Barcelona: miasto, ludzie, książka, film. Trasa 1: Plaça de Catalunya i Rambla (cz.1)

Zacznijmy nasze spacery po Barcelonie od dwóch miejsc, których nie sposób przeoczyć nawet podczas najkrótszego pobytu - od Plaça de Catalunya i od Rambli. Plaça de Catalunya jest centralnym punktem orientacyjnym i głównym węzłem komunikacyjnym stolicy Katalonii, a biegnąca od Plaça de Catalunya w kierunku nabrzeża Rambla - wizytówką Barcelony.
Trasa pochodzi z przewodnika "Barcelona. Miasto, ludzie, książka, film" - kup w Kulturalnym Sklepie

Plaça de Catalunya i Rambla

Czas spaceru: 1,5-2 godziny

Plaça de Catalunya - carrer de Fontanella - Plaça d'Urquinaona - carrer d'Estruc - Rambla Canaletes - Rambla dels Estudis - Rambla de Sant Josep (Rambla de les Flors) - La Boqueria - Pla de la Boqueria - Rambla dels Caputxins - Plaça Reial - carrer del Vidre - carrer de Colom - Plaça del Teatre - Rambla de Santa Monica - carrer de l'Arc del Teatre - Portal de la Pau



Barcelona w literaturze

1. ANDRÉ MALRAUX, "Nadzieja"

2. WANDA MORBITZER-TOZER, "Konsulat RP w Barcelonie. Pierwsza i ostatnia placówka. Z pamiętnika dla wnuków"

3. EDUARDO MENDOZA, "Sekret hiszpańskiej pensjonarki"

4. CARLOS RUIZ ZAFÓN, "Cień wiatru"

5. ILJA ERENBURG, "Opowieści, opowiadania, wiersze"

6. GEORGE ORWELL, "Hołd dla Katalonii i inne teksty o hiszpańskiej wojnie domowej"

7. JUWENALIS CHARKIEWICZ, "Dyjariusz podróży hiszpańskiej z Wilna do miasta Walencyi na kapitułę jeneralną Zakonu Mniejszych Braci św. Franciszka, to jest Bernardynów, odprawionej w roku 1768"

8. ANDROMEDA ROMANO-LAX, "Hiszpański smyczek"

9. ARTURO PÉREZ-REVERTE, "Cmentarzysko bezimiennych statków"

10. GEORGE SAND, "Zima na Majorce"; JEAN GENET, "Dziennik złodzieja"

11. GABRIELA MAKOWIECKA, "Wracając do lat hiszpańskich"

Barcelona w filmie

1. MICHELANGELO ANTONIONI, "Zawód: reporter"

2. TOM TYKWER, "Pachnidło. Historia mordercy"

Polskie ślady w Barcelonie

1. Konsulat Honorowy wolnej Polski w Barcelonie

2. Fryderyk Chopin w hotelu Cuatro Naciones i w gronie barcelońskich gigantów

3. aksamitna sukienka Gabrieli Makowieckiej

Polecane restauracje, kawiarnie i bary w Barcelonie

1. Kawiarnia i restauracja La Rotonda na dziewiątym piętrze domu towarowego El Corte Inglés na Plaça de Catalunya oferuje za cenę filiżanki kawy niezrównany widok na centrum miasta.

2. Na rogu Rambli i carrer dels Tallers w barze Boadas o pięknym wystroju rodem z lat 30. serwuje się bodaj najlepsze w mieście mojito. Przy barze siadywali tu Ernest Hemingway, Pablo Picasso i Joan Miró, których odszukać można wśród mnóstwa innych wybitnych postaci na fotografiach wiszących na ścianach. Nie można, niestety, obejrzeć zdjęcia innego stałego gościa Boadas - niekonwencjonalnego detektywa Pepe Carvalho, bohatera cyklu powieści Manuela Vázqueza Montalbána.

3. Wśród kilku lokali na terenie La Boqueria smakosze polecają szczególnie bar Pinotxo , na prawo od wejścia, zatłoczony targową klientelą już od 6 rano.

4. Przy Rambla 74 warto wpaść na kawę do Café de l'Opera , lokalu ze staromodnym wystrojem i atmosferą, tradycyjnego miejsca, do którego zwykli zaglądać po spektaklu artyści i widzowie Liceu.

