Turcja wycieczki - Stambuł

Turcja to wspaniałe wycieczki. Wycieczka po Stambule, Hagia Sofia, Błękitny Meczet, Wielki Bazar. Stambuł to zabytki, Stambuł to zwiedzanie, Stambuł to wspaniałe zdjęcia.
Ongiś stolica Cesarstwa Wschodniorzymskiego, miasto nazywane też kiedyś Drugim Rzymem, dziś na pewno mogłoby wziąć udział w konkursie na stolicę kontrastów. To miasto, w którym, żeby zobaczyć biedę, nie trzeba jej szukać, a jednocześnie znajduje się ono w pierwszej dwudziestce na świecie, jeśli chodzi o miasta zamieszkałe przez milionerów. To tu można zobaczyć skromne muzułmanki zdążające w chustach do meczetów oraz szykowne elegantki na zakupach w ekskluzywnych butikach. Jednak przede wszystkim jest to miejsce olśniewające długą i bardzo różnorodną historią i pozostałymi po niej zabytkami.

Turcja wycieczki - Stambuł Hagia Sofia

Hagia Sofia to jedna z najsłynniejszych świątyń. Z zewnątrz stosunkowo niepozorna, wnętrzem zachwyca. Najlepiej zwiedzać ją rano, wtedy unikniemy tłoku.

Cesarz Justynian Wielki decyzję o zbudowaniu nowego kościoła podjął w 532 r., po tym, jak w powstaniu spłonęła bazylika stojąca wcześniej w tym samym miejscu. Nowy kościół miał być piękniejszy od świątyni w Jerozolimie i świadczyć o wielkości cesarza. W 537 r. bazylika została poświęcona.

Nawa środkowa ma plan wielkiego prostokąta. Przykrywa ją zapierająca dech w piersiach kopuła. To ona była największym wyzwaniem dla architektów. Jest ogromna, więc musiała być zrobiona z lekkiego materiału - inaczej nie uniosłaby własnego ciężaru. Zresztą w 557 r. trzęsienie ziemi spowodowało liczne pęknięcia, więc trzeba było ją przebudować, używając wyjątkowo lekkich cegieł z Rodos. Przy budowie tej świątyni nie oszczędzano na surowcach - sprowadzono najpiękniejsze marmury, złoto i kość słoniową.

Historia Hagi Sofii jest burzliwa. 29 maja 1493 r., w dzień po zdobyciu Konstantynopola, sułtan Mehmed II kazał bazylikę zamienić w meczet. Stanęły przed nią minarety, bizantyjskie mozaiki pokryto tynkiem, na ścianach zawisły ogromne sułtańskie medaliony, a wokół kopuły wypisano wersety z Koranu. Miejsce krucyfiksu zajął półksiężyc. A w 1935 r. meczet zamieniono w muzeum.

Turcja wycieczki - Stambuł Błękitny Meczet

Naprzeciwko Hagi Sofii wznosi się Błękitny Meczet. Obie świątynie, wyglądające jakby na siebie patrzyły, stanowią najlepiej rozpoznawalny element stambulskiej panoramy. Meczet, w zamierzeniu jego fundatora Ahmeda I, miał przyćmić bazylikę. Ale choć należy do wyjątkowo pięknych, tak się nie stało. Wyróżnia się sześcioma minaretami. Tak wiele miała tylko najważniejsza świątynia islamu - meczet w Mekce. Żeby móc postawić sześć wokół ukochane- go Błękitnego Meczetu, Ahmed I ufundował siódmy minaret dla meczetu w Mekce. Nazwę świątyni zrozumiemy, gdy znajdziemy się w jej wnętrzu. Możemy tam podziwiać ponad 20 tys. błękitnych płytek z Izniku, miejscowości od XVI wieku słynącej z wyrobów ceramicznych. Podczas zwiedzania należy pamiętać, że to miejsce modlitwy, trzeba więc zachować ciszę. Dla turystów dostępne jest tylko jedno wejście, od strony pięknego dziedzińca. Do świątyni nie wolno wchodzić w krótkich spodniach, trzeba zdjąć buty, a kobieta powinna mieć głowę okrytą chustą.

W sąsiedztwie Hagii Sofii znajduje się jeszcze jedna ciekawa budowla bizantyńska i jeden z najpiękniejszych zabytków Stambułu - cysterna bazylikowa. Zasilana z akweduktu zaopatrywała w wodę pałac sułtana. Została zbudowana również przez Justyniana Wielkiego. Jej sklepienie podpiera 336 kolumn. W cysternie do dziś znajduje się woda, więc w upalny dzień można tu odetchnąć.

