Hiszpania Palma de Mallorca - zwiedzamy stolicę Majorki

Palma de Mallorca to stolica Majorki, najsłynniejszej wyspy hiszpańskich Balearów. Palma de Mallorca to również największe miasto w całym archipelagu liczącym ok. 200 wysepek. Stolica Majorki słynie z ogromnej liczby kawiarni, dyskotek i barów, w których letnią porą zabawa trwa do rana. Także wspaniałe zabytki, jak katedra La Seu, oraz znakomite plaże przyciągają co roku w tę część Hiszpanii tłumy turystów.
Hiszpania Palma de Mallorca - katedra La Seu

Gdy w 1230 r. Jaume I, król Aragonii i Katalonii, pokonał Maurów, rozkazał w miejscu Wielkiego Meczetu wznieść katedrę. Budowę rozpoczęto dopiero w czasach jego syna, Jaume'a II (z matki węgierskiej księżniczki Violante), a zakończono pięć wieków później. Dlatego gotycki kościół z przyporami odciążającymi wewnętrzne kolumny, z kapitelami w kształcie liści palmowych, ma również elementy architektoniczne z późniejszych epok. Ostatnie zmiany są dziełem Antonia Gaud~ego. Artysta, przebudowując w latach 1904-1914 wnętrze w stylu gotyku katalońskiego (otwarta hala, z widocznym ze wszystkich stron ołtarzem głównym, skąpo rozjaśniona światłem wpadającym z witrażowych okien), wprowadził kontrowersyjną techniczną nowinkę: światło elektryczne. Obwieszony latarenkami żelazny baldachim nad głównym ołtarzem, symbolizujący Koronę Cierniową, poskręcane balustrady i barwne mozaiki ceramiczne z wzorami roślinnymi są tu zapowiedzią jego wielkiego dzieła - modernistycznej Sagrada Fam~lia w Barcelonie.

Dwa razy w roku (w święto Matki Boski Gromnicznej i św. Marcina) o 6.30 rano promienie słoneczne wpadające przez witraż w oknie we wschodniej ścianie rozświetlają rozetę zachodniego portalu. Ta sztuczka średniowiecznych budowniczych katedry wciąż robi wrażenie. Nawa, 40-metrowej wysokości, należy do najwyższych naw w gotyckich kościołach w Europie. W alabastrowych sarkofagach w kaplicy Trinitat spoczywają szczątki majorkańskich władców, Jaume'a II i III. Z trzech portali wyróżnia się południowy, z rzeźbami Guilléna Sagrery, który ozdobił również budynek Giełdy (La Llotja, zob. dalej). Środkowa rozeta uważana jest za największą w świecie (12,5 m średnicy).

Hiszpania Palma de Mallorca. Museu de la Catedral zajmuje parter dzwonnicy, pełniącej niegdyś także funkcję wartowni, i dwie sale kapitulne. W pierwszej sali, z wyeksponowaną XVI-wieczną monstrancją, należy zwrócić uwagę na przenośny ołtarzyk Jaume'a I w kształcie szachownicy, z kwadratami ze srebra i drewna. Pod każdym z nich znajduje się relikwia świętego lub świętej. W drugiej sali umieszczono dzieła majorkańskich prymitywistów tworzących w XIV i XV w., wśród których wyróżnia się obraz Mistrza Przywilejów, przedstawiający męczeństwo św. Eulalii, straconej z rozkazu cesarza Dioklecjana. W trzeciej sali, barokowym kapitularzu z drzwiami w stylu churrigueresco, znajdują się ozdobne relikwiarze.

Hiszpania Palma de Mallorca. Schody od katedry prowadzą przez wspaniały park ogrodowy do Palau l'Almudaina, dawnej fortecy i siedziby mauretańskich gubernatorów przekształconej w pałac przez króla Jaume'a II. W XIV w. aragoński król Juan I trzymał w nim alchemika, z którym wiązał wielkie nadzieje. Pałac jest siedzibą parlamentu i dowództwa wojskowego, a także gości głowy państwa. Dalej za pałacem stoi Llotja, gotycki budynek giełdy z ośmiokątnymi wieżyczkami, przeznaczony na wystawy czasowe.

Schodami pomiędzy pałacem i katedrą dochodzi się do renesansowych fortyfikacji, które w XVI w. kazał wznieść cesarz Karol V (król Hiszpanii Karol I), z bastionami dodanymi pod koniec XVIII w. Za podwójną bramą Portella ciągnie się ulica o tej samej nazwie. W renesansowej rezydencji pochodzenia gotyckiego mieści się Museu de Mallorca prezentujące znaleziska z Majorki z różnych epok i ciekawą kolekcję malarzy prymitywistów, m.in. Mistrza Przywilejów, Mistrza Ołtarza oraz artystów zwanych Mistrzami biskupa Galiany. Niedaleko, przy Can Serra jest budynek łaźni z X w., Banys Arabs.

