Gda雟k na weekend [PRZEWODNIK]

Jakich zabytk闚 Gda雟ka omin望 nie wolno? Fontanna Neptuna i bulwar nad Mot豉w to tylko cz窷 obowi您kowych atrakcji stolicy Pomorza. Poznaj barwn histori prastarego miasta, kt鏎ej strzeg liczne bramy, baszta i stare kamienice, w tym prawie 100 kamieniczek starego rynku! Wraz z wydawnictwem Pascal podpowiadamy, do jakich miejsc w Gda雟ku warto uda si podczas wiosennego weekendu. Opr鏂z ciekawostek prezentujemy galeri zdj耩, potrzebne adresy i godziny pracy najwa積iejszych instytucji.

Warto...

Zobaczy gda雟k starówk, obejrze bursztyny w Katowni, wys逝cha najwi瘯szego w Polsce carillonu, zdoby gda雟kie wyspy, wdrapa si na wie輳 ko軼io豉 Mariackiego, kupi niepotrzebn ozdob z bursztynu i wraca do Gda雟ka co roku.

Gda雟k

Miasto - legenda, od wieków najwi瘯szy port Rzeczypospolitej, miasto niespokojne i twórcze, kiedy mi璠zynarodowe, dzisiaj na wskro polskie, zachowa這 sw to窺amo嗆. Gda雟k jest bardzo rozleg造, w 90% zabudowany wspó販zesnymi osiedlami, molochami bez wyrazu, oraz poniemieckimi kamienicami podobnymi do magazynów. Jednak pozosta貫 10% to niezwyk貫 fortyfikacje, urokliwe uliczki, wspania貫 ko軼io造, stare parki i bajkowe XIX?wieczne wille starówki, jedne z najpi瘯niejszych w Europie.

Miasto ma ponad 1000 lat. Zagarni皻e przez Krzy瘸ków w 1308 r., sta這 si najwa積iejszym o鈔odkiem handlowym nad Ba速ykiem. Gda雟zczanie sfinansowali w znacznej mierze koszty wojny trzynastoletniej, po której Polska odzyska豉 Pomorze. W zamian mieszka鎍y otrzymali od króla przywileje handlowe i w XVI w. gród wyrós na najwi瘯sze i najbogatsze miasto Rzeczpospolitej. By równie wielkim o鈔odkiem kultury, bez barier etnicznych i wyznaniowych.

Z przej璚iem miasta przez Prusy po II rozbiorze Polski (1793) nasta豉 epoka stagnacji. Odci皻e od zaplecza gospodarczego, spad這 do rangi prowincjonalnego pruskiego portu. Wyra幡a poprawa nast徙i豉 dopiero w po這wie XIX w., gdy do miasta dotar造 linie kolejowe 陰cz帷e je ze Szczecinem, Bydgoszcz, Królewcem i M豉w (granica rosyjska). Na mocy traktatu wersalskiego w 1920 r. utworzono Wolne Miasto Gda雟k. W dniu 1 wrze郾ia 1939 r. na Westerplatte rozpocz窸a si II wojna 鈍iatowa. W 1945 r. straszliwie zniszczone miasto po raz drugi powróci這 do macierzy. Strajk w 1980 r. w gda雟kiej stoczni przyniós powstanie „Solidarno軼i” i w konsekwencji wielkie zmiany polityczne w kraju i w Europie.

Rozci庵aj帷 si w centrum starówk tworz Miasto Gówne i Stare, dawniej niemal odr瑿ne cz窷ci. Podziwiaj帷 jej pi瘯no, warto pami皻a, 瞠 wiosn 1945 r. podzieli豉 ona los warszawskiego Starego Miasta - zniszczono j w 80%.

Info: Wjazd na teren Starego Miasta tylko dla mieszka鎍ów. Du瞠 parkingi znajduj si przy ul. Podwale Przedmiejskie, na Targu W璕lowym i przy ul. Podwale Staromiejskie.

Gda雟k - dzie pierwszy

Brama Wy篡nna

Kupiecki trakt ko鎍zy si w Gda雟ku reprezentacyjn Drog Królewsk, wiod帷 od dawnych umocnie do Mot豉wy. Otwiera豉 j Brama Wy篡nna, wzniesiona w stylu flandryjskiego renesansu, ci篹kawa, ale dzi瘯i p豉skorze嬌om w górnej partii mi豉 dla oka.

Info: Brama znajduje si przy Wa豉ch Jagiello雟kich.

Zespó przedbramia ulicy D逝giej

Za bram wznosi si unikatowy barbakan sk豉daj帷y si z Katowni, Szyi i wie篡 Wi瞛iennej, po陰czonych murami kurtynowymi. Przy murze pó軟ocnym biegn dwa poziomy ciasnych cel. Wie瘸, mimo pysznego he軛u i koronkowych blend, wygl康a z這wieszczo, ale przebudowana w XVI w. Katownia przypomina wdzi璚zny renesansowy pa豉cyk. Gro幡 nazw zawdzi璚za rezyduj帷ym w niej niegdy katom. W wie篡 Wi瞛iennej mo積a obejrze cele z wyposa瞠niem.