Turcja wycieczki - Stambuł Topkapi

Jak przystało na siedzibę władcy, pałac sułtana - Topkapi - położony jest w pięknym parku, na wzgórzu, z którego widać cieśninę Bosfor. Różni się znacznie od pałaców w Europie. To nie jeden budynek, lecz wiele rozrzuconych po terenie parku pawilonów. Jednym z nich jest harem - można zwiedzić tylko 20 z jego 300 pokoi, i tylko z przewodnikiem. Kiedyś mieszkały tu sułtanka matka, sułtańskie faworyty, krewne, służba, tancerki i niewolnice pilnowane przez eunuchów. W haremie znajdowała się też "złota klatka", czyli komnaty, w których przebywał w zamknięciu jedyny żyjący męski krewny sułtana. Pozostali bracia i kuzyni byli mordowani zawczasu, żeby nie stwarzali zagrożenia dla władcy. Jednego krewnego pozostawiano przy życiu, by w razie bezpotomnej śmierci sułtana mógł przejąć władzę.

Co jeszcze można obejrzeć w pałacu sułtana? Bibliotekę, hammam, czyli łaźnie, w których obecnie zgromadzono wystawę szat sułtańskich, skarbiec. Skarby robią wrażenie - inkrustowane złotem trony, olbrzymie złote świeczniki, insygnia władzy ozdobione szmaragdami, rubinami, diamentami wielkości kurzego jaja. Możemy tu zobaczyć najcięższy na świecie 3-kilogramowy, nieobrobiony szmaragd i słynny sztylet z Topkapi. Jego złota pochwa wysadzana jest diamentami, na rękojeści są trzy szmaragdy, a na gałce jeszcze jeden. Skarby te zajmują aż cztery pomieszczenia. Na terenie pałacu znajduje się również sanktuarium z najważniejszymi dla islamu relikwiami: płaszczem proroka Mahometa, jego sztandarem, listem przez niego napisanym, odciskiem jego stopy oraz zębem i włosem z brody.

Turcja wycieczki - Stambuł Wielki Bazar

W Stambule jedna rzecz uderza szczególnie mocno: wydaje się, że wszyscy mieszkańcy zajmują się handlem. Każdy coś sprzedaje i tak tu było od zawsze. Warto zatem zwiedzić główne targowiska.

Wielki Bazar to największy kryty targ na świecie, zbudowany przez Mehmeda II Zdobywcę. Można tu kupić wyroby ze skóry, futra, lokalne wyroby ceramiczne, dywany, antyki, no i podróbki znanych, ekskluzywnych marek. Rzeczy tandetne, ale też bardzo dobrej jakości. Piękną biżuterię i nic nie warte błyskotki. Nieopodal rozciąga się targ korzenny, nazywany też bazarem egipskim. Aromatyczne herbaty i kawy, mocne przyprawy, usypane na straganach w kolorowe kopce - jednym słowem są tu wszelkie smaki i zapachy Wschodu. Kuszą chałwy, bakalie zatopione w zastygłym soku z winogron, nugaty, baklawy, plastry miodu. Piętrzą się góry orzechów laskowych, pistacjowych, migdałów, suszonych bananów, śliwek, moreli. Na skraju targu jest też alejka handlarzy roślin i zwierząt - gołębi, kur, psów. Trzeba uważać, żeby się nie przestraszyć pijawek w słoikach, sprzedawanych co krok.

Po długim zwiedzaniu miasta pora na posmakowanie Stambułu. W sąsiedztwie targu jest Hamdi - bardzo dobra restauracja specjalizująca się w kebabach. Tutaj są to szaszłyki z mięsa. Ich wybór jest ogromny - np. z mięsa mielonego z pistacjami, z jagnięciny... Restauracja zajmuje kilka pięter, ale najlepiej znaleźć miejsce na tarasie, z którego rozpościera się widok na cieśninę Bosfor i most Galata.

Turcja wycieczki - Stambuł

Od tego mostu zaczniemy kolejny etap wędrówki. Ze Starego Miasta mostem Galata możemy przejść na drugi brzeg Zatoki Złoty Róg, do części miasta zasiedlanej najpierw przez plemię Galatów, a następnie Genueńczyków. Nad dzielnicą króluje wieża Galata - pozostałość po obwarowaniach genueńskich z XII w. Z mostu schodzimy na plac Karakoy, z którego na górę, czyli w kierunku placu Tunel, można dostać się metrem (Tunel).

