Maroko. Orientalny urok Casablanki

Casablanca to jedno z najbardziej znanych miast Maroka, kojarzące się z afroarabską egzotyką, białymi fasadami domów i romantycznymi spotkaniami.Casablanca jest symbolem nowoczesnego Maroka, jego rozwoju ekonomicznego i technologicznego.
Prawie nie spotkamy tu zabytków sprzed XIX stulecia. Miasto wyrosło bowiem w zasadzie dopiero w wie ku XX. Podstawą jego szybkiego rozkwitu jest duży i doskonale prosperujący port, w 1907 r. opanowany przez Francuzów, którzy przez półwiecze zarządzali Casablancą. Dzięki nowym przybyszom dziś znajdują się tu wspaniałe, wyróżniające się zazwyczaj białymi fasadami kamienice, za projektowane przez najlepszych francuskich architektów w stylu art déco. Dzięki Francuzom zbudowano tu ville nouvelle (nowe miasto), które jest jednym wielkim muzeum architektury, a Casablanca słynie z monumentalnych budynków publicznych, które powstały w neokolonialnym stylu neomauretańskim.

Po odzyskaniu niepodległości przez Maroko Casablanca stała się symbolem bogactwa i nowoczesności. Powstawały tu budynki i osiedla, projektowane zgodnie z najnowszymi trendami w architekturze światowej. Szczególnie zaskakujące jest nowatorstwo form bogatych rezydencji w dzielnicy Anfa. Swoistym symbolem dynamicznego rozwoju miasta jest z całą pewnością jeden z największych i najnowocześniejszych meczetów na świecie - meczet Hassana II.

Wznoszące się w Casablance budowle są warte obejrzenia, ale tak na prawdę stanowią jedynie oprawę dla barwnego życia, które obserwujemy na tutejszych gwarnych ulicach. Spotkać tu można kolorowy tłum pochodzący z całego Maroka: bogatych i biedotę, ubranych w stroje europejskie i tradycyjne. Swoistym uzupełnieniem tego obrazu są różnorodne restauracyjki i kafejki, w których najlepiej przysiąść po trudach zwiedzania i zachwycić się wspaniałą kuchnią oraz romantycznym, egzotycznym nastrojem.

Casablanca - stara medyna

Stara medyna powstała jeszcze w XVI stuleciu, a nowe miasto wybudowali Francuzi głównie w latach 20. XX w. Dzielnice mają odmienne charaktery, ale wspólnie świadczą o tym,

że Casablanca stanowi twór dwóch jakże innych kultur. Na po czątku XX w. Casablanca ograniczała się jedynie do terenów otoczonej murami starej medyny. Okolica ta stanowi więc historyczny rdzeń dzisiejszego miasta. W pierwszych latach XX stulecia, tak jak wszystkie stare centra arabskich ośrodków w Afryce Północnej, nazywano ją po prostu medyną. Jednak gdy w latach 30. zbudowano nowe centrum religijne i handlowe Casablanki, określane nową medyną, do tej wcześniejszej dodano przymiotnik "stara". Zmniejszyła się wówczas również jej atrakcyjność jako miejsca do życia, co sprawiło, że dziś najdawniejszą dzielnicę Casablanki zajmują głównie rodziny robotnicze.

Korzenie dzisiejszej starej medyny sięgają czasów starożytnego osadnictwa fenickiego na tych terenach. Leżące tu miasto portowe było jednak wielokrotnie burzone. Ostatni raz zostało poważnie zniszczone 1 listopada 1755 r. w wyniku trzęsienia ziemi. Jego epicentrum znajdowało się niedaleko Lizbony i zrównało z ziemią znaczną część portugalskiej stolicy. Casablanca pozbierała się w przeciągu kilku lat, a w roku 1770 sułtan Sidi Muhammad odbudował jej zrujnowane fortyfikacje. Domy znajdujące się w starej medynie często burzono i zastępowano nowymi. Dodatkowo w latach 30. XX w. wyprowadzili się stąd przedstawiciele klasy średniej, a ich domostwa zajęła ludność z biedniejszych warstw społecznych. Zapewne z tych powodów dzielnica jest obecnie zaniedbana, a w porównaniu do pozostałych medyn Maroka mało oryginalna. Z drugiej strony jednak stara medyna jest wyjątkowo autentyczna i nie próbuje schlebiać gustom turystów, jak to bywa w innych miejscach. Obecnie trwa debata nad planem odnowy poszczególnych zakamarków zabytkowej dzielnicy, które miałyby przywrócić jej znaczenie oraz przekształcić w atrakcję turystyczną Casablanki.

Casablanca - francuskie nowe miasto

Podpisanie przez sułtana traktatu w Fezie i ustanowienie protektora tu Francji nad Marokiem w 1912 r. sprawiły, że Francuzi stanęli przed zupełnie nowymi wyzwaniami. Dotyczyły one zarówno całego Maroka, jak i Casablanki, która początkowo była główną bazą francuską w tym kraju. Powszechne przypuszczano nawet, że miasto stanie się stolicą protektotu. Tym czasem Casablanca nadal ograniczała się do obszaru starej medyny, która była tak przeludniona, że konieczny stał się rozwój nowych dzielnic mieszkalnych. Pierwsze plany nowego kwartału Casablanki wykonali jeszcze w 1912 r. dwaj architekci: Paul Tirard i Guillaume de Tarde. Najważniejszym elementem ich projektu było przekształcenie tradycyjnego placu targowego przeznaczonego do handlu z ludnością koczowniczą i leżącego poza murami miasta przy bramie Bab es-Souk, w centralny plac miejski. Od niego w kierunku północnym miała biec szeroka arteria oddzielająca starą medynę od nowe go mia sta. Na po łu dnie zaś planowana była droga prowadząca obok znajdujących się niedaleko miasta dwóch obozów wojskowych, będących od 1907 r. główną bazą francuskich oddziałów.

Plac Narodów Zjednoczonych

Zaprojektowany w 1912 r. plac jest dziś jednym z najważniejszych punktów Casablanki. Plac ma kształt zblżony do trójkąta o wymiarach 200m x 80m i stanowi ważny węzeł komunikacyjny miasta. Swoim północnym bokiem graniczy z przebudowanymi murami starej medyny, do której prowadzi znajdująca się obok wieży zegarowej brama Bab es-Souk.

Więcej na ten temat znajdziesz w przewodniku nowej serii Miasta Marzeń 2 - Casablanca i Marrakesz

Do kupienia w Kulturalnym Sklepie