Gda雟ki barbakan gruntownie zmodernizowano i zaadaptowano na potrzeby Muzeum Bursztynu, które otwarto w czerwcu 2006 r. Obiekt jest nowoczesn placówk korzystaj帷 z najnowszych rozwi您a technicznych. Na sze軼iu kondygnacjach s prezentowane eksponaty przyrodnicze, historyczne oraz artystyczne przybli瘸j帷e histori bursztynowego rzemios豉 od czasów najdawniejszych do wspó販zesno軼i. Spor atrakcj s dwie spo鈔ód ledwie kilku zachowanych na 鈍iecie jaszczurek zatopionych w bursztynie. Zwiedzaj帷y mog obejrze wypo篡czone od prywatnego kolekcjonera z Monachium zabytki dawnej sztuki bursztyniarskiej wykonane w Gda雟ku w XVII-XVIII w., m.in. o速arzyk domowy z Madonn, o速arzyk z krzy瞠m, plakiet zdobion reliefami z ko軼i s這niowej, 鈍iecznik oraz szkatu趾. Najcenniejszym eksponatem tej kolekcji jest kabinet bursztynowy.

Na ostatnim poziomie zaprezentowano dzia sztuki wspó販zesnej z pracami wybitnych artystów, pocz患szy od sztuki u篡tkowej po wspó販zesne instalacje. W Sali S康owej w ramach wystawy czasowej zgromadzono przedmioty z Bursztynowej Komnaty z Zespo逝 Parkowo?Pa豉cowego w Carskim Siole, Muzeum Bursztynu w Kaliningradzie, Muzeum Watyka雟kiego oraz Muzeum Ermita z Petersburga.

Info: Muzeum Bursztynu, Targ W璕lowy 26, www.mhmg.gda.pl; wt. 10.00?15.00, 鈔.-sb. 10.00?16.00, nd. 11.00?16.00; bilet 10 z, ulgowy 5 z.

Z這ta Brama i dwór bractwa 鈍. Jerzego

Z這ta Brama jest delikatna i lekka, zako鎍zona tarasem i ukoronowana alegorycznymi pos庵ami przedstawiaj帷ymi cnoty obywatelskie: Roztropno嗆, Sprawiedliwo嗆, Pobo積o嗆 i Zgod. Zbudowana zosta豉 w latach 1612-1614. Przylega do niej pó幡ogotycki dwór ozdobiony krenela瞠m. Na iglicy strzelistej latarenki, która podwy窺za dach budowli, 鈍. Jerzy zabija smoka. Dawniej dwór nale瘸 do bractwa 鈍. Jerzego - by造 tam sale fechtunku i zebra oraz strzelnica. Brama wyprowadza na ul. D逝g, gówn arteri dawnego Gda雟ka.

Ulica D逝ga i D逝gi Targ

Od 500 lat ul. D逝ga i stanowi帷y jej przed逝瞠nie D逝gi Targ s eleganck promenad i nale膨 do najpi瘯niejszych ulic Gda雟ka. Mieszkali tu najzamo積iejsi patrycjusze gda雟cy. Te trakty spe軟ia造 tak瞠 rol rynku, którego Gówne Miasto nie mia這. Dla ka盥ego historyka sztuki ulica ta jest idealn tras dydaktyczn, gdy stoj帷e przy niej kamienice prezentuj wszystkie style zdobnicze - od gotyku po neoklasycyzm.

Dom Uphagena

Ka盥a z kamienic Drogi Królewskiej zas逝guje na uwag, ale szczególnie warto wst徙i do domu kupca Uphagena. W budynku odtworzono rokokowy wystrój z XVIII w.

Info: Dom, ul. D逝ga 12, www.mhg.gda.pl; wt. 10.00-15.00, 鈔.-sb. 10.00-16.00, nd. 11.00-16.00; bilet 10 z, ulgowy 5 z.

Ratusz

Gda雟ki ratusz to najokazalsza i najcenniejsza budowla 鈍iecka dawnego miasta. Budowany od 1379 do 1492 r., 陰czy najlepsze cechy gotyku i renesansu. Mimo swej wysoko軼i jest zgrabny i ma idealne proporcje. Od strony D逝giego Targu przes豉nia go 軼iana kurtynowa. Przyci庵a uwag strzelist wie膨 ukoronowan finezyjnym he軛em z iglic, na której umieszczono (z do逝 ledwie widoczny) naturalnej wielko軼i pos庵 Zygmunta Augusta.

Ratusz zaj窸o Muzeum Historyczne Miasta Gda雟ka. Imponuj帷o prezentuje si Gówna Sie ze spiralnymi schodami i Czerwona Sala. W ratuszu zgromadzono meble gda雟kie, obrazy, rze嬌y, numizmaty oraz odtworzono wygl康 gda雟kiej uliczki z czasów Wolnego Miasta.

Ratuszowy carillon wygrywa o pe軟ych godzinach barokow melodi. W sezonie czynny jest na wie篡 punkt widokowy (pn. zamkni皻y) - mo積a z niego podziwia niewidoczne z ulicy kamieniarskie detale zdobi帷e attyki s御iednich kamienic.

Info: Muzeum, ul. D逝ga 46/47, www.mhmg.gda.pl; wt. 10.00-15.00, 鈔.-sb. 10.00-16.00, nd. 11.00-16.00; bilet 10 z, ulgowy 5 z.

Fontanna Neptuna

Fontann zaprojektowa Abraham van den Block, pos庵 Neptuna odla w br您ie Piotr Husen. Kamienne elementy zast徙iono w latach 1757-1761 rokokowymi cielskami morskich stworów autorstwa Jana Karola Stendera. Woda trysn窸a po raz pierwszy w 1633 r., a w rok pó幡iej zainstalowano 瞠lazn krat zabezpieczaj帷a basen fontanny, bo podobno zamiast wody pojawi si gda雟ki Goldwasser. Zdemontowana w czasie wojny, zaszumia豉 na powrót w 1954 r. Wbrew kr捫帷ym opowie軼iom nago嗆 boga morskich g喚bin by豉 os這ni皻a od pocz徠ku, zas豉niaj帷a ja p貫twa jest widoczna na najstarszych sztychach.

