Turcja. Hamam: jak to działa

Dawniej, kiedy w domach nie było łazienek, hamamy pełniły kluczowa role w utrzymaniu higieny, będącej jednym z nakazów Koranu. Były tez popularnym miejscem spotkań, zwłaszcza dla pozamykanych w domach kobiet, które chodziły do łaźni na plotki. Jak jest dziś?
Łaźnie budowano dosłownie na każdym kroku - standardowo przy meczetach, nawet całkiem malutkich. Technicznie hamam jest w prostej linii spadkobiercą rzymskich term połączonych ze srodkowoazjatycka tradycja łaźni parowych. Zachowano rygorystyczny podział na część męską (często bardziej ozdobna) i damska. W tej pierwszej pracują wyłącznie mężczyźni, w drugiej - kobiety. Panowie wchodzą do hamamu obowiązkowo w chuście na biodrach, kobiety mogą wejść zupełnie nago (chociaż nawykłe do pełnej

depilacji ciała Turczynki bywają zszokowane odmiennymi obyczajami Europejek). Wśród rozmaitych wariantów kąpieli figurują: banyo (sama kąpiel), kese (kąpiel z szorowaniem przez łaziebnego/łaziebna) i masaj (masaż), który w przypadku mężczyzn bywa dość brutalny, podczas gdy dla kobiet jest delikatny. Najtańsze jest banyo, najdroższy - pełny zestaw.

Po wybraniu usług z cennika i wykupieniu biletu wchodzi się do szatni (camekan), gdzie zdejmuje się ubranie i nakłada pestemal - kraciastą chustę na biodra - oraz plastikowe klapki (obydwie rzeczy w ramach biletu). Następne pomieszczenie, zwane sogukluk, służy do oswojenia się z ciepłem, a na koniec do wypoczynku po kąpieli. Główną częścią hamamu jest komora cieplna (hararet), zwieńczona kopuła i wypełniona gorącą parą. Wokół są małe pomieszczenia, gdzie można się opłukać lub ochłodzić pod bieżącą wodą. Pod kopułą znajduje się gorący marmurowy podest zwany göbek taSi ("kamienny pępek"), na którym odwiedzający hamam mogą się wypocić i zażyć masażu. Po pierwszym myciu należy położyć się na tym podeście, a następnie wyszorować skórę namydloną szorstką rękawicą, po czym spłukać, polewając ciepłą lub zimną wodą czerpaną metalowymi naczynkami (można skorzystać z usług łaziebnego).

Teraz pora na masaż, oczywiście jeśli został zamówiony. Zabieg trwa 10-20 minut i odbywa się na marmurowej platformie. W wersji standardowej jest to masaż suchy, w wersji deluxe - z użyciem pachnących olejków. Po masażu powinno się poleżeć w cieple, nawet przez godzinę. Potem należy opłukać się woda, otulić sucha chusta i przejść do wypoczywali, gdzie można uciąć sobie drzemkę na drewnianej ławie. Jest to ważny etap aklimatyzacji do normalnej temperatury i powietrza. Na pożegnanie z hamamem warto zamówić szklaneczkę mocnej tureckiej herbaty.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w przewodniku nowej serii Miasta Marzeń - Stambuł

Do kupienia w Kulturalnym Sklepie