Rodos wakacje - rejs na wyspę Kos

Kos, trzecia co do wielkości (po Rodos i Karpathos) wyspa Dodekanezu cieszy się wśród turystów prawie taką samą popularnością co Rodos. Dziś mieszka tu prawie 26 tys. osób, z czego większość w stolicy wyspy, także noszącej nazwę Kos. Przy okazji wakacji na Rodos udaj się w rejs na wyspę Kos!
Rodos wakacje - Mityczna wyspa Kos

Podobnie jak Rodos, także Kos według mitologii greckiej powstała przy znacznym udziale bogów. Po wojnie Tytanów przeciw mieszkańcom Olimpu schronił się tu jeden z synów Gai i Uranosa, Polivotis. Wytropił go bóg morza i trzęsień ziemi, Posejdon, i oderwawszy od reszty część wyspy, przywalił nią zbiegłego Tytana, którego ciało spoczęło pod nową wyspą, Nissyros. Legenda ta ma o tyle pokrycie w faktach, że pierwotnie Kos i Nissyros tworzyły całość i rozdzieliły się dopiero w wyniku potężnego trzęsienia ziemi w zamierzchłych czasach. Na wyspie schroniło się także dwóch innych Tytanów, Kios i Kinnos, stąd jej nazwa. Mitologia wiąże ponadto z Kos najbardziej znanego z herosów - Heraklesa, który - bezustannie ścigany gniewem swojej macochy Hery - po wykonaniu słynnych 12 prac i zabiciu chcącego go oszukać króla Troi Laomedesa, rzucił przekleństwo na jego miasto (co skończyło się wojną trojańską). Herakles, napełniwszy sześć galer skarbami wracał wraz z towarzyszami do domu, kiedy Hera wywołała wielki sztorm, który zatopił pięć statków, a szósty (z pasierbem na pokładzie) zapędził na Kos. Tutaj po wielu perturbacjach Herakles ożenił się z córką miejscowego władcy i miał z nią syna Thessalosa, który został królem Kos i Nissyros.

Rodos wakacje - Kos w czasach starożytnych

Prehistoryczne osadnictwo na Kos sięga wczesnej epoki brązu (2900-2100 p.n.e.), o czym świadczą grobowce odkryte w Asklupi i jaskini Biały Kamień. Osiedlali się tu Pelazgowie, Lelegowie i Karyjczycy, a po nich przyszli Fenicjanie i Achajowie. Homer wspomina o Kos, które wraz z kilkoma innymi wyspami Dodekanezu brało udział w wojnie trojańskiej po stronie Achajów, wystawiając 30 statków. W VII i VI w. p.n.e. Kos wchodziło w skład doryckiego Heksapolis, po raz pierwszy wiążąc się sojuszem z rodyjskimi miastami Lindos, Ialyssos i Kamiros. W okresie hellenistycznym przeżywało szczególnie dynamiczny rozwój. Powstała wtedy nowa stolica (366 r. p.n.e.), pełna pięknych marmurowych budowli, takich jak sanktuarium Heraklesa i Afrodyty, a także akropol, Dionizjum, agora, stadion, gimnazjum i teatr miejski. Większość z tych zabytków odkryli w czasie wykopalisk włoscy archeolodzy. W tym samym czasie (284 r. p.n.e.) na Kos urodził się przyszły król Egiptu, Ptolemeusz II Filadelfos. Kos prosperowało jako potęga rolnicza i hodowlana, a także jako ośrodek produkcji wina, oliwy, owoców, perfum, jedwabiu i wełny. Podobnie było w okresie rzymskim, kiedy dodatkowo wielkiego znaczenia nabrał port jako jedno z centrów handlu na Morzu Egejskim.

Rodos wakacje - atrakcje wyspy Kos

Głównymi atrakcjami Kos są wspaniałe warunki naturalne, piękne plaże z delikatnym złotym piaskiem (linia brzegowa ma 112,5 km), ciekawe zabytki oraz doskonała infrastruktura turystyczna. Dominują tereny wyżynne, a najwyższe wzniesienie, Dikeos liczy 846 m n.p.m. Największym ośrodkiem jest stolica, chora Kos (15 tys. mieszkańców), położona na północno-wschodnim krańcu wyspy. Innymi dużymi ośrodkami są Kardamena na południu oraz Kefalos na południowym zachodzie, a także Mandraki na należącej administracyjnie do Kos pobliskiej wyspie Nissyros. Na północnym wybrzeżu najpiękniejsze ośrodki wypoczynkowe ze świetnie urządzonymi plażami znajdują się w miejscowościach Tingaki (najdłuższa plaża wyspy, ponad 10 km) oraz Marmari i Mastichari. W części centralnej leżą Zia i Pili - w tej ostatniej znajdowała się starożytna stolica wyspy, a dziś w jej okolicy jest jedyne na Kos lotnisko, Antimachia. Port lotniczy nosi imię Hipokratesa.

Rodos wakacje - zamek joannitów . Spośród kilku budowli obronnych, jakie wznieśli na wyspie joannici, najbardziej znany jest zamek, usytuowany tuż obok portu w mieście Kos. W średniowieczu stał on na wyspie połączonej z miastem mostem zwodzonym. Dziś biegnie tam Finikon (aleja Palmowa). Do budowy zamku, mającego dwie linie murów obronnych z blankami i wieżami, rozdzielonych fosą, wykorzystano materiał pochodzący z konstrukcji antycznych. Początki warowni sięgają XIV w., potem powiększali ją Wielcy Mistrzowie: Jan z Lastic i Jakub z Milly (1437-1461), zaś zewnętrzną linię obrony umacniali od 1495 r. Wielki Mistrz Piotr z Aubusson, Emeryk z Amboise i Fabrizio z Caretto, który ukończył budowę w 1514 r.