Zielona Brama

D逝gi Targ zamyka Zielona Brama, za któr po造skuj wody Mot豉wy. Niegdy rzeka stanowi豉 naturalny port Gda雟ka.

Obiekt zosta wzniesiony w latach 1564-1568 wed逝g projektu Jana Kramera, na miejscu gotyckiej Bramy Kogi. Pracami kierowa budowniczy Regnier z Amsterdamu. Mia豉 pe軟i funkcj rezydencji królewskiej, st康 jej pa豉cowy charakter. W XVII w. urz康zano tu uroczyste biesiady okoliczno軼iowe i przedstawienia teatralne. W przyziemiu by豉 waga portowa, a na pierwszym pi皻rze - wielka sala. W 1646 r. go軼i豉 tutaj królowa Ludwika Maria Gonzaga, ma鹵onka W豉dys豉wa IV.

Od 1746 DO 1831 R. w Zielonej Bramie odbywa造 si posiedzenia Towarzystwa Przyrodniczego. W XIX w. za這穎no tu Muzeum Przyrodnicze. Po ostatniej renowacji górne pomieszczenia bramy s逝膨 jako sale wystawowe Muzeum Narodowego. Obok mie軼i si biuro by貫go ;prezydenta RP Lecha Wa喚sy.

D逝gie Pobrze瞠

Spacer D逝gim Pobrze瞠m to dobra okazja, by obejrze ci庵 bram wodnych wybudowanych nad brzegiem Mot豉wy. Dawniej pe軟i造 funkcje obronne, dzi - odbudowane po wojnie - s逝膨 ró積ym celom.

Brama Kotwiczników (pierwsza od po逝dnia), mi璠zy Podwalem Przedmiejskim a Ogarn. W豉軼iwie pozosta豉 po niej tylko baszta. Niegdy s逝篡豉 jako wi瞛ienie dla morderców, a dzi zajmuj j... konserwatorzy zabytków.

Brama Krowia (XV w.) zamyka ulic Ogarn. W 鈔edniowieczu p璠zono przez te bram byd這 na rze na Wysp Spichrzów.

Brama Chlebnicka (XV w.) za Zielon Bram, u wylotu ulicy Chlebnickiej,. Najstarsza z bram wodnych z herbem Gda雟ka wyrytym w czasach krzy瘸ckich.

Brama Mariacka (II po. XV w.), surowa i oflankowana wie篡czkami, otwiera ulic Mariack.

Brama 安i皻ego Ducha zamyka ulic o tej samej nazwie. 真raw - ulic szerok.

Bramy 安i皻oja雟ka i Straganiarska wychodz jeszcze na D逝gie Pobrze瞠, od tej ostatniej zaczyna si Pobrze瞠 Rybackie.

Baszta ζb璠, najbardziej wysuni皻y punkt Gównego Miasta, dawniej obudowana domami, dzi wolno stoj帷a - siedziba gda雟kich 瞠glarzy.

Dwór Artusa i Sie Gda雟ka

Jedn z najbardziej okaza造ch budowli D逝giego Targu jest Dwór Artusa. Od XV w. by siedzib elitarnego bractwa kupieckiego. Spo鈔ód kamienic wyró積ia si szerok fasad sk豉daj帷 si z trzech olbrzymich okien.

Parter budynku zajmuje ogromna sala bankietowa, okolona rze嬌ionymi 豉wami kupieckimi i galeryjk. 圭iany zdobi obrazy o tematyce biblijnej, cz窷ci uzbrojenia i 鈍ietne modele 瘸glowców, w tym jeden licz帷y 500 lat. Osobliwo軼i dworu jest najwi瘯szy kaflowy piec na 鈍iecie, wysoki na 11 m, zbudowany z ponad 500 kafli (ka盥y o innym wzorze)

Z dworu przechodzi si do s御iedniego Domu ζwników, zwanego Sieni Gda雟k, jako 瞠 zachowa豉 si w nim najpi瘯niejsza z mieszcza雟kich sieni. Codziennie o godz. 13.03 (VI-15 IX tak瞠 o 15.03 i 17.03) w górnym okienku pojawia si mechaniczna Panienka z Okienka (ta z opowie軼i Deotymy), by pomacha r帷zk zgromadzonej w dole publiczno軼i.

Info: Dwór, D逝gi Targ 43/44, wt. 10.00-15.00, 鈔.-sb. 10.00-16.00, nd. 11.00-16.00; bilet 10 z, ulgowy 5 z.

Z這ta Kamienica

Za Domem ζwników (nr 41) wznosi si Z這ta Kamienica, per豉 gda雟kiego manieryzmu. W御ka fasada, w ca這軼i pokryta ornamentami, reliefami i stiukami, nie wygl康a na dzie這 kamieniarskie, lecz na robot koronczarskiej mistrzyni. Przebogaty wystrój rze嬌iarski z lat 1616-1618 pokryty jest z這tem. W鈔ód p豉skorze嬌 znajduj si g這wy Jagie陶y i Zygmunta III

Nad Mot豉w

Od strony miasta rzek os豉nia d逝gi zwarty ci庵 kamienic, pe軟i帷y w 鈔edniowieczu funkcj muru obronnego. Dlatego mi璠zy kamienicami cisn si gotyckie warowne bramy: Kotwiczników, Krowia, Chlebnicka, Mariacka, 安i皻ego Ducha, 安i皻oja雟ka, Straganiarska oraz najdziwniejsza z nich, 真raw, sk豉daj帷y si z dwu baszt i drewnianego d德igu portowego. Najbardziej na pó軟oc wysuni皻ym punktem Gównego Miasta jest Baszta ζb璠.