5. Jeśli po północy przyjdzie wam chęć zjedzenia na stojąco prostej przekąski i wypicia szybkiego drinka, to dobrym miejscem może być Kiosko La Cazalla na rogu Rambla 25 i carrer de l'Arc del Teatre , w podcieniach dawnego Teatre Principal. Malutki bar, istniejący od 1912 roku, przyciągał kiedyś miejscowe prostytutki i klientów okolicznych zamtuzów. Dziś miejsce to zachowuje specyficzny koloryt i tradycyjną klientelę, może więc budzić dreszcz emocji. Nie wybierajcie się tam z drogim sprzętem fotograficznym czy grubym portfelem. Czynne tylko od maja do września od 18 do 3 nad ranem.

6. Bar Past´is przy Rambla 4 wielbi pamięć Édith Piaf. Panuje tu duch sąsiedniej Barri Xino, z głośników sączy się francuska muzyka, a wśród alkoholi poczesne miejsce zajmuje absynt.

Plaça de Catalunya i Rambla

Zacznijmy nasze spacery po Barcelonie od dwóch miejsc, których nie sposób przeoczyć nawet podczas najkrótszego pobytu - od Plaça de Catalunya i od Rambli. Plaça de Catalunya o kształcie nieregularnego trapezu jest centralnym punktem orientacyjnym i głównym węzłem komunikacyjnym stolicy Katalonii. Tu krzyżują się trzy linie metra i kolei podmiejskiej, tu mają swe końcowe przystanki autobusy na lotnisko El Prat, tu stają wszystkie autobusy nocne i piętrowe autobusy turystyczne. Tu mieści się centralny punkt informacji turystycznej. Biegnąca od Plaça de Catalunya w kierunku nabrzeża Rambla jest wizytówką Barcelony. 1200-metrowy bulwar stanowi scenę i widownię nieustannego spektaklu, w którym udział biorą turyści i barcelończycy, uliczni aktorzy zastygający w pozach "żywych posągów" i skupieni na swych modelach "dziesięciominutowi" portreciści, kelnerzy lawirujący z tacami wśród samochodów i goście obsiadający stoliki kawiarni, widzowie tłoczący się przed wejściem do Gran Teatre del Liceu i naciągacze mamiący wygraną w trzy karty, sprzedawcy kwiatów i handlarze oferujący nielegalne towary, widoczni policjanci i niewidoczni kieszonkowcy, nobliwe familie na rodzinnym spacerze i wyzywające prostytutki Rambla działa jak magnes, chociaż wielu mieszkańców miasta jest zdania, że sławna ulica straciła swój dawny szarm eleganckiej promenady i że dziś na wysadzanym platanami deptaku tłoczą się wyłącznie cudzoziemcy i natrętni sprzedawcy. To prawda, przepychanie się przez hałaśliwą ciżbę z uwagą skupioną na ochronie portfela bywa męczące. To prawda, ceny w ulicznych lokalach są tu wyższe niż gdzie indziej. To prawda, nie jest dobrym pomysłem przechadzka po Rambli, szczególnie w jej dolnej części, późną nocą. To prawda a jednak trudno sobie wyobrazić pobyt w Barcelonie i rezygnację ze spaceru po "najsławniejszej ulicy Hiszpanii".

Barcelona. Plaça de Catalunya i Rambla - zwiedzanie

Barcelona. Plaça de Catalunya

Jeszcze w I połowie XIX wieku teren, na którym rozciąga się dziś Plaça de Catalunya, znajdował się tuż za murami miejskimi i służył jako pola uprawne. Gdy w 1858 roku madrycki rząd zezwolił na zburzenie fortyfikacji i uwolnienie miasta duszącego się w ciasnej, średniowiecznej przestrzeni, natychmiast rozpoczęto prace nad planem rozbudowy Barcelony. Dwa konkurujące ze sobą projekty urbanistyczne rozpatrywane przez magistrat reprezentowały zupełnie odmienne wizje rozwoju miasta. Antoni Rovira i Trias zaplanował układ ulic rozchodzących się promieniście od zabytkowego centrum. W jego koncepcji teren obecnego Plaça Catalunya miał się stać centralnym punktem nowej Barcelony. Architekt zaplanował w tym miejscu ogromny plac o rozmiarach 400 na 800 metrów noszący nazwę Forum Isabel II. Promieniście rozbiegające się ulice nadałyby rozbudowanej części miasta charakter hierarchiczny, okolice bliżej centralnego punktu byłyby lokalizacją wyraźnie uprzywilejowaną. Autor drugiego projektu, IldefonsCerda i Sunyer, zaproponował model dużo bardziej"demokratyczny", oparty na regularnej siatce ulic przecinających się pod kątem prostym, z nowym centrum odsuniętym daleko w kierunku północno-wschodnim, w miejscu dzisiejszego Plaça de les Glories Catalanes. W jego projekcie teren współczesnego Plaça de Catalunya miał być zabudowany domami, a skromnie wyróżnionym punktem tej części miasta miało się stać pobliskie skrzyżowanie Gran Via de les Corts Catalanes i Passeig de Gracia. Życie okazało się jednak silniejsze od papierowych projektów, ponieważ środowisko barcelońskiej burżuazji domagało się przestrzeni publicznej, która integrowałaby nową i starą część miasta. Kompromisowym rozwiązaniem rozwiązaniem okazało się przyjęcie do realizacji planu Cerdy z istotnymi modyfikacjami. Jedną ze zmian była budowa placu, któremu nadano nazwę Plaça de Catalunya. Zadanie przygotowania projektu powierzono w 1915 roku wybitnemu architektowi Josepowi Puig i Cadafalch. Prace budowlane rozpoczęto w 1925 roku i trwały dwa lata. Nowo wytyczoną przestrzeń miejską uroczyście otworzył 2 listopada 1927 roku król Alfons XIII.

