Egipt Giza - Sfinks, piramida Chefrena i Mykerinosa

Piramidy fascynują, gdyż są świadectwem wielkiej cywilizacji i niezwykłego postępu technicznego. W całym Egipcie jest około 11 piramid. Każda z nich jest ciekawa i warta odwiedzenia. Jest też Sfinks - ogromna rzeźba, która do dziś jest zagadką dla badaczy Egiptu.
Obok Wielkiej Piramidy Cheopsa zachowały się mniejsze piramidy królowych, które wzniesiono dla żon władców i ważnych krewnych. Za nimi z kolei umieszczone są mastaby, czyli pierwsza forma grobowców wznoszonych w czasach IV dynastii. Tuż obok piramidy Cheopsa stoi świątynia, w której odbywały się uroczystości pogrzebowe, od której biegnie aleja procesyjna, jaką podążał orszak z ciałem króla. Po południowej stronie piramidy usytuowany jest nowoczesny budynek Muzeum Statku Królewskiego (Solar Barque Museum; codz. 9.00-17.00, zimą do 16.00; wstęp płatny: 40 EGP) prezentujące go starożytny statek od kryty w1954 r.

Egipt Giza - piramida Chefrena

Nie wiele niższa od piramidy Cheopsa jest piramida Chefrena (Haram Chafre; 30EGP), tzw. Wielki Kefren, stojąca tuż obok (138m wysokości, choć pierwotnie miała ponoć po nad 143 m wysokości). Wybudowana w 2532 r. p.n.e. dla króla z IV dynastii, który zlecił wybudowanie Wielkiego Sfinksa znajdującego się przy świątyni Chefrena na końcu alei prowadzącej do piramidy. Choć piramida Chefrena jest o kilka metrów niższa niż stojąca obok piramida Cheopsa, to może wydawać się większa z kilku względów. Przede wszystkim została wybudowana na wzniesieniu i jest bardziej stroma od sąsiadujących z nią piramid. Dodatkowo wokół wierzchołka zachowała się oryginalna okładzina wapienna (niektóre płyty ważą na wet 7 ton!), którą kiedyś pokryte były wszystkie piramidy, lecz w średniowieczu zaczęto wykorzystywać ją do budowy domów i kradziono z piramid.

Z pewnością wnętrze piramidy Chefrena jest o wiele mniej interesujące niż wnętrze piramidy Cheopsa. Dwa korytarze biegnące w dół łączą się i prowadzą do komory grobowej króla, gdzie stoi jedynie granitowy sarkofag. Kilkuset metrową aleją można dojść za to do świątyni, w której zachowała się spora jej część oraz dziedziniec. Piramidę Chefrena wybudowano z 2,5-tonowych bloków z granitu i wapienia sprowadzanego z półwyspu Synaj. Jest ona jedną z najstarszych starożytnych świątyń zachowanych w Egipcie.

Egipt Giza - Sfinks

Wielki Sfinks (Abu al -Haul) stojący obok świątyni Chefrena to dziś chyba najbardziej znany monument świata i największy tego typu obiekt. Powstanie wysokiej na 20 m rzeźby datuje się na 2500 r. p.n.e. Sfinks, czyli lew z ludzką głową, był mitycznym stworzeniem, które od Egipcjan przejęli później także Grecy, choć podobne stworzenie pojawia się w kulturze południowo-wschodniej Azji. Rzeźba liczy 57 m długości, 6 m szerokości i 20 m wysokości. Przez tysiące lat była nieustannie zasypywana przez pustynię i na powrót odkopywana jeszcze w czasach starożytnych.

Wbrew różnych legendom, nos Wielkiego Sfinksa odpadł w wyniku erozji już XIV w., a nie w wyniku zniszczenia w czasie wyprawy Napoleona na Egipt. Podobnie jak broda będąca symbolem władzy królewskiej, której fragmenty odnalazł w 1816 r. Giovanni Batista Caviglia. Aktualnie elementy te znajdują się w British Museum w Londynie i w Muzeum Egipskim w Kairze. Za czasów XVIII dynastii odnowiono Sfinksa i obłożono go płytkami wapiennymi oraz umieszczono między jego łapami posąg króla. Pod koniec lat 90. rozpoczęto szeroko zakrojone prace konserwatorskie. W ciągu 10 lat wykorzystano kilkanaście tysięcy kamiennych bloków. Renowacji poddano całą rzeźbę z wyjątkiem twarzy.

Egipt Giza - piramida Mykerinosa

W piramidzie Mykerinosa (Haram Mankauri; 30 EGP) zachowały się chyba najciekawsze wnętrza spośród wszystkich piramid. Ta ostatnia i najmniejsza wzniesiona na płaskowyżu piramida (ma jedynie 62 m wysokości), została wybudowana najprawdopodobniej dla króla Mykerinosa w XXVI w. p.n.e., w czasach IV dynastii z okresu Starego Państwa. Mniejsze rozmiary od pozostałych piramid w Gizie niektórzy tłumaczyli osłabieniem władzy króla, lecz równie dobrze mogła w tym czasie nastąpić zmiana priorytetów i nacisk zaczęto kłaść raczej na rozbudowę świątyń - grobowej i dolnej, które po wstały na bardziej skomplikowanym planie. Egiptolodzy twierdzą, że był to początek zmian, które doprowadziły ogóle do zrezygnowania z budowy piramid, zamiast których zaczęto tworzyć sekretne groby. Wykuwano je w skale, a świątynie grobowe budowano w znacznym oddaleniu od nich. Co ciekawe, jeszcze w XVI w. wapienne pokrycie piramidy Mykerinosa było w stanie niemal nienaruszonym. Do naszych czasów jednak zachowało się jedynie we fragmentach, podobnie jak po krycie granitowe, które wznosiło się do 1/3 jej wysokości.

Egipt Giza - cmentarze

Koło piramidy Cheopsa mieści się główny cmentarz G 7000, niedaleko piramid królowych po wschodniej stronie. Cmentarze były rozlokowane wzdłuż budowanych tu ulic i alei. Cmentarz G 7000 był jednym z pierwszych, jakie powstały w tym miejscu. Znajdują się na nim groby oraz mastaby żon i dzieci władców z IV dynastii. Z kolei cmentarze G 1200 i G 4000 powstały w czasach V i VI dynastii. Znajdziemy tu między innymi mastaby Kar i Idu z czasów VI dynastii. Kar był wysokim dostojnikiem nadzorującym budowę piramid, na to miast Idu jego synem, inspektorem skrybów. W ich grobach zachowały się posągi, reliefy i wizerunki zmarłych. Interesujące płaskorzeźby obejrzymy z kolei w grobie Chufuchafa, syna Cheopsa, a w grobie jego żony Meresanch III polichromowane reliefy przedstawiające kapłankę Meresanch w skórze lamparta usługującą kapłanom oraz jej matkę Hetepheres III w stroju z po duszkami na ramionach.

Więcej na ten temat znajdziesz w przewodniku nowej serii Miasta Marzeń 2 - Kair

Do kupienia w Kulturalnym Sklepie