真raw

真rawiem zwyk這 si nazywa ceglano?drewnian budowl o charakterystycznym „dziobie” z ko鎍a XV w. Ta niezwyk豉 hybryda bramy, wie篡 i d德igu stanowi dla Gda雟ka nieocenion warto嗆 - jest nie tylko zabytkiem, lecz przede wszystkim zakl皻 w drewno dusz miasta i jego symbolem.

Machin wprawia造 w ruch dwa wielkie b瑿ny z drewna o 鈔ednicy 6 m, poruszane si陰 nóg drepcz帷ych wewn徠rz ludzi - najcz窷ciej wi篥niów. D德ig móg jednorazowo unie嗆 na wysoko嗆 do 27 metrów ci篹ar o wadze 4 ton. S逝篡 miastu przez pi耩 wieków, pe軟i帷 przy tym do XVII w. funkcje obronne, wspomagany przez przylegaj帷e do okr庵貫 wie瞠.

Info: 真raw, ul. Szeroka 67/68, wt.-pt. 10.00-16.00, sb. i nd. 10.30-16.30 (w sezonie d逝瞠j); bilet 8 z, ulgowy 5 z (uprawnia równie do przeprawy promem „Mot豉wa” spod 真rawia na wysp O這wiank - w obie strony).

Centralne Muzeum Morskie

W muzeum zgromadzono egzotyczny zbiór jednostek p造waj帷ych z Afryki, Azji, Oceanii i obu Ameryk. Szczególnie ciekawe s rze嬌ione katamarany indonezyjskie. Drugi oddzia - prezentuj帷y dawn technik portow - mie軼i si w 真rawiu.

Najciekawsze zbiory morskie znajduj si w trzech spichlerzach na O這wiance, pobliskiej wyspie: Panna, Mied i O這wianka. Marynistyczne obrazy, s這wia雟kie 這dzie, przedmioty wydobyte z dna Ba速yku, okr皻owe armaty i przebrane za kaprów manekiny - jest tu wszystko, co przypomina o zwi您kach Polaków z morzem

Przy O這wiance cumuje „So責ek”, pierwszy statek zbudowany w gda雟kiej stoczni po II wojnie 鈍iatowej, dzi tak瞠 obiekt muzealny. Trasa zwiedzania prowadzi przez wi瘯szo嗆 pomieszcze, które zachowano wygl康 z lat 1948-1949.

Info: Muzeum, ul. O這wianka 9-13, www.cmm.pl, w sezonie letnim 10.00-18.00, poza sezonem 10.00-16.00; bilet 8 z, ulgowy 5 z.

Gda雟kie wyspy

Niebieskie pasy wód Mot豉wy otaczaj帷e Wysp Spichrzów, O這wiank i Ostrów z lotu ptaka przypominaj gigantyczn wst璕. Warto wybra si tutaj na spacer, aby obejrze stare, zabytkowe spichlerze.

Wschodni brzeg Mot豉wy, nad którym stoj spichlerze, sprawia wra瞠nie gigantycznej dekoracji teatralnej: wysokie i niskie budynki, zwie鎍zone spiczastymi dachami, pozbawione s wykuszy, galeryjek i balkonów. Dla obrony Wyspy Spichrzów od strony wschodniej wzniesiono w XVI w. St庵wie Mleczne - bram chronion masywnymi wie瘸mi. Budowle stoj do dzi mi璠zy Mot豉w a ul. St庵iewn, stanowi帷 malowniczy akcent u wylotu D逝gich Ogrodów.

Ulica Mariacka

Przechodz帷 znad Mot豉wy bram Mariack, dociera si na ul. Mariack, zaciszn i pe軟 uroku. Ka盥a ze stoj帷ych tu kamienic zachowa豉 ozdobne przedpro瞠. Od 鈔edniowiecza uliczk zajmuj bursztyniarze oferuj帷y turystom cude鎥a wykonane ze z這ta Ba速yku.

Muzeum Archeologiczne

Na lewo od bramy wida niebotyczny Dom Przyrodników, skrzy穎wanie renesansowego zamczyska z wie穎wcem. Wzniesion u schy趾u XVI w. budowl zdobi wysokie szczyty, finezyjna wie篡czka z kopulastym he軛em i masywny wykusz od strony Mot豉wy.

„S這wia雟ki rodowód Gda雟ka” prezentuje urny, prymitywne narz璠zia, wyroby z br您u, ca貫 groby skrzynkowe, ozdoby i bro. Intryguje wystawa ukazuj帷a ko軼i dawnych S這wian, patologicznie zmienione pod wp造wem chorób, zachwyca kolekcja bursztynów z zatopionymi w 鈔odku owadami. Warto te zobaczy popielice twarzowe, czyli unikatowe urny z zaznaczonymi na nich twarzami, male鎥iego bursztynowego konika sprzed 3 tys. lat oraz niepozorny drewniany krzy篡k - przypuszczalnie dzie這 鈍. Wojciecha. Muzeum gromadzi zbiory archeologiczne z ca貫go Pomorza Wschodniego.

Wie瘸, na której w XIX w. za這穎no obserwatorium astronomiczne, pe軟i funkcj punktu widokowego.

Info: Muzeum, ul. Mariacka 25/26, www.archeologia.pl; w sezonie wt.-nd. 10.00-17.00, poza sezonem wt. 8.00?16.00, 鈔. 9.00-17.00, czw. i pt. 8.00-16.00, sb. i nd. 10.00-16.00; bilet 6 z, ulgowy 4 z.