Naprzeciwko górnej stacji metra znajduje się Pasaż Tunel, pełen kawiarni, księgarni, antykwariatów. Panuje tu przyjemna, lekko dekadencka atmosfera. Na placu Tunel mieści się końcowy przystanek zabytkowej linii tramwajowej, którą możemy dojechać do placu Taksim. Na górę warto wjechać tym tramwajem, a z powrotem zejść największym w mieście turystycznym deptakiem, czyli Istiklal Caddes (Aleja Niepodległości). Podczas przechadzki można spróbować pieczonych kasztanów sprzedawanych na ulicy z małych czerwonych wagoników. W tej części miasta ma siedziby wiele ambasad, są też inne ważne budynki, np. Liceum Galatasaray kształcące elity państwowe. Aleja obfituje w sklepy, banki, restauracje. Warto się przejść bocznymi pasażami odchodzącymi od głównej ulicy, pełnymi sklepów i straganów. A także zboczyć na chwilę, by obejrzeć hotel wybudowany specjalnie dla podróżników przybywających Orient Expressem, czyli Pera Palas Hotel - najstarszy europejski hotel otwarty w 1895 r. Musiał zadowolić zamożnych, eleganckich gości, był więc bardzo nowoczesny jak na swoje czasy. Miał elektryczne oświetlenie i bieżącą ciepłą wodę, a także pierwszą w Stambule elektryczną windę. Nocowali tu m.in.: Agatha Christie, Greta Garbo, Ernest Hemingway, Alfred Hitchcock.

Z powrotem do placu Karakoy, zamiast zjechać metrem, możemy zejść małymi uliczkami pełnymi sklepów z instrumentami muzycznymi i rękodziełem.

Turcja wycieczki - Stambuł Bosfor

Będąc w Stambule, jedną rzecz trzeba zrobić koniecznie: udać się na przejażdżkę statkiem po Bosforze. Gdy wypłyniemy z okolic mostu Galata, będziemy mijać Muzeum Sztuki Współczesnej, znajdujące się w dawnym magazynie i Pałac Dolmabahce z fasadą z białego marmuru. Zbudowano go w XIX wieku, gdy wilgoć w pałacu Topkapi sprawiła, że jego mieszkańcy zaczęli chorować na gruźlicę. Wtedy sułtani kolejno zaczęli stawiać pałace nad zatoką. Dolmabahce postawił sułtan Abdulmecid. Zaraz za pałacem przepłyniemy obok Białego meczetu Ortakoy, a po chwili miniemy Uniwersytet Galatasaray. Imponująco wygląda pierwszy most na Bosforze, który zbudowano w 1973 r. Nosi on imię Kemala Ataturka. Nieco dalej możemy podziwiać yali, czyli nadbrzeżne rezydencje mieszkańców Stambułu. Po drugiej stronie cieśniny widać już brzeg azjatycki, na którym stoi Pałac Beylerbeyi - marmurowy, wzniesiony dla sułtana Abdulaziza.

Turcja wycieczki - Stambuł

Wracając z rejsu na wybrzeże Eminonu w okolice mostu Galata, po zejściu na brzeg możemy podziwiać lokalny folklor kulinarny. Turcy sprzedają tu kanapki z makrelami. Ryby smażą się na grillach, na stołach stoi sól i butelki z sokiem cytrynowym. Przy malutkich stoliczkach nie brakuje gości. Do przekąszenia jest nie tylko makrela. Dla odważnych - również świeże, surowe małże.

Za to każdy - nie tylko odważni - musi choć raz pójść w Stambule na herbatę. Najlepiej do herbaciarni na uboczu, gdzie jest większa szansa, że nie trafimy na lokal przygotowany pod turystów. Herbata będzie tam i lepsza, i tańsza. Podana w małej szklaneczce, mocna i aromatyczna, z cukrem, fantastycznie gasi pragnienie.

Hałas i zgiełk Stambułu może zmęczyć, ale jego orientalny urok i bogata historia głęboko zostają w pamięci i sprawiają, że do miasta chce się jeszcze powrócić.

Czytaj więcej podobnych tekstów w serwisie Poradnik Domowy