Hiszpania Palma de Mallorca - kościoły

Bazylika Sant Francesc została wzniesiona pod koniec XIII w. - w miejscu mauretańskiej fabryki mydła - dla zakonu franciszkanów. Wśród mnichów był syn Jaume'a II, który bogato wyposażył świątynię. Budowla jest gotycka, ale jej główna fasada z lśniącego piaskowca, ozdobiona balkonem z arkadami i ogromną platereskową rozetą, pochodzi z XVII w. W tympanonie z postacią Matki Boskiej widać u dołu, wśród niewielkich figurek świętych, Ramóna Llulla czytającego książkę. Rzeźba franciszkanina ze stojącym obok Indianinem upamiętnia Junipera Serrę. Ten misjonarz z Majorki po przyjeździe do Kalifornii w 1768 r. założył osady Los Angeles, San Diego i San Francisco. W kaplicy w obejściu chóru (drugiej po lewej stronie) umieszczono grobowiec Ramóna Lulla. Pod koniec XV w. w dniu Wszystkich Świętych pobili się w bazylice Sant Francesc możni wierni - 300 osób - modlący się przy okazałych sarkofagach swoich krewnych. Poszło o to, że któryś ród wynosił się nad inne wystawnością swego grobowca. Po tej awanturze bazylika została zamknięta na kilkadziesiąt lat.

Hiszpania Palma de Mallorca. Budowę pierwszego w Palmie kościoła, Santa Eularia, ukończono w ciągu ćwierć wieku po odebraniu Maurom miasta przez Jaume'a I (w 1230 r.). Zachowały się gotyckie malowidła w kaplicach przy bocznych nawach. Ogromny główny ołtarz, barokowy, ma kształt klepsydry. W połowie XV w. w kościele Santa Eularia odbył się zbiorowy chrzest Żydów oskarżonych o odegranie bluźnierczej sceny Ukrzyżowania. Społeczności żydowskiej odebrano majątki i dano do wyboru: śmierć na stosie albo przejście na chrześcijaństwo. Niedaleko jest otoczona XIX-wiecznymi rezydencjami Plaça Cort, z ładnym późnorenesansowym ratuszem

Hiszpania palma de Mallorca - Promenady i place

Od nadmorskiej promenady ciągnie się ku centrum Passeig d'es Born, od XV w. najważniejsza w Palma de Mallorca ulica, z mnóstwem barów i restauracji oraz XIX-wiecznych rezydencji w stylu włoskim, z wyróżniającą się marmurowymi kolumnami Can Soler (pod nr. 10). Na początku i końcu tej alei przysiadły dwa kamienne sfinksy. Od Passeig d'es Born biegnie Carrer de la Unió aż do placu Targowego. Tutaj miłośnicy architektury modernistycznej wstrzymują oddech na widok bliźniaczych domów z początku XX w., o opływowych kształtach, z dekoracjami w kształcie motyli i liści paproci. Gran Hotel z 1903 r., przy pobliskiej Plaça Weyler, przyprawia o zawrót głowy mnóstwem kłębiących się fantazyjnych wieżyczek, kolumienek, wykuszów, łuków i barwnych płytek ceramicznych. Spokój może przywrócić kawa w hotelowej kawiarni i morskie pejzaże katalońskiego impresjonisty Hermena Anglada-Camarasy obok, w galerii Fundació La Caixa. Z hotelem sąsiaduje także modernistyczna Piekarnia Teatralna oraz neoklasycystyczny Teatre Principal. Z teatru idzie się do otoczonej arkadami Plaça Major. Tutaj w 1823 r. mieszkańcy zburzyli siedzibę Inkwizycji. Niedaleko, przy c/Sant Miquel stoi przebudowany z renesansowej rezydencji modernistyczny budynek Banca March. Mieści się w nim Muzeum Współczesnej Sztuki Hiszpańskiej prezentujące obrazy P. Picassa, J. Miro, S. Dal~ i kubisty J. Grisa.

Hiszpania palma de Mallorca - Poza centrum

Do Poble Espanyol jeżdżą autobusy z Plaça Espanya. Hiszpańska Wioska, z ulicami i placami, przy których mieszczą się zakłady rzemiosła artystycznego, sklepy pamiątkarskie, restauracje i bary, skupia kopie najsłynniejszych hiszpańskich zabytków, takich jak Złota Wieża z Sewilli, barceloński Palau de la Generalitat, jedna z budowli Alhambry w Granadzie i in. Powstała w latach 1965-1967; starsza od niej - zbudowana na Wystawę Światową w 1929 r. - jest Hiszpańska Wioska w Barcelonie.

Z Poble idzie się kilometr pod górę do Castell de Belver, warowni wzniesionej przez Jaume'a II. Sale mieszkalne ulokowano wokół dwupoziomowych arkad otaczających okrągły dziedziniec (jedyna w Hiszpanii warownia na planie koła). Z płaskiego dachu spływała woda do podziemnych cystern. Budowlę chroniły suche fosy z szeregiem kładek i gruby mur z trzema wieżami. Wolno stojący donżon, połączony z zamkiem łukowym mostem, służył za więzienie do 1915 r. Muzeum powstało m.in. z kolekcji rzymskich rzeźb i znalezisk archeologicznych zgromadzonych przez żyjącego w XVIII w. kardynała Antonia Despuiga.

W Porto Pi, za portem Palmy, jest muzeum fundacji Pilar i Joana Miro o nazwie Territorio Miro, obejmujące kilka budynków. Prace katalońskiego artysty (ok. 6 tys.) można obejrzeć podczas wystaw czasowych.