Bazylika Mariacka

Z bardzo du瞠j odleg這軼i trójnawowa, orientowana, bez prezbiterium, ozdobiona blankami bazylika wygl康a niczym ceglany olbrzym. Ma d逝go嗆 105 m, jej transept jest szeroki na 66 m. Gmach 鈍i徠yni, mog帷ej pomie軼i 25 tys. ludzi, budowano 159 lat. Swym ogromem przyt豉cza inne pot篹ne budowle Gda雟ka, bo te jest najwi瘯szym gotyckim ko軼io貫m 鈍iata. Od zachodu do bazyliki przywiera wie瘸 wysoka na 77,6 m, w naro瘸ch gównej bry造 i transeptu wyrastaj smuk貫 wie篡czki. Transept od po逝dnia ozdobiony jest gnomonem, a od pó軟ocy chronometrem.

Do bazyliki wiedzie siedem bram - gówna jest usytuowana pod wie膨. Bielone wn皻rze pora瘸 wielko軼i i pustk - z dawnego wspania貫go wyposa瞠nia pozosta造 resztki. Cz窷 zabytków zagin窸a, inne przeniesiono do muzeów. Budzi podziw renesansowa chrzcielnica wielko軼i ma貫go basenu, grupa Ukrzy穎wania na belce t璚zowej, sk豉daj帷a si z pó幡ogotyckich rze嬌 4-metrowej wielko軼i, a tak瞠 barokowy nagrobek Bahrów. Wspania造 zegar z 1470 r. w pó軟ocnym ramieniu transeptu pokazuje godziny, fazy Ksi篹yca i znaki zodiaku, a w po逝dnie o篡waj skryte w nim figurki. Mi璠zy przyporami mie軼i si 13 kaplic.

Na he軛ie dzwonnicy, 82 m nad ziemi, ulokowano platform widokow, na któr wiedzie prawie 400 schodków.

Info: www.bazylikamariacka.pl

Gda雟k - dzie drugi

Uliczki Gównego Miasta

W璠rówka uliczkami starówki jest magiczn podró膨: co krok odkrywa si nowe czaruj帷e miejsca, zachwycaj帷e budowle, zau趾i otwieraj帷e wrota czasu.

Warto zajrze na ul. Ogarn, przy której ci庵n si pozosta這軼i gotyckich waów z Dworem Miejskim, i na ul. Ko這dziejsk, gdzie stoi manierystyczna Wielka Zbrojownia.

Spaceruj帷 Podwalem Staromiejskim, dochodzi si do konnego pomnika Jana III, przywiezionego po wojnie ze Lwowa, do baszty Jacek i neogotyckiej hali targowej. Warto te wst徙i do ko軼io豉 鈍. Miko豉ja, z pi瘯nym barokowym i rokokowym wyposa瞠niem.

Poczta Polska

Uroczyste otwarcie polskiej placówki, które zosta這 u鈍ietnione emisj nowego znaczka pocztowego, sta這 si zarzewiem powa積ego sporu pomi璠zy rz康em polskim a niemieckim. Tragiczny fina tego konfliktu rozegra si 1 wrze郾ia 1939 r. Pos逝szni rozkazom Sztabu Generalnego Wojska Polskiego pracownicy poczty bronili przez 14 godzin gmachu przed niemieckimi oddzia豉mi wojska i policji.

Do trzypi皻rowego budynku przy ulicy Obro鎍ów Poczty Polskiej dochodzi si przez podwórka Sukienniczej. Ju ze znacznej odleg這軼i wida o鄉iometrowy pomnik ku czci obro鎍ów z 1939 r.

W wyremontowanym budynku mie軼i si Muzeum Poczty Polskiej, w którym zgromadzono pami徠ki, bro oraz zdj璚ia zwi您ane z tragiczn obron poczty oraz jej uczestnikami. Najcenniejszym eksponatem jest niewielka urna wype軟iona ziemi zbroczon krwi obro鎍ów rozstrzelanych przez Niemców na Zaspie.

Info: Muzeum, pl. Obro鎍ów Poczty Polskiej 1/2, www.mhmg.gda.pl; wt. 10.00-15.00, 鈔.-pt. 10.00-16.00; bilet 5 z, ulgowy 4 z.

Ko軼ió 鈍. Katarzyny

Druga co do wysoko軼i wie瘸 Gda雟ka (78,5 m) nale篡 do ko軼io豉 鈍. Katarzyny. 安i徠yni budowano od po這wy XIV w. do 1486 r. (jest najstarsza w Gda雟ku), ma nieproporcjonalnie d逝g bry喚 i trójnawowe prezbiterium.

W maju 2006 r. wybuch po瘸r, w wyniku którego sp這n掖 barokowy he軛 wie鎍z帷y wie輳. Ogie zniszczy równie dach nad naw gówn. Podczas akcji ratowniczej woda dosta豉 si do Muzeum Zegarów Wie穎wych, gdzie znajdowa si najwi瘯szy w Polsce carillon. Na szcz窷cie niespe軟a rok po po瘸rze gda雟zczanie na nowo us造szeli d德i瘯 dzwonów.

安i徠ynia szczyci si renesansowym i barokowym wyposa瞠niem, warte uwagi s o速arze i obrazy dawnych mistrzów. Nad z這cistym o速arzem gównym wida panoram Gda雟ka z 1610 r., a na prawo od niego jest grób i epitafium astronoma Jana Heweliusza. W krypcie (przechodzi si mi璠zy prezbiterium a naw po逝dniow) stoi tysi帷letnia trumna wydr捫ona z wielkiej k這dy, ze szcz徠kami pochowanych w niej osób, i znalezione w grobach przedmioty kultu.

