma podróżowania, dlatego zaleca się wyjątkową ostrożność (szczególnie kobietom) przy korzystaniu z tego środka transportu.

Stambuł komunikacja miejska

Jazda samochodem po zabytkowym centrum Stambułu jest dość karkołomnym przedsięwzięciem. Najlepiej trzymać się głównych obwodnic, a następnie zaparkować auto na jednym z parkingów na nabrzeżach w pobliżu zabytków historycznego półwyspu. Parkowanie przy ulicach w centrum jest płatne; opłaty uiszcza się w parkometrach. w Stambuł ma dobrze rozwinięta siec komunikacji miejskiej, na która składa się transport drogowy, kolej i transport morski. W mieście kursuje metro, tramwaj, prywatne i publiczne autobusy, taksówki, minibusy (dolmuS), kolej podmiejska oraz promy, łodzie motorowe i autobusy morskie. Informacje na temat rozkładów jazdy sa zamieszczone na stronie www.iett. gov.tr.

Bilety kupuje się w budkach na większych przystankach lub w kasach portowych. W autobusach prywatnych za przejazd można zapłacić u konduktora. Warto zaopatrzyć się w jeden z dwóch rodzajów biletów elektronicznych. Z elbil, karty na piec przejazdów (1,25 YTL za przejazd), można korzystać tylko w autobusach, wkładając ja od góry w czerwony czytnik. Znacznie wygodniejszy jest uniwersalny plastikowy akbil z metalowym kółkiem, które przykłada się do okrągłego czytnika na czerwonych kasownikach umieszczonych w autobusach, na bramkach metra, portów czy w tramwaju. Akbil, otrzymywany za kaucja w punktachsprzedaży Akbil (m.in. na placu Sultanahmet,na dworcu Sirkeci, stacjach autobusowych Eminönö, Taksim i BeiktaS, stacjach metra Sariyer i Levent, w portach Üsküdar i Kadikoy), należy "naładować" gotówką (zazwyczaj 20 YTL). Po pierwszym użyciu otrzymuje się 50% zniżki na co piąty przejazd w ciągu dwóch godzin, pod warunkiem, ze przerwa miedzy kolejnymi przyłożeniami do czytnika była dłuższaniż 10 minut. Rabat ten nie obowiązuje podczas jazdy autobusem piętrowym, kolejka podziemna Tünel i autobusami morskimi IDO. Na czytniku kasownika każdorazowo wyświetla się aktualny stan konta. O pustym koncie informuje nieprzyjemny dźwięk. Doładowanie odbywa się w kioskach oznaczonych logo Akbil lub w przeznaczonych do tego celu automatach.

Stambuł autobusy

Po mieście kursuje 2,8 tys. autobusów miejskich (IETT) i 1,3 tys. prywatnych (ÖHO) - wszystkie pod wspólna administracja. Komunikacja autobusowa rusza o 5.30, zamiera o 23.00. Po 22.00 autobusy kursują rzadziej. Metro i tramwaj tworzą wciąż rozbudowywany system łączący zabytkowa i nowoczesna część europejskiego Stambułu.

Stambuł tramwaj

Nowoczesny, szybki i wygodny tramwaj kursuje miedzy KabataS a Zeytinburnu. Jedyna linia przecina niemal cały zabytkowy Stambuł,od portu KabataS przez Galate, Eminönü i plac Sultanahmet po Wielki Bazar. Warto wspomnieć o dwóch krótkich zabytkowych liniach tramwajowych: pierwsza biegnie aleja Istiklal w BeyoSlu, druga łaczy eleganckie dzielnice Kadikoy i Moda na azjatyckim brzegu.

Stambuł metro

Dwie nowoczesne linie metra łączą Aksaray z lotniskiem oraz Taksim z 4.Levent. Metro kursuje w godz. 6.00-24.00. Trzecia, osobliwa linia metra jest Tünel - pierwsza kolej podziemna na kontynencie i prawdopodobnie najkrótsza, łączącą plac Karaköy z aleja Istiklal w Beyo=Rlu (6.00-21.00), czwarta - podziemna kolejka pnącą się stromo z portu KabataS do Taksim.

Stambuł kolej, dolmusze

Do systemu komunikacji miejskiej należy tez kolej podmiejska (banliyö treni), która po europejskiej stronie kursuje z dworca Sirkeci wzdłuż wybrzeża morza Marmara aż do Halkali (ok. 27 km od centrum), po azjatyckiej - z dworca HaydarpaSa przez Bostanci do Gebze. w Bardzo dobrym środkiem komunikacji miejskiej są dolmusze (dolmuS). Ośmioosobowy minibus rusza, kiedy wszystkie miejsca sa zajete, i zatrzymuje się po drodze w dowolnym miejscu. Ustalona ryczałtowo opłatę (niższą niż za taksówkę, wyższą niż za autobus) uiszcza się u kierowcy. Dolmusze kursują najczęściej poza centrum. Warto zaznaczyć, ze sa bezpieczne dla samotnych kobiet.

Stambuł taksówki

Zarejestrowane taksówki (taksi) sa pomalowane na żółto i maja tablice świetlną na dachu. Wsiadając do tego typu pojazdu w turystycznych rejonach miasta, warto zerknąć na taksometr - czy jest włączony i ustawiony na właściwą taryfę. Najlepiej ustalić kwotę na wstępie, pytając wcześniej kogoś z miejscowych o bieżące cenniki, a w razie potrzeby twardo się targować.

Stambuł promy

W mieście położonym na dwóch brzegach Bosforu i Złotego Rogu znaczącą role w komunikacji miejskiej odgrywają kursujące pomiędzy licznymi portami promy, łodzie motorowe i katamarany (zwane deniz otobüsleri - autobusami morskimi). W portach można kupić bilety elektroniczne (akbil), akceptowane na miejskich promach i prywatnych łodziach motorowych. Dokładne rozkłady rejsów sa w portach (także na dostępnych tam ulotkach). Większość linii obsługuje dwóch armatorów: Turkish Maritime Lines (www.tdi.com.tr) i Istanbul Fast Ferry. w Transport morski funkcjonuje od 6.30 do 21.00; prywatne łodzie motorowe kursują do późnych godzin nocnych.

Stambuł - wycieczki po Bosforze

Promy należące do miejskiego przedsiębiorstwa IDO kursują regularnie z Eminönü do Anadolu KavaSi wzdłuż Bosforu, zawijając do większości atrakcyjnych miejscowości na obu brzegach cieśniny: BeSiktaS, Ortaköy, Beylerbeyi, Çengelköy, Arnavutköy, Bebek, Kandilli, Anadoluhisari, Kanlica, Emirgan, Istinye, Çubuklu,PaSabahçe, Beykoz, Yeniköy, Büyükdere, Sariyer, Rumeli KavaSi, Anadolu KavaSi. Rejs do Anadolu KavaSi i z powrotem trwa 6 godzin (w tym dwugodzinny postój na lancz w ostatniej miejscowości). Promy wypływają z przystani BoSaz Hatti w Eminönü codziennie o 10.30 i 13.30 (latem dodatkowo o 12.00). Ceny nie należą do wysokich. w Prywatni przewoźnicy oferują półtoragodzinne rejsy do różnych miejscowości wzdłuż Bosforu. Statki wypływają zarówno z Eminönü, jak i z BeSiktaS lub Ortaköy.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w przewodniku nowej serii Miasta Marzeń - Stambuł

Do kupienia w Kulturalnym Sklepie