Rodos wakacje - stare miasto Kos . Stare miasto, powstające od okresu hellenistycznego, otaczały mury o łącznej długości 4 km. Odkopane fragmenty pochodzą z IV-III w. p.n.e., inne były rozbudowywane przez Rzymian, a niektóre zostały wykorzystane do budowy świątyń bizantyjskich, m.in. bazyliki św. Jana. Opodal odkryto fragmenty świątyni dedykowanej Heraklesowi (z III w. p.n.e.) oraz sanktuaria Afrodyty. We wschodniej części miasta znajdowała się także - zbudowana opodal portu, by ułatwić handel - wielka agora (80 na 300 m), prawdopodobnie z IV-III w. p.n.e.

Rodos wakacje - ruiny na wyspie Kos . W części zachodniej odkryto ruiny term składających się z okrągłej sali z portykami (przy skrzyżowaniu ulic Homera i Herodota) i ciągnące się wzdłuż ul. 31 Marca. Na południowy zachód od nich zachowały się ruiny starożytnego stadionu. W pobliżu był gimnazjon, gdzie sportowcy przygotowywali się do zawodów. Przetrwał także rzymski odeon z II w. n.e.

Rodos wakacje - rzymski dom . Najciekawszym obiektem w centralnej części miasta jest rzymski dom (ul. Grygoriou 5) z III w. n.e., wzniesiony na ruinach budowli z okresu hellenistycznego z pięknymi mozaikami. Tak naprawdę był to spory pałac z 36 pokojami, trzema atriami, fontanną i basenami, ze ścianami ozdobionymi marmurami oraz mozaikami podłogowymi przedstawiającymi delfiny i nimfy na konikach morskich.

Piękne mozaiki podłogowe z Kos, odnajdywane przez Włochów w czasie wykopalisk, zostały przewiezione przez nich na Rodos i dziś są eksponowane w muzeum w Pałacu Wielkich Mistrzów.

Rodos wakacje - zabytki kultury tureckiej. Na Kos jest także kilka pamiątek po okresie panowania tureckiego - to przede wszystkim XVIII-wieczny meczet Defterdar, do dziś użytkowany jako miejsce modlitw (społeczność muzułmańska Kos liczy kilkadziesiąt rodzin), a także jako mauzoleum słynnego dowódcy tureckiego z początków XVIII w. - Hadżiego Paszy. Część budynku użytkuje się do celów handlowych. W nieco młodszym, ale również XVIII-wiecznym meczecie Hassana Paszy, usytuowanym bliżej zamku, na parterze znajdują się sklepy, a reszta stoi pusta. Na sąsiednim placu są też dwie tureckie fontanny.

Hale targowe otaczają niewielki plac Wolności w centrum miasta, gdzie obok kościoła znajduje się urządzone przez Włochów muzeum archeologiczne z licznymi pamiątkami dotyczącymi Hipokratesa (m.in. posąg ojca medycyny z IV w. p.n.e. z doskonale zachowaną głową). W pobliżu trwają nadal prace wykopaliskowe, w czasie których odsłonięto część dawnej stolicy - doryckiego miasta Meropis z 366 r. p.n.e.

Rodos wakacje - Asklepiejon . Do najcenniejszych zabytków wyspy należy położony 4 km od centrum w stronę miasteczka Platani Asklepiejon - prawdopodobnie pierwszy szpital na świecie, wybudowany już po śmierci Hipokratesa, pod koniec IV w. p.n.e., gdzie jego uczniowie lekarze i zapewne kapłani świątyni Asklepiosa leczyli chorych metodami, których nauczył ich mistrz. Symbolem ich zawodu i niejako herbem Asklepiejonu stał się wąż, którego uważano za wielkiego znawcę roślin leczniczych. Amfiteatralnie wcięty w zbocze góry zabytkowy kompleks składa się ze świątyni Asklepiosa usytuowanej na najwyższym poziomie, świątyni Apollina na poziomie średnim oraz kompleksu leczniczego u podstawy. Składał się on z ujęcia źródeł leczniczych, pomieszczeń dla chorych i dla lekarzy oraz części gospodarczej. Asklepiejon kilkakrotnie niszczyły trzęsienia ziemi; w 554 r. kompleks legł w gruzach i dopiero wykopaliska włoskie w latach międzywojennych pozwoliły na odtworzenie zarysów obiektu i jego częściową rekonstrukcję. Dziś działa tu muzeum.

Rodos wakacje - platan Hipokratesa. Innego rodzaju pamiątką związaną z Hipokratesem jest wielki, bardzo stary platan rosnący w opodal zamku w Kos, pod którym zgodnie z tradycją mistrz nauczał medycyny. Platan faktycznie wygląda na staruszka, a obwód jego mocno spróchniałego pnia wynosi 14 m, ale tak naprawdę liczy "tylko" ok. 560 lat, czyli jest o jakieś 1800 młodszy od słynnego lekarza. W Kos działa także Instytut Medyczny i Muzeum Hipokratesa.

Na wyspie znajduje się blisko 300 hoteli, wiele pensjonatów i pokoi do wynajęcia. W samym Kos nie brakuje restauracji, tawern i barów, jest także kilka nocnych lokali.