Najwi瘯szy z polskich carillonów, na wie篡, sk豉da si 49 dzwonów. Poruszane mechanizmem wybijaj melodie 鈍ieckie i ko軼ielne. Szczególnie urzekaj帷o rozbrzmiewaj Od do rado軼i Beethovena.

Info: Dojazd od Podwala Staromiejskiego ul. Podm造雟k. Muzeum Zegarów Wie穎wych, ul. Wielkie M造ny (w wie篡 ko軼io豉) - www.mhmg.gda.pl.

Krzy瘸ckie M造ny

Naprzeciwko ko軼io豉 鈍. Katarzyny le篡 otoczona przez dwie odnogi Kana逝 Raduni wyspa. Stoi na niej zwalisty Wielki M造n, przykryty stromym czerwonym dachem. Dawniej stanowi najwi瘯szy zak豉d przemys這wy 鈔edniowiecznej Europy. Dzi urz康zono w nim centrum handlowe.

W ogrodzie na lewo od 鈍i徠yni, nad Kana貫m Raduni mo積a obejrze Ma造 M造n z 1400 r. Ca趾owicie odbudowany po wojnie jest siedzib Polskiego Zwi您ku W璠karskiego. Ciekawsze od nowoczesnego wn皻rza jest otoczenie budynku, ukrytego w鈔ód zieleni nad Kana貫m Raduni. Rzeczka, uj皻a wysokimi murami, imituje fos otaczaj帷 dawniej miasto.

Ratusz Staromiejski

Ten niezwykle ciekawy pi皻rowy gmach na planie kwadratu stoj帷y przy ul. Korzennej wzniesiono w latach 1587-1595 w stylu manieryzmu niderlandzkiego. Obecnie w ratuszu mie軼i si Nadba速yckie Centrum Kultury.

Wi瘯szo嗆 wspania造ch sprz皻ów, mebli oraz innych elementów wystroju wn皻rza, przywodz帷ego na my郵 pomieszczenia z obrazów flamandzkich mistrzów, przeniesiono po 1900 r. z gda雟kich domów mieszkalnych, gdy z oryginalnego wyposa瞠nia ratusza niewiele pozosta這. Warto obejrze przede wszystkim eksponaty na pierwszym pi皻rze. W dawnej Sali Rady przetrwa造 tzw. delfty, czyli bia這?b喚kitne p造tki ceramiczne oraz ozdobny kominek.

Info: Doj軼ie przez park ci庵n帷y si na pó軟oc od Wielkiego M造na

Gda雟k - ciekawostki

S康 Ostateczny

Kiedy w 1473 r. Zwi您ek Hanzeatycki rozpocz掖 wojn z Angli, na Morze Pó軟ocne wyruszy豉 karawela „Piotr z Gda雟ka” (miasto nale瘸這 do Hanzy). Kapitan Pawe Benecke mia zwalcza wrogie okr皻y, zaatakowa jednak dwie karawele neutralnej Burgundii. W r璚e gda雟zczan wpad „安. Mateusz” wraz z 豉dunkiem. Marynarze, spodziewaj帷 si skarbu, otworzyli p豉sk skrzyni ukryt w kajucie kapitana i odskoczyli przera瞠ni - patrzy造 na nich najprawdziwsze diab造. Tak w r璚e gda雟zczan dosta si "S康 Ostateczny", który potem przez wieki ogl康ali wierni w ko軼iele Mariackim.

Festiwal Szekspirowski

Gda雟k szczyci si znakomit cykliczn mi璠zynarodow imprez teatraln organizowan co roku w pierwszym tygodniu VIII. Od 1993 r. w ramach najpierw Gda雟kich Dni Szekspirowskich, a potem Festiwalu Szekspirowskiego wyst徙i這 ju ponad 70 zespoów z 30 krajów. Celem festiwalu jest prezentacja i popularyzacja dorobku wielkiego brytyjskiego dramaturga. Festiwalowe spektakle odbywaj si na praktycznie wszystkich scenach teatralnych Trójmiasta.

Przedstawieniom towarzysz spotkania z twórcami: re篡serami, aktorami, dramaturgami oraz bogaty program edukacyjny. Wi璚ej informacji nawww.festiwalszekspirowski.pl.

Jan Heweliusz

Gdyby zapyta gda雟zczanina, co maj ze sob wspólnego piwo i gwiazdy, prawdopodobnie odpowiedzia豚y: Jana Heweliusza! To s豉wne na Wybrze簑 nazwisko nosi 篡j帷y w latach 1611-1687 zamo積y piwowar, 豉wnik i radny Starego Miasta, utalentowany astronom i wybitny umys XVII-wiecznego Gda雟ka.

Baltic Arena

Gda雟k jest jednym z miast--gospodarzy Mistrzostw Europy w Pi販e No積ej, które odb璠 si w Polsce w 2012 r. Na potrzeby zawodów w latach 2008-2011 przy ul. Uczniowskiej powsta supernowoczesny stadion zwany na pocz徠ku Baltic Arena, a od czasu podpisania kontraktu ze sponsorem ? PGE Arena Gda雟k. Mie軼i 44 tys. widzów, a koszt jego budowy wyniós 775 mln z這tych. Na co dzie u篡tkownikiem stadionu jest klub pi趾arski Lechia Gda雟k.

Gda雟k - informacje praktyczne

Informacja Turystyczna

Gda雟kie Centrum Informacji Turystycznej, ul. D逝gi Targ 28/29, www.gdansk4u.pl; codz. VI?VIII 8.30-18.30, IX-V 9.00-17.00.