Barcelona. Plaça de Catalunya - dom towarowy El Corte Inglés

W latach 30. przy placu wzniesiono cały szereg okazałych budynków banków, hoteli i siedzib wielkich firm handlowych. Dziś obiektem, który dominuje nad otoczeniem, jest ogromna, monotonna bryła domu towarowego El Corte Inglés zbudowanego w 1962 roku i zajmującego całą wschodnią stronę placu. Zacznijmy nasz spacer od tego miejsca. Do El Corte Inglés można się oczywiście wybrać na zakupy, ale atrakcją godną szczególnego polecenia jest wizyta w kawiarni na ostatniej kondygnacji budynku. Z perspektywy dziewiątego piętra świetnie widać założenia urbanistyczne Plaça de Catalunya - marmurową gwiazdę ułożoną na nawierzchni centralnej części skweru oraz stojące wokół liczne rzeźby.

Osiem kamiennych posągów po północnej stronie placu miało stanowić dekorację zaplanowanego w tym miejscu pawilonu, który ostatecznie nie powstał. Umieszczono je więc na niewielkim tarasie otoczonym balustradą. Rzeźby pochodzą z lat 1888-1910 i przedstawiają "Kobietę z dzieckiem i fletem", "Młodość", "Kowala", "Macierzyństwo",

"Kobietę", "Postać kobiecą", "Pasterza z fletem" i "Żeglowanie". Na czterech dużych cokołach pod koniec lat 20. ustawiono grupy postaci ukazujących wszystkie prowincje Katalonii. Barcelonę symbolizuje alegoria przemysłu, Gironę - rolnictwo, Tarragonę - świat antyku i morze, a Lleidę - trzy kobiety z dziećmi. W narożniku placu od strony carrer de Fontanella umieszczono w 1928 roku dwie pełne dynamizmu rzeźby postaci okiełznujących konie, przedstawiające "Pracę" i "Mądrość".

Barcelona. Plaça de Catalunya - podziemne centrum informacji turystycznej

Tuż przy cokołach obu posągów znajdują się schody prowadzące do podziemnego pasażu, w którym działa wspomniana wcześniej centralna informacja turystyczna Barcelony. Warto tu zajrzeć i zaopatrzyć się w bezpłatne plany miasta oraz foldery informujące o aktualnych atrakcjach turystycznych. Można tu także kupić bilety na imprezy kulturalne.

Barcelona. Zobacz słynne okno

Skoro stoimy w tym miejscu, warto przejść 30 metrów carrer de Fontanella w stronę Plaça Urquinaona. Na gładkiej fasadzie El Corte Inglés zamontowano modernistyczne okno , jedyną pozostałość po Casa Sicart, który stał w tym miejscu i został zburzony w latach 90. w związku z rozbudową domu towarowego. Okno, piękny przykład filigranowej pracy kamieniarskiej, zostało zaprojektowane dla salonu muzycznego, dlatego w ornamentach nad każdą z czterech kolumienek niosących górną część konstrukcji można odszukać postać kobiecą grającą na jakimś instrumencie. Po przeciwległej stronie ulicy Fontanella, wdomu pod numerem 10, na rogu z wąziutką carrer d'Estruc w latach 1932-1969 mieścił się Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Barcelonie.

