Grecja zabytki. Agora ateńska

Agora w starożytnej Grecji stanowiła centralny plac Aten. Dziś jest to park, w którym znajdują się tylko trzy budynki: kościół świętych Apostołów, świątynia Hefajstosa i Ateny oraz od budowana w XX w. antyczna stoa.
Grecja zabytki - ateńska Agora

Agora (otwarte: latem codz. 8.30-19.30, pn. 11.00-19.00; zimą 8.00-15.00) leży na północ od wzgórza Areopagu. Słowo "agora" oznacza w języku greckim wiec, zgromadzenie. Mianem tym określano również miejsce, na którym w polis greckim spotykali się obywatele. Początkowo zbierali się oni, aby wysłuchać poleceń i woli władz, natomiast z czasem zyskali prawo do wypowiadania się, a nawet do podejmowania decyzji. Agora w Atenach początkowo również była tylko miejscem spotkań. Później zaczęła się przekształcać w centralny plac miasta zaprojektowany na planie prostokąta, przez który ukośnie przebiegała "święta droga" będąca trasą procesji panatenajskiej. Plac ten spełniał funkcje polityczne, religijne oraz handlowe.

Niestety na przestrzeni wieków, wraz ze zmianą sytuacji politycznej i społecznej Grecji, Agora traciła swe znaczenie. Jej budowle popadły w ruinę, a na ich gruzach powstały nowe domy. Na początku XX w. stanowiła obszar zamieszkały przez ok. 5 tys. osób.

Grecja zabytki - budowle Agory: Kościół Świętych Apostołów

Dziś na terenie Agory, najbliżej Areopagu, znajduje się budynek kościoła pod wezwaniem Świętych Apostołów. Wzniesiono go pod koniec X stulecia na fundamentach antycznej świątyni poświęconej nimfom. Został zachowany nie tylko ze względu na swój wiek, ale również dlatego, że zastosowane przy jego budowie nowatorskie rozwiązania stały się wzorem dla wielu późniejszych świątyń Grecji - na wzór tej zaczęto budować kopuły i mniejsze absydy, przez co nawa uzyskiwała kształt zbliżony do rombu. Kościół pw. Świętych Apostołów to budowla centralna, wzniesiona na planie krzyża greckiego, posiadająca trzy główne absydy. Niestety w dniu dzisiejszym turyści mogą podziwiać kościół jedynie z zewnątrz.

Grecja zabytki - budowle Agory: Hefajstejon

Hefajstejon, górująca nad Agorą świątynia Hefajstosa i Ateny, został zbudowany w latach 449-425 p.n.e. i był pierwszą świątynią na terenie Aten, która została wykonana w całości z marmuru. Świątynia powstała w porządku doryckim na planie prostokąta i posiada po sześć kolumn w fasadach oraz po trzynaście w dłuższych bokach.

Grecja zabytki. Hefajstejon jest najlepiej zachowaną świątynią antyczną na terenie Grecji właściwej. Związane jest to z faktem, że aż do 1834 r. spełniał funkcje sakralne. Początkowo, zgodnie z przeznaczeniem był świątynią pogańską. Następnie w V w. zamieniony został na kościół chrześcijański pod wezwaniem św. Jerzego.

Grecja zabytki - budowle Agory: Stoa

Wschodnią krawędź Agory ozdabiała od połowy II w. p.n.e. Stoa ufundowana przez Attalosa II, króla Pergamonu w latach 159-138 p.n.e. Budowla w całości została wykonana z wapienia i marmuru pentelickiego. Była dwukondygnacyjna i miała 116 m długości oraz 20 m szerokości. Na obu jej poziomach od strony zachodniej znajdowały się ciągi 21 pomieszczeń, które były wykorzystywane jako miejsca targowe.

Grecja zabytki. Stoa była miejscem spotkań i handlu przez 4 wieki. Została następnie zniszczona przez Gotów w poło wie III w. Jej ruiny zidentyfikowali archeologowie greccy w 2. połowie XIX w. Od 1931 r. teren ten poddany został badaniom archeologicznym Amerykańskiej Szkoły Studiów Klasycznych. Następnie w latach 1953-1956 stoa została całkowicie zrekonstruowana według planów J. Travlosa. Dziś mieści się tu Muzeum Agory dostępne bezpłatnie w ramach zwiedzania Agory. W muzeum tym zgromadzono wszelkie rzeźby i przedmioty odkryte w czasie badań archeologicznych Agory - posągi, sarkofagi, kamienie wotywne itp.

Więcej informacji znajdziesz w przewodniku nowej serii Miasta Marzeń 2 - Ateny.



Do kupienia w Kulturalnym Sklepie