Punkt Informacji Turystycznej w tunelu PKP, ul. Podwale Grodzkie, itpkp@gdansk4u.pl, VI-VIII 8.30-18.30, IX-V 9.00-17.00

Punkt PTTK Oddzia Gda雟k, ul. D逝ga 45, www.pttk-gdansk.pl; pn.-pt. 9.00-18.00, sb. i nd. 10.00-16.30 (w czasie jarmarku 鈍. Dominika: codz. 9.00-20.00).

Punkt IT GOT, Lotnisko im. Lecha Wa喚sy, ul. S這wackiego 200, pn.-pt. 8.00-16.00,sb. 9.00-17.00, nd. 9.00-14.00.

Restauracje

Czerwone Drzwi, ul. Piwna 52/53, pn-nd 10.00-22.00; dobry lokal; kuchnia polska, europejska, pierogi.

Gda雟ka, ul. 安i皻ego Ducha 16/24, www.gdanska.pl; pn-nd od 11; lokal z przerwami od XVIII w.; starogda雟kie przysmaki.

Gospoda pod Wielkim M造nem,ul. Na Piaskach 1, wt.-nd. 12.00-22.00; na zapleczu Wielkiego M造na; dania z rusztu, pierogi, frutti di mare; budynek jest podzielony na lo瞠.

Piwnica Rajców, ul. D逝gi Targ 44, codz. 12.00-22.00; piwnice Dworu Artusa; dania z ca貫go 鈍iata; drogo.

Tawerna, ul. Powro幡icza 19/20, www.tawerna.pl; od 11.00; wn皻rze ozdobione m.in. modelami 瘸glowców; dania z ryb i frutti di mare, kuchnia polska; drogo.

Villa Uphagena, ul. Jana Uphagena 23; kuchnia polska, wykwintne wn皻rza; danie gówne 40-60 z.

Kawiarnie i puby

Big Johny Pub, Targ Rybny 6; 13.00-23.00; kameralny lokal w stylu lat 20. XX w.; smaczne 郾iadania, tanie dania obiadowe, du篡 wybór sa豉tek i pizzy.

Green Way, ul. D逝ga 11; pn.-sb. 10.00-20.00, nd. 10.00-19.00; restauracja wegetaria雟ka; smacznie i tanio.

Kuchnia rosyjska, ul. D逝gi Targ 11, codz. 11.00?23.00, www.kuchnia-rosyjska.aleks.pl; niewielki lokal z elementami rosyjskiego folkloru.

La Pasta, ul. Szeroka 32; 11.00-22.00; pizza wielko軼i ko豉 rowerowego, wino, piwo i inne napoje; tak瞠 zamówienia telefoniczne.

Sphinx, ul. D逝gi Targ 31/32; 12.00-24.00; w wystroju dominuj motywy egipskie: smaczne jedzenie, du瞠 porcje, pizze, dania z grilla.

Turystyczny, ul. Szeroka 8/10; pn.-pt. 7.30-18.00, sb. i nd. 9.00-16.00; bar mleczny, tanio i smacznie.

Zau貫k, ul. Ogarna 107/108; 12.00-20.00; obfity lancz firmowy, pó幡iej dania polskie z karty.

Noclegi

W Gda雟ku o nocleg nietrudno, chocia brakuje tanich i wygodnych hotelików. Kto chcia豚y zaoszcz璠zi i dobrze si wyspa, powinien poszuka okazji w biurze zakwaterowa Grand?Tourist (ul. Podwale Grodzkie 8, 583012634, www.gt.com.pl; pn.-pt. 10.00-18.00, sb. 10.00-14.00).

Akademiki: bardzo tanie kwatery mo積a znale潭 latem w akademikach (VII i VIII). Uniwersytet Gda雟ki (www.univ.gda.pl; 12 domów akademickich), Politechnika Gda雟ka (www.pg.gda.pl/osiedle/; 11 budynków), akademik AWF (ul. Czy瞠wskiego 33).

Dom Harcerza, ul. Za Murami 2/10, www.domharcerza.pl; niena harcersk kiesze; w XVI-wiecznym Dworze Miejskim; pok. 2-os. 120-140 z/doba.

Dom Nauczyciela, Wrzeszcz, ul. Uphagena 28, www.znpgdanskdn.maxmedia.pl; secesyjny budynek w spokojnym miejscu; mo磧iwo嗆 korzystania z obiektów sportowych i parkingu (go軼ie); restauracja z dobr domow kuchni (9.00-21.00).

Dom Pielgrzyma przy parafii Mi這sierdzia Bo瞠go, Gda雟k-Migowo, ul. My郵iwska 25, www.dompielgrzyma.peregrinus.com.pl; pokoje z 豉zienkami, kuchnia, stoówka i sala konferencyjna.

Dwór Oliwski, ul. Bytowska 4, www.dwor-oliwski.com.pl; ekskluzywny, pi璚iogwiazdkowy kompleks restauracyjno-hotelowy w 200-letnim stylowym obiekcie; restauracja francuska.

Hanza, ul. Tokarska 6, www.hanza-hotel.com.pl; tylna 軼iana hotelu wychodzi na D逝gie Pobrze瞠, a z okien roztacza si wspania造 widok na Mot豉w; restauracja, sauna, solarium, si這wnia, jacuzzi, dost瘼 do Internetu.