Barcelona. Plaça de Catalunya - ważne pomniki

Wróćmy na Plaça de Catalunya. W południowo-zachodnim narożniku przed kilkumetrowym obeliskiem wznoszącym się ukośnie w górę jak graniasta skała nachylona nad brzegiem morza stoi pomnik Francesca Macia, pierwszego premiera autonomicznego rządu Katalonii, dzieło Josepa Marii Subirachsa, którego najsławniejsza praca - fasada Ukrzyżowania w kościele Sagrada Familia - skupi naszą uwagę w innym miejscu tej książki. Po drugiej stronie obelisku, pośrodku niewielkiej sadzawki, umieszczona została kopia rzeźby Josepa Clara zatytułowana "Diosa" (Bogini). Zmysłowa kobieca figura stanęła na Plaça de

Catalunya w 1928 roku, ale kilka dni potem gwałtowne protesty ówczesnych obrońców moralności, których oburzało publiczne eksponowanie nagości, zmusiły władze miasta do usunięcia dzieła. Wróciło na swoje miejsce w postaci kopii dopiero w 1982 roku. Oryginał obejrzymy w Ajuntament, siedzibie barcelońskiego ratusza.

Barcelona. Plaça de Catalunya - kompleks handlowy El Triangle i kawiarnia Zurich

Po zachodniej stronie Plaça de Catalunya stoi nowoczesny kompleks handlowy El Triangle , w którym znajdują się m.in. wielkie sklepy sieci FNAC iHabitat. Na samym rogu budynku, dokładnie na wprost wylotu Rambli, mieści się sławna kawiarnia Zurich , lokal licznie odwiedzany przez turystów i mieszkańców miasta przesiadujących przy stolikach wystawionych na chodnik. Dzisiejszy Zurich jest dokładną repliką kawiarni istniejącej w tym miejscu przed wybudowaniem w latach 90. ubiegłego wieku El Triangle. Cechą wyróżniającą dawny Zurich spośród innych ulicznych kawiarni była wyszukana elegancja kelnerów. Obecny lokal stara się, bez skutku, kontynuować tę tradycję. Nie udało mi się potwierdzić informacji, że w Cafe Zurich występował kiedyś jako pianista Jaime de Mora y Aragón, ekscentryczny brat belgijskiej królowej Fabioli.

Barcelona. Plaça de Catalunya - historia z terrorystami

Na lewym narożniku Rambli i Plaça de Catalunya stoi okazały budynek, w którym działa duży sklep odzieżowy Sfera. Przed trzydziestu laty mieściła się tu siedziba Banco Central de Barcelona, w której rozegrał się jeden z najdziwniejszych aktów terrorystycznych w historii Hiszpanii. W sobotnie przedpołudnie 23 maja 1981 roku grupa kilkunastu osób znienacka opanowała budynek, biorąc jako zakładników obecnych w tym czasie klientów i pracowników banku, łącznie ponad 300 osób! Domagali się uwolnienia pułkownika Antonio Tejero, autora nieudanego zamachu stanu, który wstrząsnął Hiszpanią cztery miesiące wcześniej, 23 lutego 1981 roku. Atak na Banco Central zakończył się fiaskiem, gdy okazało się, że ani przebywający w więzieniu Tejero, ani inni prawicowi politycy nie wspierają żądań przedstawionych przez terrorystów. W ciągu 24 godzin po krótkiej wymianie strzałów, nieudanej próbie ucieczki przez podziemia banku, negocjacjach i demonstracji siły ze strony władz napastnicy wypuścili na Plaça de Catalunya wszystkich zakładników. Jedyną ofiarą zamachu był jeden z terrorystów.

Barcelona. Przed nami Rambla

Rambla , na którą wkraczamy, ma postać szerokiego deptaku wysadzanego platanami, ograniczonego po obu stronach wąską jezdnią. To teoretycznie strefa ograniczonego ruchu samochodowego, ale liczba pojazdów uprawnionych do wjazdu - taksówek, autobusów i aut dostawczych - jest tak duża, że przejście z pasa centralnego na boczne chodniki wymaga sporej uwagi. Nazwa ulicy pochodzi od arabskiego ramla (potok) i przypomina, że w odległej przeszłości znajdowało się tu koryto rzeczki spływającej w kierunku morza. Cała promenada to w istocie pięć łączących się ze sobą krótszych odcinków zwanych kolejno - licząc od Plaça de Catalunya - Canaletes, Estudis, Sant Josep, Caputxins i Santa Monica. Ich nazwy pochodzą od mieszczących się tu dawniej obiektów kościelnych, kościołów i klasztorów, dziś w większości nieistniejących.

BARCELONA. SPACER PO RAMBLI - ZOBACZ CZĘŚĆ 2 TRASY>>