Kempingi: Stogi, ul. Wydmy 9, www.kemping-gdansk.pl; Orlinek, Sobieszewo, ul. Lazurowa 5, www.harctur.com.pl; O鈔odek Turystyczny Gda雟k-Stogi, ul. Wydmy 1; pole namiotowe Robinson, Gda雟k-Sobieszewo, ul. Falowa 10.

Podewils, ul. Szafarnia 2; luksusowy hotel butikowy, w odrestaurowanym XV-wiecznym pa豉cu w centrum Gda雟ka, pe貫n kwiatów, mebli i obrazów; bardzo drogo, najta雟za dwójka 387 z/noc.

Schronisko m這dzie穎we, al. Grunwaldzka 244, 583414108, 583413306, www.ssm.gda.pl; pokoje w secesyjnej kamienicy; V i VI wi瘯szo嗆 miejsc rezerwuj szko造.

Schronisko PTSM, ul. Kartuska 245b; wygodne pokoje 1-4-os., kawiarnia, sala bilardowa, kuchnia samoobs逝gowa, sauna, si這wnia i dyskoteka.

Szkolne Schronisko M這dzie穎we, ul. Wa這wa 21, tel. 583012313; 20 pok. w du篡m, poniemieckim gmachu z czerwonej ceg造; go軼inna atmosfera, ciep這 i czysto; sale wieloosobowe.

Srebrny M造n, ul. S這wackiego 78, tel. 583418337, www.srebrny.mlyn.pl; zajazd w centrum, 15 min do starówki, przy drodze prowadz帷ej na lotnisko i obwodnic; przestronne pokoje 1-3-os. z TV, telefonami i 豉zienkami; restauracja, bar, parking, kort tenisowy; 郾iadanie wliczone w cen noclegu.

Rozrywka

Baseny kryte: ul. Cha逝bi雟kiego 13, tel. 583207430, www.mosir.gda.pl; ul. Jelitkowska 20 (w hotelu Marina), tel. 585532079; ul. Kapliczna 30 (w hotelu Posejdon), tel. 585113051; ul. Wajdeloty 12/13, tel. 583413727; al. Zwyci瘰twa 12, tel. 583472224; ul. Wiejska 1, tel. 585547136; ul. Czajkowskiego 1, tel. 583024966.

Centrum sportowe U-7, pl. Dominika雟ki 7, tel. 583055577, www.u7.pl; nd.-czw. 10.00-24.00, pt. i sb. 10.00-1.00; w podziemiach Gda雟kiej Hali Targowej; kr璕ielnia, strzelnica, sauna, si這wnia, solarium, fitness club.

Kina: Cinema City Krewetka, ul. Karmelicka 1, tel. 587693000; Kino 5D Extreme, ul. Obro鎍ów Wybrze瘸 1, tel. 587780000; Multikino, al. Zwyci瘰twa 14, tel. 583403099; Neptun, ul. D逝ga 57, tel. 583018256.

Korty tenisowe: AZS, ul. Uphagena 25, tel. 583471816; Witen, ul. Wiejska 1, tel. 585522312; ul. 安i皻okrzyska 51, tel. 583099229; ul. Subis豉wa 37, tel. 601610228; ul. Sienna 48, tel. 603503260.

Lodowisko, ul. Ba篡雟kiego 1, Hala Olivia, tel. 585522091-96.

Pa雟twowa Filharmonia Ba速ycka, ul. O這wianka 1, tel. 583052040, www.filharmonia.gda.pl.

Pa雟twowa Opera Ba速ycka, al. Zwyci瘰twa 15, tel. 587634912,www.operabaltycka.pl.

Rejsy statkiem: z D逝giego Pobrze瘸 mo積a pop造n望 do Sopotu, na Hel, na Westerplatte albo zwiedzi porty w Gda雟ku i Gdyni; 疾gluga Gda雟ka, tel. 583014926, www.zegluga.pl.

Teatr Le郾y, Wrzeszcz, ul. Ja鄂owa Dolina, okolice Gaju Guttenberga.

Teatr Miniatura, Wrzeszcz, ul. Grunwaldzka 16, tel. 583411209, www.teatrminiatura.pl; teatr lalki i aktora.

Teatr Wybrze瞠, 安i皻ego Ducha 2, tel. 583017021, www.teatrwybrzeze.pl; teatr dramatyczny.

Wypo篡czalnie kajaków i motorówek: ul. 畝bi Kruk 15 (przy fortach), tel. 583057310 (IV-X 10.00-18.00, kajaki); ul. Sienna 37, tel. 583042266 (kajaki i motorówki).

Imprezy cykliczne

Baltic Sail, mi璠zynarodowe regaty 瞠glarskie, VII.

Festiwal Dobrego Humoru, ogólnopolski przegl康 polskich komediowych produkcji telewizyjnych, VI.

Festiwal Szekspirowski, pierwszy tydzie VIII.

Gda雟kie Lato Muzyczne, cykl koncertów muzyki klasycznej, VII.

Jarmark Dominika雟ki, najstarsze i najwi瘯sze 鈍i皻o Gda雟ka trwaj帷e dwa tygodnie, zarazem jedna z trzech najwi瘯szych imprez plenerowych w Europie; VII/VIII.

Mi璠zynarodowy Festiwal Muzyki Organowej w katedrze oliwskiej, VI-VIII.

Mi璠zynarodowy Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta, po. VII.

毒ód這: "Ba速yk na weekend", wyd. Pascal

Ratuszowy carillon wygrywa o pe軟ych godzinach barokow melodi. W sezonie czynny jest na wie篡 punkt widokowy (pn. zamkn.) - mo積a z niego podziwia niewidoczne z ulicy kamieniarskie detale zdobi帷e attyki s御iednich kamienic.